Jules Massenet
Componist

Van smeedijzer naar pianotoetsen

Ik werd in mei 1842 geboren in Montaud, waar mijn vader een goedlopend ijzerbedrijf runde. Gelukkig hoefde ik zelf niet de fabriek in, want mijn moeder hield van muziek en gaf me mijn allereerste pianolessen. Dat ging me zo goed af dat ik in januari 1853 werd aangenomen op het conservatorium van Parijs, waar ik uiteindelijk compositieles kreeg van Ambroise Thomas. Tien jaar later won ik de grote Prix de Rome met mijn cantate David Rizzio, wat me drie prachtige jaren in Rome opleverde.

Liefde en applaus

In Rome liep ik Franz Liszt tegen het lijf, en hij vroeg me of ik pianoles wilde geven aan een zekere Louise-Constance de Gressy. Die lessen bevielen van beide kanten zo goed dat ik in oktober 1866 met haar trouwde, alsof ik naast de hoofdprijs ook nog de bonus had gewonnen. Terug in Frankrijk werkte ik hard aan mijn naam, en in 1877 beleefde ik mijn eerste grote doorbraak in het operatheater met Le roi de Lahore. Een jaar later werd ik op mijn zesendertigste zelfs gekozen in de Académie des Beaux-Arts, waarbij ik tot mijn eigen verbazing Camille Saint-Saëns achter me liet.

Thuis in Parijs

Parijs was echt mijn stad, en ik woonde daar het grootste deel van mijn leven, onder andere in een fijn appartement aan de rue de Vaugirard. Van 1878 tot 1896 gaf ik zelf compositieles aan het Parijse conservatorium, waar jonge talenten als Gustave Charpentier en Reynaldo Hahn in mijn lokaal zaten. Het theaterleven in de stad bruiste volop en ik voelde me er als een vis in het water tussen alle zangers en orkesten. Toen ik wat ouder werd en behoefte kreeg aan rust, kocht ik in 1899 het Château d'Égreville op het platteland als fijne plek om me terug te trekken.

Melodieën die blijven hangen

Ik heb in mijn leven meer dan dertig opera's geschreven, waarvan Manon uit 1884 en Werther uit 1892 altijd het meest geliefd zijn gebleven bij het publiek. In 1894 ging mijn opera Thaïs in première, een werk waar ik zelf erg trots op ben. Daarin zit een rustig tussenspel voor viool en orkest dat je hier op de site kunt beluisteren als Meditation from Thais. Die melodie zingt zo zacht en troostrijk boven het orkest uit dat zelfs de drukste theaterbezoeker er meteen stil van wordt.

Vroeg uit de veren, ver van de zaal

Mensen denken vaak dat componisten wachten op een plotselinge vlaag van inspiratie, maar ik zat gewoon elke ochtend stipt om vier uur aan mijn bureau. Terwijl heel Parijs nog op één oor lag, schreef ik in alle stilte aan mijn partituren, van balletten tot meer dan tweehonderd liederen. Hoe gedisciplineerd ik thuis ook was, bij de openbare premières van mijn eigen opera's was ik nergens te bekennen. Ik had namelijk zulke vreselijke zenuwen voor de reactie van de zaal dat ik die avonden liever ver weg van het theater doorbracht.

De laatste akte

Ook na de eeuwwisseling bleef ik gewoon doorschrijven, met mooie successen zoals Le jongleur de Notre-Dame in 1902 en Don Quichotte in 1910. In mijn laatste jaren werkte ik veel met de alt Lucy Arbell, al werd er in Parijs flink geroddeld over hoe groot haar invloed op mij precies was. Mijn gezondheid liet me uiteindelijk in de steek en op 13 augustus 1912 overleed ik in Parijs aan kanker, op zeventigjarige leeftijd. Ik kreeg mijn laatste rustplaats op het kerkhof van Égreville, vlak bij het buitenhuis waar ik zo graag kwam.

Uit de mode en weer terug

Tijdens mijn leven had ik over aandacht niets te klagen en zagen de mensen mij als de belangrijkste Franse operacomponist van het moment. Na mijn dood veranderde de muzikale smaak echter snel door de opkomst van het modernisme, waardoor mijn werk een tijdlang als ouderwets werd weggezet. Gelukkig hadden jongere collega's zoals Giacomo Puccini en Claude Debussy goed naar mijn muziek geluisterd en namen zij mijn ideeën mee in hun eigen werk. Vanaf het einde van de twintigste eeuw werden mijn opera's wereldwijd weer volop op de planken gebracht, want een goede melodie krijg je er nu eenmaal niet zomaar onder.

Recht naar het hart

Als je naar mijn muziek luistert, hoef je echt geen dikke boeken over muziektheorie te hebben gelezen om te begrijpen waar het over gaat. Ik heb altijd geprobeerd om menselijke gevoelens zoals verliefdheid, twijfel en verdriet zo eerlijk en warm mogelijk in klank te vangen. Een mooie melodie moet volgens mij aanvoelen als een goed gesprek met iemand die je meteen begrijpt. Ik hoop vooral dat mijn muziek je even meeneemt uit de drukte van alledag en je laat genieten van een moment van pure schoonheid.