CLAUDE DEBUSSY

Een porseleinwinkel en een piano

Ik ben geboren op 22 augustus 1862 in Saint-Germain-en-Laye, vlak bij Parijs. Mijn vader Manuel-Achille had een porseleinwinkel en mijn moeder Victorine was naaister, dus een muzikaal gezin was het zeker niet. Toch werd ik in oktober 1872, op mijn tiende, toegelaten tot het Conservatoire van Parijs. Daar kreeg ik les van onder anderen Marmontel voor piano en Guiraud voor compositie, en daar begon ik langzaam te ontdekken dat ik muziek anders wilde laten klinken dan gebruikelijk was.

Een faun maakt iedereen wakker

Mijn doorbraak kwam op 22 december 1894 in Parijs, toen Prélude à l'après-midi d'un faune voor het eerst werd gespeeld. Het stuk is gebaseerd op een gedicht van Stéphane Mallarmé en het begint zo zacht en zweverig dat je bijna vergeet dat er een heel orkest aan het werk is. Acht jaar later, op 30 april 1902, volgde mijn opera Pelléas et Mélisande. Die opera klinkt als een droom waarin niemand ooit zijn stem verheft, en daarmee wist ik dat ik mijn eigen weg had gevonden.

Van Rome naar de wereldtentoonstelling

In 1884 won ik de Prix de Rome met de cantate L'enfant prodigue, en daardoor woonde ik van januari 1885 tot maart 1887 in de Villa Medici in Rome. Terug in Parijs hoorde ik in 1889 op de tentoonstelling Javaanse gamelanmuziek, en die glinsterende, zwevende klanken heb ik nooit meer losgelaten, je hoort ze later terug in 'Pagodes' uit Estampes. In 1901 schreef ik bijna het hele jaar muziekkritieken voor La Revue Blanche, onder de schuilnaam "Monsieur Croche". Onder een andere naam kun je ongestraft wat eerlijker zijn over andermans muziek, en ik heb daar dankbaar gebruik van gemaakt.

Het maanlicht dat iedereen kent

Op deze site vind je Clair de lune, en dat is eigenlijk geen los stuk, maar het derde deel van mijn Suite bergamasque. De titel komt uit een gedicht van Paul Verlaine, en de muziek klinkt als een stille avond waarop alles langzaam tot rust komt. Wanneer ik het precies schreef, is niet helemaal zeker: de suite wordt gedateerd tussen 1890 en 1905, dus misschien heb ik er jarenlang aan gesleuteld. Als je daarna zin hebt in iets groters, probeer dan La mer, dat ik schreef tussen augustus 1903 en maart 1905 en dat op 15 oktober 1905 in Parijs voor het eerst klonk.

Mijn huwelijk met een slecht einde

In oktober 1899 trouwde ik met Lilly Texier. Op 15 juli 1904 stuurde ik haar weg, en op 20 januari 1908 trouwde ik met Emma Bardac. Dat is geen hoofdstuk om trots op te zijn, en ik ga het ook niet mooier voorstellen dan het was. Op papier kon ik heel zorgvuldig luisteren naar elke klank, maar in de liefde deed ik dat duidelijk minder goed.

Een afscheid dat te vroeg kwam

In oktober 1905 werd mijn dochter Claude-Emma geboren, die iedereen Chouchou noemde. Ze betekende heel veel voor me, en daarom is wat er daarna gebeurde zo moeilijk om te vertellen. Ik overleed op 25 maart 1918 in Parijs, 55 jaar oud, aan darmkanker. Chouchou stierf in 1919 tijdens de difterie-epidemie, nauwelijks een jaar na mij.

Zeg alsjeblieft niet: impressionist

Mensen noemen me vaak een impressionist, maar ik heb die titel nooit graag gehad. Wat ik wel deed, was akkoorden en klanken gebruiken om een sfeer op te roepen, in plaats van een strak verhaal te vertellen. Ik hoop dat componisten na mij daaruit hebben geleerd dat klank op zichzelf al genoeg kan zijn. Een etiket plak je op een kist porselein, niet op een componist.

Een cadeau van stilte en kleur

Wat ik jou vooral wil geven, is de tijd om echt te luisteren. Je hoeft niets van muziek te weten, je hoeft alleen even stil te zijn. Zet Clair de lune op en doe het licht wat lager. Laat de klanken komen en gaan als golven en merk wat ze met je doen, want daar deed ik het allemaal voor.