Hommelboy zoemt operaroots na bij Rimsky-Korsakovs Flight of the Bumblebee
De luistergids

Zo luister je: oren open, mond dicht

Check, gozer, je hoeft geen snars van klassiek te snappen, want dit beest pak je met je buik en niet met je hoofd! Zet je oren op één ding, mans: die gierende stroom piepkleine noten die nooit, maar dan ook nóóit stopt, het is een orkest dat rent alsof de deurwaarder erachteraan zit! Hoor je hoe de noten omhoog en omlaag glibberen zonder één trapje, joh, glad als een zeepbel op een ijsbaan, dat gechromatische gedoe, fissa herkend! En stress niet over 'wat moet ik nou horen', bro, gewoon meezoemen en je kop laten schudden, dan zit je na een minuut al te brommen als een gek, wollah!

Hommel in de titel, geen bijtje van de bloemenmarkt

Ewa, de titel is Flight of the Bumblebee, in het Russisch Полёт шмеля, Polyot shmelya, en dat shmel is een hommel, akhi, geen honingbijtje dat netjes in de rij vliegt! Mijn prins verandert in zo'n dikke brombeer, dus de naam is gewoon de gozer in vermomming, sws logisch toch? En die muziek moet je laten voelen hoe zo'n hommel door de lucht tolt, links, rechts, ineens weer anders, helemaal van het padje, lekker gek! Dus denk je 'die route slaat nergens op', jonguh, klopt, dat is precies de bedoeling, mattie!

Sonate? Rondo? Nee joh, een eindeloze rit

Het kiezen van de vorm was zelf al een avontuur, ouwe, en let op: geen sonate, geen rondo, wollah, niks van dat nette gedoe! Het is een perpetuum mobile, dus één bizar doorrazende stroom die blijft draaien als een malle, fissa, zonder dat iemand de stekker eruit trekt! Vergeet ook niet dat het een tussenstukkie voor het orkest is in mijn opera en geen los concertnummer, bro, dat werd het pas later, lekker bezig! Ik hak het voor jou in vier happen, check, en daar duik ik zo een voor een in, dus hou je vast, kanjer!

Deel 1: Opstijgen met een gierende motor

Bam, direct vol gas, gozer, want de hommel hangt meteen in de lucht en je krijgt geen opwarmertje, no cap! Het tempo hangt rond die 144 slagen per minuut, en dat is zwaar rap, ouwe, want elke slag zit propvol kleine noten! De sfeer is nieuwsgierig brommertje dat net zijn vleugels vindt, lekker speels, breezy! De reis is begonnen, fam, dus gordels vast, wolla!

Deel 2: Zigzaggen door de toonsoorten, joh

Nu knalt de hommel door a-klein, b-klein en fis-klein, mattie, als een toerist die elke straat even wil proberen! Welke toonsoort de echte thuisbasis is? Dat weet geen mens zeker, bro, tintin! Voor jou betekent dat: de grond onder je voeten schuift steeds een stukkie op, gek hè, kicken! De stemming flipt van gezoem naar paniek en weer terug, alsof dat beest ruzie heeft met een raam, heftig, sws!

Deel 3: Showtime voor gesmeerde vingers

Hier voel je dat dit een showstuk is voor virtuozen, fam, want wie dit speelt heeft vingers nodig als een stel gesmeerde bliksems, zwaar! Zelfs Rachmaninoff maakte rond 1929 een pianoversie, akhi, en als zo'n piano-baas er zijn handen aan wil branden, weet je: dit is geen kinderspel! Het tempo blijft gewoon hetzelfde, dus de spanning stijgt niet door sneller te gaan maar doordat jij geen ademruimte krijgt, lekker gemeen, ewa! Daarom is dit zo'n pronkstuk, check, iedereen wil kunnen zeggen 'ik pak 'm', en half de wereld zit te zweten, jonguh!

Deel 4: Landen zonder remmen

En dan is het ineens klaar, mans, de hommel is aan het eind van zijn rit en de storm van noten valt stil, kanjer! Daarna gaat de opera gewoon door met scène twee, dus dit was maar een tussendoortje, gast, maar wat voor één, bam! Ik was toen al sinds 1871 professor op het conservatorium in Sint-Petersburg, dus ik weet hoe je leerlingen laat zweten, en dit stuk is mijn lesje, tintin! Opstijgen, tollen, pronken, landen, alles gepakt in een mum van tijd, vet toch, ouwe!

Smijt die play-knop in, fam

Nu is het aan jou, jonguh, ram op die playknop en laat dat gebrom je overspoelen, fissa! Denk onderweg aan wat ik je net heb verteld, de hommel, de zigzag, de toonsoorten, check, dan hoor je veel meer dan je buurman die alleen 'oei, snel' roept, lekker bezig! Ik hoop dat je mijn Flight of the Bumblebee net zo hard voelt als ik toen ik 'm in 1900 maakte, wollah, dik tevreden! Draai 'm nog een keer, en nog een keer, tot je buren zelf gaan zoemen, no cap, mattie!