GEORGE FRIDERIC HANDEL

Een jongen die liever speelde dan knipte

Ik ben in 1685 geboren in Halle, in een gezin waar muziek eigenlijk niet op het programma stond. Mijn vader was barbier-chirurg, en je kunt je voorstellen dat hij voor zijn zoon liever een nette baan met een diploma zag dan een leven tussen de notenbalken. Het verhaal gaat dat ik als jongen stiekem op zolder op een klein toetsinstrument oefende, al weet niemand zeker of dat echt zo is gebeurd. Zeker is wel dat ik het orgel leerde van Friedrich Wilhelm Zachow, en dat hij zowat de enige leraar was die ik ooit heb gehad.

Van Hamburg naar Italië en terug naar het podium

In 1703 trok ik naar Hamburg om in het orkest van de opera te spelen, en daar kreeg ik meteen de kans om zelf opera's te schrijven. Mijn eerste drie, Almira, Nero en Florindo, werden daar uitgevoerd, dus ik kon al vroeg horen hoe mijn eigen noten klonken. In 1706 ging ik naar Italië om me verder te ontwikkelen, en daar leerde ik hoe je een melodie laat zingen alsof ze nooit anders bedoeld was. Mijn echte doorbraak kwam in 1711 in Londen, waar mijn opera Rinaldo meteen een groot succes werd.

Hoe ik een Engelsman werd zonder het te zijn

In 1710 werd ik Kapellmeester van de keurvorst van Hannover, maar Londen bleef aan me trekken. In 1712 besloot ik om me voorgoed in Engeland te vestigen, en in 1727 kreeg ik het Britse staatsburgerschap, hoewel ik gewoon een Duitser uit Halle ben gebleven. In 1723 huurde ik een huis aan Brook Street in Mayfair, en daar heb ik tot aan mijn dood gewoond, zesendertig jaar lang. Een stad vol schouwburgen, rijke mecenassen en publiek dat een goed verhaal wilde horen was precies de plek waar ik wilde zijn.

Het koor dat iedereen kent

In 1717 schreef ik de Water Music voor koning George I, die muziek wilde hebben terwijl hij over de Theems voer. Mijn bekendste werk is de Messiah, die ik in 1741 in nog geen drie weken optekende op een tekst van Charles Jennens, samengesteld uit de Bijbel en het Book of Common Prayer. Het Hallelujah uit de Messiah begint met een paar korte, stralende woorden die steeds terugkomen, tot je als luisteraar zelf bijna meezingt. Het verhaal gaat dat de koning bij dit koor opstond, maar daar is geen overtuigend bewijs voor, dus ik vertel het alleen door zoals het mij is verteld.

Een operatie die mis ging

Mijn ogen gingen er na jaren van schrijven bij kaarslicht steeds slechter op. Daarom liet ik me opereren door John Taylor, die zijn naam had gemaakt met zulke ingrepen. Het liep slecht af, want in 1752 was ik volledig blind. Voor een componist is dat een zware klap, maar ik had zoveel muziek in mijn hoofd dat ik gewoon doorging.

Een rustig einde aan Brook Street

Ik ben nooit getrouwd, dus mijn huis aan Brook Street werd gevuld met muziek, bezoekers en mijn eigen gedachten. Ook als blinde man bleef ik spelen en optreden, want stilzitten past niet bij mij. Op 14 april 1759 ben ik thuis overleden, op mijn vierenzeventigste. Een week later werd ik begraven in Westminster Abbey, op een plek waar je normaal alleen met veel eer terechtkomt.

Wat er na mij overbleef

Ik heb de Engelstalige oratoria in de mode gebracht, grote werken voor koor en solisten zonder kostuums, decors of toneel. Het publiek vond dat meteen prachtig, omdat de muziek en de woorden het werk helemaal alleen deden. Veel van die stukken worden nog steeds gezongen, en de Messiah hoort daar voor veel koren bij als vast onderdeel van het jaar. Dat een Duitse jongen uit Halle in Londen zo lang blijft klinken, vind ik zelf nog steeds het mooiste aan mijn verhaal.

Wat ik je wil meegeven

Ik hoop dat je mijn muziek een keer opzet zonder iets over componisten te hoeven weten. Je hoeft niets te begrijpen, want het gaat erom dat je luistert en merkt wat er met je gebeurt. Begin met het Hallelujah, want daar hoor je meteen hoe vreugde klinkt als er veel mensen tegelijk zingen. En als je daarna blijft luisteren, dan heb je misschien een nieuwe vriend gemaakt, die al meer dan tweehonderd jaar op je wacht.