TOCCATA AND FUGUE IN D MINOR VAN BACH
DE LUISTERGIDS
Toccata and Fugue in D minor, BWV 565
Yo yo yo, ik ben Bach, mattie, en ik sta hier met de luistergids van Toccata and Fugue in D Minor in m'n handen, wollah, hou je vast! Dit is geen saaie les van een stoffige ouwe, jonguh, maar gewoon een rustig rondje door een stuk dat al eeuwen in je kop blijft hangen, tintin! Ben jij nieuwsgierig naar de luistergids van Toccata and Fugue in D Minor, gozer, of ben je al lekker aan het kwijlen, breezy? Check, ik ben er om jou erdoorheen te loodsen, bro, stap voor stap, zonder gezeik, dus blijf maar lekker bij mij in de buurt, fissa! Gewoon even je oren open en je gedachten laten dwalen, kanjer, want soms zit het beste precies in die stilte tussen twee noten, zeg ik je! En als de gids klaar is, mattie, geef ik je nog wegen om Toccata and Fugue in D Minor verder te ontdekken, dus je hoeft echt nog niet weg, beest!
---
Zo luister je, mattie, zonder diploma
Yo yo yo, neef, jij denkt dat klassiek saai is, maar wollah, dit stuk ken je allang van Fantasia van Walt Disney en uit The Phantom of the Opera, jonguh! Zet die oren wagenwijd open, gozer, want er zit maar één orgel te knallen en dat ene beest speelt voor een hele straat vol gasten, tintin! Let op de wisselingen: eerst los en wild, dan streng in het gelid, dan op het eind weer hectisch, check dat, breezy! Je hoeft geen noot te snappen, bro, voel gewoon wat je buik doet, kei vet, fissa!Waarom die naam, ouwe?
Titel? Boem, simpel, mattie: ik plak gewoon op wat erin zit, een toccata en een fuga, klaar! Toccata is dat losse, improviserende gedoe, joh, en fuga is het strenge deel waar alles op slot zit, serieus! d-mineur erbij, check, dat is de toonsoort, neef, en die klinkt zo donker als een kelder zonder licht, heftig! Voor wie ik het schreef en waarom, wollah, geen mens die 't weet, en m'n eigen handschrift is spoorloos, alleen een kopie van ene Johannes Ringk is nog over, bizar!Vorm: gewoon twee bakken
Vorm kiezen was een avontuur, jonguh, dus vergeet je schoolboekje maar, safe! Het zijn twee delen, mattie: een toccata die lekker wild doet en een fuga die strak gebouwd is, twee totaal verschillende beesten in één hok! Achteraan hang ik een korte coda, check, met Recitativo erboven en meerdere tempowissels, hectisch! Ik loop ze zo één voor één met je langs, neef, dus hou je vast, wollah, dit wordt vet!Deel 1: De toccata, of ik gooi gewoon alles eruit
Deel 1 is de toccata, jonguh, en die staat in Adagio, dus rustig aan, maar rustig als onweer dat nog moet losbarsten, wollah! Het klinkt alsof ik zit te improviseren, mattie, hup hup, ik spring van mood naar mood als een gast op een trampoline, bizar! De toonsoort is d-mineur, neef, en die donkere sfeer hangt als kauwgom aan je schoen, heftig! De Bachvereniging noemt dit ruige 'clavier hussar'-stijl, bro, en dat past, fissa, want ik kom binnenstormen als een husaar op een orgel!Deel 2: De fuga, de klas zit stil of anders
Deel 2 is de fuga, mattie, en nu is de lol eraf, want alles staat strak in het gelid, geen geïmproviseer meer, tintin! Eén thema komt telkens terug, jonguh, en vier stemmen pakken 'm om de beurt op als vier neefjes die elkaars zin afmaken, kei grappig! De sfeer wordt een tikkie zakelijker, check, minder drama en meer kluwen van lijnen die om je oren draaien, wollah! Dat vreemde antwoord op de subdominant is m'n knipoog, gozer: jij denkt te weten waar het heen gaat en ik flex lekker de andere kant op, safe!Deel 3: Recitativo, de afsluiter met een kronkel
Dan komt de coda, kort maar krachtig, joh, met Recitativo erboven, dus het klinkt alsof dat orgel ineens gaat praten, wollah! Het tempo verandert meerdere keren, mattie, net een gozer die z'n verhaal vertelt en elke zin van gedachten wisselt, tintin! De stemming slaat om van strak naar bijna theatraal, jonguh, alsof de gordijnen open gaan, heftig! En dan de laatste klappen, check, boem, afgelopen, de hele zaal trilt na terwijl jij met open mond zit, kanjer!Knop in, broekie, en laat je gaan
Nou mattie, nu ben jij aan de beurt, wollah: klik op play en laat dat orgel over je heen walsen, jonguh! Duik er helemaal in, bro, ogen dicht, volume omhoog, buren boos, lekker bezig! Denk onderweg even terug aan wat ik je vertelde, check: die wilde toccata, die strenge fuga en die gekke coda erachteraan, kei goed! Ik hoop dat jij 't net zo hard voelt als ik toen ik 't maakte, ouwe, want dat was een rit, fissa!---
Yo mattie, daar zijn we dan, einde verhaal, en ik hoop dat jouw oren nog trillen na al dat orgelgeweld, wollah! Eén noot, dan stilte, dan vier stemmen die elkaar najagen, en ineens zit jij daar als een kanjer die gewoon snapt wat er gebeurt, breezy! Vond je het wat, gozer, die luistergids over Toccata and Fugue in D Minor, of had je liever een patatje gehaald, check? Maar luister, ouwe, hier stopt het niet, want er valt nog een berg te ontdekken aan Toccata and Fugue in D Minor, fissa! Er is geen handgeschreven origineel bewaard gebleven, en dat blijft een raadsel zo diep als een Rotterdamse parkeerboete, geen grap! Beesten als Busoni en Dupré bouwden dit orgelstuk ook om voor orkest en andere bezettingen, tintin! Klik dus lekker op de links hieronder, bro, en duik er verder in, jonguh, want dit feestje is nog lang niet klaar!