SPRING (FOUR SEASONS) VAN VIVALDI
'I. ALLEGRO'
Le quattro stagioni, Op. 8: Concerto No. 1 in E major, RV 269 ("La primavera")
Yo yo, ouwe, ik ben Vivaldi en ik ga jou lekker uitleggen wat er allemaal speelt in I. Allegro uit Spring (Four Seasons), wollah! Ben jij al een beetje nieuwsgierig, mattie, of hang je nog te chillen met je kop in de wolken? Zo'n lente, jonguh, die hoor je eerst met je buik en pas daarna met je hoofd, snap je dat? Ik loop gewoon met je mee, brada, door elk detail van I. Allegro heen, kei rustig en zonder stress, ik ben jouw gids, geen gezeik! En check, als we al die details gefikst hebben, gooi ik er nog tips achteraan om Spring (Four Seasons) verder te ontdekken, tintin, dus blijf lekker hangen, gozer!
---
Pak je oren en een sonnet erbij, mattie
Yo yo, luister, mattie, voor I. Allegro heb je geen diploma nodig, wollah, alleen oren en zin in een verhaal, snap je! Ik schreef 'm voor solo viool, strijkers en continuo, dus één gozer die lekker mag flexen vooraan en een hele crew eromheen die hem backt, jonguh! Check dit: er hoort een sonnet bij de muziek, en in de gedrukte partituur staat aangegeven welk stukje bij welke regel past, dus je hebt gewoon een cheatcode in je handen, fissa! Dus volg het verhaal, ouwe: de lente komt binnen, de vogels gaan los, de hemel wordt pikzwart en daarna schijnt de zon weer, geen grap, kei simpel!Waarom ik 'm gewoon Allegro noemde
Allegro is het tempo dat ik erboven zette, bro, dus de naam zegt: gas erop, geen gesukkel, niks slaapmuziek, safi! Bij elk concert liet ik een sonnet drukken, en wie dat gedicht schreef, boeie, dat weet niemand zeker, misschien was ik het zelf, misschien ook niet, lekker mysterieus, mashallah! Voor de opening leende ik patronen uit mijn opera Il Giustino, dus eigenlijk recycle ik mijn eigen beats, zuinig hè, lekker bezig, gast! Het stuk staat in E-majeur en dat voelt als zon op je gezicht, dus Allegro in E-majeur is een echte lenteknaller die je niet kunt negeren, joh, dope!Vorm kiezen was een kleine oorlog
De vorm kiezen voor I. Allegro was een avontuur op zich, mattie, want ik wilde dat muziek en gedicht samen één verhaal fikken, ouwe! Ik open met een ritornello, de lentebeat die de komst van de lente aankondigt, en daarna loopt het sonnet regel voor regel door de muziek heen, wollah, geen ommetjes, sws! Dat past lekker bij de naam van de hele verzameling, Il cimento dell'armonia e dell'inventione, wat zoiets betekent als de strijd tussen harmonie en vinding, dus een echte battle, jonguh, uitgebracht in 1725 in Amsterdam, tintin! Hier tik ik de stukken alleen even aan, vijf secties, en daarna duik ik in elk stukje apart, dus hou je vast, gozer, het wordt een beest van een ritje!Sectie 1: De lente trapt de deur in zonder aan te bellen
Eerst komt de ritornello, bro, in E-majeur, en die klinkt zo fris dat je meteen denkt: sjonge, de lente is binnen, dope man! Het tempo is Allegro, dus vlot en vrolijk, geen gedoe, geen warming-up, ik gooi je gewoon in het diepe, gast, en het water is warm, mashallah! Het hele orkest doet mee, dus het voelt alsof een complete wijk tegelijk de ramen openzet, kei breezy, lekker bezig! Dit thema is de poster van het hele stuk, ouwe, en het keert straks terug, dus onthoud 'm goed, anders ben je de kluts kwijt, kanjer!Sectie 2: Drie violen doen alsof ze fluiten
Dan gaan de vogels los, jonguh, en de solo viool tjilpt samen met twee violen uit het orkest de vogels na, een echte zangcrew, wollah! Het sonnet zegt dat de vogels de terugkeer van de lente met een feestelijk lied vieren, dus het is een openluchtfeestje zonder security, hoor, pure vibes, mattie! Ze tjirpen over elkaar heen alsof niemand ze iets kan maken, bro, die gasten hebben nul zorgen, safi! Het stuk eindigt met trillers, kleine snelle wiebelnootjes die je oren kietelen als een veertje, kei chill, ouwe, check dat!Sectie 3: Beekjes die lekker liggen te mompelen
Daarna volgen de beekjes uit het sonnet, murmelend en zachtjes gestreeld door briesjes, dus de sfeer wordt zacht en luchtig, mattie, echt iets voor een chille gozer! Het blijft Allegro, bro, dus het stroomt gewoon door, geen stilstaand water, geen sukkel die zich verveelt, fissa vooruit! Stel je voor: een zonnige weide, niks te doen, alleen een windje dat de beekjes een aai geeft, het is bijna te lief, jonguh, mijn hart doet er pijn van! Leun hier even lekker achterover, ouwe, want de lucht is nog blauw, maar ik zweer het je, dit is de stilte voor de storm, wollah, ik ga je flink pakken!Sectie 4: De hemel trekt z'n zwarte jas aan
En BAM, onweer, ouwe, in het sonnet gooit de storm een donkere mantel over de hemel, dus de sfeer slaat om van zon naar pure drama, wollah! Het orkest maakt de donder met lage tremolo's, en die rommelen als een buik na een hele schaal frikandellen, kanjer, ik zweer! De bliksem zijn snelle stijgende toonladders, zip zip zip, en de solist rost intussen razendsnelle arpeggio's eroverheen, die gozer speelt zich helemaal kapot, mattie! Het is donker, het is hectisch, het is een kei van een storm, bro, en ik vind het geweldig, want zo vlieg je als luisteraar in een paar seconden van sunny naar spooky, sws!Sectie 5: De vogels doen alsof er niks gebeurd is
Dan sterft de storm weg tot stilte, jonguh, en dat is het moment waarop je denkt: leef ik nog, wollah? Daarna pakken de vogels hun lieflijke liedjes weer op, zoals het sonnet het vertelt, alsof er niks gebeurd is, ouwe, die gasten hebben een visgeheugen, safi! De lente heeft dus gewonnen, mattie, de zon staat weer hoog en de muziek is terug bij het vrolijke feestgevoel van het begin, kei lekker! Zo vertel ik in één Allegro een heel verhaal, van aankomst via storm naar happy end, en dat in E-majeur, wat een dope plot, hè, bro!Druk op play en laat je meeslepen
Nu is het jouw beurt, mattie, om I. Allegro zelf te checken, dus druk op play en laat je lekker meesleuren door die muziek, wollah! Hou onderweg in je achterhoofd wat ik je net vertelde: de lente, de vogels, de beekjes, het onweer en de terugkeer van de vogels, dan snap je de beat meteen, ouwe! Er zijn sinds 1939 zo'n duizend opnames gemaakt, bro, dus je hebt keus zat en je kunt je hele week vullen met mijn lente, jonguh! Ik hoop dat je de reis door mijn I. Allegro net zo gek vindt als ik toen ik 'm maakte, gozer, want ik kreeg er zelf kippenvel van, fissa gaan!---
Yo mattie, daar is 'm dan, I. Allegro uit Spring (Four Seasons), van tjilpende vogeltjes tot knallende bliksem en weer terug, wollah, wat een rit! Maar zeg eens eerlijk, jonguh, vond je het lekker om die luistergids van I. Allegro uit Spring (Four Seasons) door te nemen, of was het gewoon niks voor jou? Ik hoop van harte dat je oren nu kei blij zijn en dat je die lente voortaan al hoort aankomen voor de eerste noot er is, breezy! Want check, ik heb dat hele boek Il cimento dell'armonia e dell'inventione genoemd, en dat betekent de strijd tussen harmonie en vinding, dus ik was zelf ook lekker bezig met een gevecht in mijn kop, ouwe! Naast The Four Seasons zitten daar nog eens acht andere concerto's in, tintin, dus er valt nog een hele berg te ontdekken, geen grap! En met Spring zelf ben je ook nog lang niet klaar, mattie, want die twee andere delen, Largo e pianissimo sempre en Allegro pastorale, hebben hun eigen verhaal en hun eigen gozers, fissa! Er zijn sinds 1939 ongeveer 1.000 opnames gemaakt, wollah, dus elke crew pakt 'm net weer anders aan en dat is pas echt beest, jonguh! Dus klik op die links hieronder, ouwe, en duik er lekker verder in, want daar staat nog zoveel moois te wachten, kanjer! Pak 'm nog een keer, doe je ogen dicht en laat de lente maar binnenwalsen, tot de volgende keer, mattie, ik zie je op de weide, boeie voor de rest!