Ey maatstrepen bestaan nie bij Satie met Gnossienne No 1
De backstory
Gnossienne No. 1
Oe, jonguh, ik ben Satie en dit is het achterverhaal van Gnossienne No 1, dus ploft lekker neer, wollah, je bent safe bij mij! Je hoort hoe die gozer Joséphin Péladan mij bij de Rozenkruisers binnenloodste, tintin, en hoe dat mysterieuze gedoe in mijn pianonoten sijpelde, beest! Op deze site leren wij componisten je ook onze stukken herkennen zodra ze klinken, dus gas erop, smijt die Trainer open en test jezelf, mattie!
---
Van pa's huis naar de grote stad, jonguh
Wollah, mattie, rond 1887 pak ik mijn koffer en ik ben weg bij mijn pa, lekker puh, dag huisregels! Ik beland in Parijs in een of ander kamertje, fakka, geen paleis maar wel vrijheid, breezy! Geen ouwe man meer die zeurt dat ik die piano moet laten staan, dus ik ben aan het knallen op die toetsen, gozer! Dit is het begin van alles, check, want zonder die verhuizing was er nooit een Gnossienne No 1 gekomen, tintin!Pianist in een zwarte kat, wat een gekkigheid
Ik hang daar in Montmartre elke avond in cabaret Chat Noir, mattie, en ik werk daar ook nog als pianist, kanjer! Stel je voor, bro: rokerige tent, dronken gasten, lawaai als een stampende kudde, en ik zit daar gewoon stoïcijns te tikken, wollah! Niemand die luistert, jonguh, iedereen aan het ouwehoeren, dus ik leer daar hoe je een zaal chill krijgt met alleen een piano, no cap! Dat is mijn school, lekker bezig, geen duur conservatorium maar straatervaring, breezy!Mijn maat Debussy en die gekke Péladan
Ik ben ook tweede pianist in de Auberge du Clou, check, en daar word ik dikke matties met Debussy, serieus waar! Op diezelfde plek kom ik Joséphin Péladan tegen, een gozer met zware ideeën, jonguh, echt een beest van een mystieke gek! Hij trekt mij die geheimzinnige hoek in, wollah, en dat voel je later terug in mijn muziek, tintin! Debussy en ik, twee boys uit dezelfde kroeg, en maar een van ons wordt later de grote baas, grapje, mattie, we zijn allebei kanjers!Eerst de hits, dan pas de rare ding
Mattie, ik heb al wat in de pocket voordat Gnossienne No 1 komt: de Sarabandes uit 1887 en de Trois Gymnopédies uit 1888, wollah! Die ouwe stukken zijn zacht en zweverig, jonguh, echt lekker voor als je op de bank ligt te chillen, breezy! Maar dan ga ik weer een stap verder, fakka, want de Gnossiennes zijn nog vreemder en nog donkerder, check! Mijn fans denken: wat is dit nou weer voor gekkigheid, gozer, en ik denk: precies, tintin!Wat betekent dat woord eigenlijk, bro
Eerlijk, mattie, niemand weet zeker wat Gnossienne betekent, geen hond, wollah! Er is een kans dat het van 'gnosis' komt, en dat is kennis, jonguh, dus gewoon slimme-gozer-shit, lekker bezig! Het woord bestond al in de Franse boeken voordat ik het pakte, breezy, dus ik heb het niet eens zelf verzonnen, kanjer! Ik zat in die tijd in gnostische clubjes, check, dus ik had mijn hoofd vol mysterie, beest!Rozenkruisers en ik: het werd te veel
Péladan haalt mij bij de Rozenkruisers binnen, mattie, zo'n geheime sekte met capes en gekke regels, wollah! Eerst vind ik het wel spannend, jonguh, maar op een gegeven moment denk ik: nee hoor, laat maar, ik ben er klaar mee! Ik ga lekker afstand nemen van die club, fakka, geen gedoe meer met die zware mannen, breezy! Maar de mystieke sfeer blijft in mijn piano hangen als rook in een kroeg, check, en dat hoor je in elke noot, tintin!Blut als een kerkmuis, maar wel stijl
Ik zit vaak zonder poen, mattie, echt platzak, wollah, geen cent op zak! Dus ik verhuis naar een klein kamertje aan de rue Cortot in Montmartre, jonguh, piepklein, lekker knus, breezy! In 1898 ga ik naar Arcueil en daar blijf ik de rest van mijn leven wonen, gozer, dus dat is mijn laatste halte, check! Geen rijke boy, dat snap je wel, maar mijn muziek is goud waard, kanjer, tintin!Eerst in een blaadje, pas later in een boek
Mijn Gnossienne komt voor het eerst in september 1893 in Le Figaro musical, nummer 24, mattie, wollah! Maar let op, jonguh: daar draagt het stuk een ander nummer dan nu, dus verwarrend als een gozer zonder gps, breezy! Pas in 1913 komen de drie samen uit bij Rouart, Lerolle & Cie. in Parijs, en dan krijgen ze hun nummers zoals je ze nu kent, check! Twintig jaar later dus, lekker bezig, ik had echt geduld nodig, kanjer, tintin!Die opdracht kwam later, en de rest nog veel later
In die uitgave van 1913 staat No 1 opgedragen aan Alexis Roland-Manuel, wollah, mooi gebaar, mattie! Maar dat stond er in het begin nog niet, jonguh, want die opdracht is er pas bij gekomen, dus geen origineel, fakka! En de Gnossiennes 4 tot en met 6 komen pas in 1968 uit, gozer, lang nadat ik er niet meer ben, beest! Dus die horen niet bij de originele drie, check, ik laat ze lekker buiten dit verhaal, breezy!Van mijn kamertje naar de filmster en de popqueen
Mijn No 1 deelt trouwens akkoorden, ritmes en thema's met No 3, mattie, dus het zijn bijna zusjes, wollah! Lang Lang speelt het in 2006 op de soundtrack van The Painted Veil, jonguh, die kanjer van een pianist, tintin! En volgens Wikipedia sampelt Madonna het in 2026 op 'Betrayal' van Confessions II, gozer, ongelooflijk, breezy! Van een rokerig kroegje in Montmartre naar een popqueen, check, ik zeg het je: niet slecht voor een boy zonder poen, lekker bezig!---
Yo yo yo, mattie, dat was em dan, het verhaal achter mijn Gnossienne No 1, wollah! Was dat lekker of was dat lekker, jonguh, of zat je er gewoon een beetje bij te geeuwen als een slaperige beer, tintin? Zeg het me eerlijk, kanjer, vond je het een beest van een verhaal, of wil je nog meer van die gekkigheid, breezy? Want luister, gozer, dit was echt nog maar het topje van de ijsberg, check! Er valt nog zat te ontdekken rond dit stukje, fakka, van die rare labyrintdans tot de plekken waar mijn muziek ineens opduikt, geen grap! Dus ga niet lekker op je kont blijven zitten, mattie, want ik heb nog meer in mijn zakken zitten dan een zakkenroller op de markt, wallah! Klik gewoon op die links hieronder, jonguh, en duik er lekker verder in, bruh! Ik zie je zo meteen weer, ouwe, ik ga nog even rustig doelloos rondjes draaien op mijn piano, ciao, ciao!