Watergozer raft door Praag met Smetana's The Moldau
De luistergids

Oren open, hersens op stand-by

Ayo gozer, je hoeft geen pakje aan en geen snobbige kuch, wollah, gewoon je oren open en lekker bezig! Zie het als een bootrit, mattie: de rivier doet het stuurwerk en jij zit er chill bij, dus volg het water van boven naar beneden, tintin! Let op de fluiten en klarinetten die als druppeltjes beginnen, de hoorns die het bos in knallen en de harp die glittert als water in het donker, jonguh, dat zijn je bordjes langs de weg! En die grote melodie die steeds terugkomt, ouwe, dat is je maatje onderweg, dus duikt ie op, dan roep je gewoon 'beest!' en je bent breezy mee.

Waarom heet dit ding zo, eigenlijk?

Ik noem het naar de rivier zelf, ouwe, want zij is de echte hoofdrolspeler, geen held met een zwaard, gewoon water dat doorbeukt, lekker bezig! Zo'n symfonisch gedicht in de stijl van Franz Liszt vertelt een verhaal met alleen geluid, en wat is dan een betere hoofdrol dan een kanjer van een rivier die van twee bronnetjes tot aan de Elbe doorrent, mattie? Dat heet toonschildering, wollah, je hoort het water stromen zonder dat je natte voeten krijgt, breezy! En kijk, bij Vyšehrad komt dat motiefje van vier noten uit mijn eerste stuk gewoon weer langs, fissa, als een oud-klasgenoot die ineens op de boot springt, loco!

Geen sonate, geen rondo, wat dan wel?

Een vorm kiezen was een heel avontuur, jonguh: sonate, rondo, wat nou, wollah, een rivier trekt zich niks aan van jouw regeltjes! Dus ik liet de rivier de vorm bepalen, een stroom van beeld na beeld die van de bron richting de Elbe loopt, gewoon chill, tintin! Zes stukjes zet ik op een rij, namelijk de bronnen, het bos, het feest, de nimfen, de stroomversnelling en Vyšehrad, mattie, lekker bezig! In de volgende stukjes duik ik er één voor één in, dus hou je vast, gozer, want dit wordt een kanjer van een tocht!

Deel 1: Twee druppelende bronnetjes, geen stress

We starten in e-mineur, ouwe, en bij het tempo staat Allegro commodo non agitato, wat zoveel is als vlot maar niet gestrest, wollah! Fluiten en klarinetten tikken als regendruppels door elkaar, mattie, de ene lekker koud en de andere lekker warm, breezy! Dan zwelt het orkest aan en rolt die grote melodie binnen, en die heb ik geleend van een oud Italiaans deuntje, La Mantovana, dat al in 1600 in een madrigaalbundel stond, jonguh, dus mijn hit is eigenlijk een tweedehands beest! Hetzelfde oude deuntje zit ook in de familie van Hatikvah, tintin, maar die melodie komt dus niet van mij, doe normaal!

Deel 2: Het bos in, hoorns aan

Nu stroomt de rivier door het bos, gozer, en de hoorns knallen erdoorheen alsof er iemand achter elke boom staat te blazen, wollah! Het tempo blijft vlot, maar de sfeer wordt breder en frisser, mattie, minder druppel en meer snelweg door het groen, breezy! Je hoort ruimte, lucht en galop, ouwe, alsof de bomen zelf langs de kant staan te juichen, lekker bezig! Wie daar precies rent weet ik niet te vertellen, jonguh, maar het voelt dope en je voeten gaan vanzelf mee, fissa!

Deel 3: Feestje aan de waterkant

Dan stoppen we bij een feest, breezy, volk langs de kant en de muziek stampt vrolijk mee, tintin! De sfeer springt van bos naar dansvloer en het klinkt ineens veel zonniger, wollah, no cap! Het ritme huppelt als een gozer die net zijn schoenen heeft gepoetst, loco! De rivier trekt zich er niks van aan en loopt gewoon door, ouwe, dus als het feest stopt stroomt zij verder, doe normaal!

Deel 4: Nimfen bij maanlicht, ssst

Het wordt nacht, jonguh, en alles gaat zachter met maanlicht op het water en waternimfen die erop dansen, no cap! De harp druppelt er als glitters overheen, beest, en je hoort bijna het water fluisteren! Het tempo zakt rustig weg en de sfeer wordt mysterieus, bro, alsof je op je tenen langs een spookhuis sluipt, wollah! Pas op, want dit is de stilte voor de storm, ouwe, dus pak je stoelleuning vast, fissa!

Deel 5: Stroomversnelling, alles op tilt

Bam! De St John's Rapids, mattie, en het water gaat los als een gozer die zijn bus net ziet wegrijden! De pauken rollen, de bekkens knallen en het hele orkest dendert mee, wollah, die spanning is terug en brutaal! Het tempo racet, de rotsen schreeuwen en jij schrikt je een ongeluk, jonguh, lekker loco! Die stroomversnelling bestaat in het echt niet meer, ouwe, want de Štěchovice-stuwmeer heeft haar onder water gezet, dus alleen in dit stuk hoor je haar nog razen, doe normaal!

Deel 6: Voorbij Vyšehrad, richting de Elbe

Na al die chaos wordt de rivier rustig en breed, breezy, en ze rolt trots door Praag, tintin! Dan hoor je dat motiefje van vier noten weer, mattie, want Vyšehrad zwaait vanaf de kant, wollah! Daarna stroomt ze verder richting de Elbe, ouwe, en het geluid wordt ruimer en verder weg, lekker bezig! Op 4 april 1875 klonk dit voor het eerst in Praag in het Žofín, met Adolf Čech voor de groep, en het was meteen een knaller van een succes, jonguh, fissa!

Nu jij, druk op die knop

Nu ben jij aan de beurt, mattie, druk op play en laat die rivier je lekker meesleuren, wollah! Denk onderweg even aan wat ik vertelde, de druppels, het bos, het feest, de nimfen en de stroomversnelling, ouwe, dan check je alles! Ik hoop dat je de reis net zo'n beest vindt als ik toen ik hem bouwde, jonguh, geen grap! Pak je koptelefoon, breezy, en laat mijn Moldau maar stromen, tintin!