Kanonnenpatser jaagt Napoleon weg met Tchaikovsky's 1812 Overture
De luistergids

Oren open, mattie, dit is geen liftmuziekje

Yo jonguh, pak je koptelefoon, want mijn 1812 Overture luister je als een film zonder beeld, wollah! Eerst hoor je lage strijkers zacht preken, dan komen de blazers erbij als een stel boze gozers, en de pauken en het slagwerk gaan rammelen op je borstkas, tintin! Let op de piccolo en de fluiten als pittige muggen en op de trombones als zware beesten die de vloer laten trillen, check! En aan het eind gaan er grote klokken los, dus hou je oren paraat, ouwe, anders mis je de hele knal, lekker bezig!

Waarom heet dat ding zo, fam?

Ik noemde hem 1812 omdat hij Ruslands verdediging tegen Napoleons inval in dat jaar herdenkt, snap je, breezy? In het Russisch heet hij gewoon '1812 год', dus geen poespas, mattie, dat is de naam en klaar! Eerlijk, ik was er niet blij mee, want ik schreef aan von Meck dat hij heel luid en lawaaierig zou worden, wollah, gewoon bakken herrie! En historisch klopt hij voor geen meter, want 'God Save the Tsar!' bestond in 1812 nog niet eens en het eerste officiële Russische volkslied kwam pas in 1815, dus ik heb lekker gesmokkeld, kanjer!

Geen sonate-gezeur, gewoon mijn eigen ding

De vorm kiezen was een avontuur, jonguh, want ik maakte er één lang stuk van 428 maten van, in één ruk, zonder losse delen, wollah! Het duurt zo'n vijftien tot twintig minuten, mattie, dus even zitten en geen gezeur, tintin! Het begint Largo, dus traag en zwaar, en schakelt daarna naar Allegro giusto, dus strak en vol gas, check! Ik tik de stukken hier alleen even aan, ouwe, want ik duik er zo meteen één voor één in, lekker bezig!

Deel 1: Zo somber als maandagochtend zonder koffie

Ik open Largo, dus lekker langzaam, mattie, met dat kerkliedje en een sfeer alsof heel het dorp in de rij staat te bidden, wollah! Geen haast, ouwe, het is plechtig en zwaar en ik laat je expres even in de mist hangen, tintin! Dat is mijn trucje, jonguh: eerst stilte en spanning, zodat de klap straks dubbel zo hard binnenkomt, check! Dus niet wegzappen bij die trage start, beest, want de storm komt eraan en die gaat vet worden, breezy!

Deel 2: Fransman stormt binnen zonder te kloppen

Dan schakel ik naar Allegro giusto, gozer, en ineens is het gedaan met bidden, want het tempo trekt aan en de sfeer slaat om naar oorlog, wollah! 'La Marseillaise' beukt erin als het Franse leger, jonguh, en ik draai het volume open tot je buren gaan bonzen, breezy! Mijn blazers en trommels vechten terug alsof ze in een kroeggevecht zitten, mattie, dus alles botst en schreeuwt door elkaar, tintin! Wie er wint? Dat hoor je zo, kanjer, maar de spanning hier is echt zwaar, beest!

Deel 3: Klokken, tsaar en een bandje achter het gordijn

Het slot gaat los, ouwe, want 'God Save the Tsar!' dendert erin en dat moet klinken als een gigantisch overwinningsfeest, wollah! Ik vroeg om grote klokken die allemaal dezelfde toonhoogte hebben, mattie, dus het galmt als één monsterbel boven de stad, tintin! Soms staat er ook nog een koperband buiten het podium mee te blazen, jonguh, een geheime gast die lekker bezig is! Zo schuift de sfeer van bidden naar juichen, check, en je voelt je zo klein als een mier op een vuurwerkfestival, beest!

Deel 4: Kanonnen, maar niet van mij

Nu die kanonnen, jonguh: mensen denken dat ik echte kanonschoten in de partituur schreef, maar dat is onzin, wollah! In mijn partituur staat een 'Bombardone', mattie, een grote hangende trommel, dus echte vuurmonden zijn later door anderen bedacht, tintin! Antal Doráti schoot in 1954 voor Mercury echte kanonnen af op de plaat, ouwe, en toen was het hek van de dam, breezy! Nu knalt mijn stuk mee bij het Amerikaanse Independence Day-vuurwerk, check, en Arthur Fiedler met de Boston Pops hielp die traditie op gang, kanjer!

Beuk op play en laat je omver blazen

Zo gozer, nu ben jij aan de beurt: duik zelf in mijn 1812 Overture, tintin! Beuk op play en laat dat geluid over je heen rollen, beest, zonder te scrollen, ouwe! Denk onderweg even aan wat ik je net vertelde, mattie, het kerkliedje, de Fransen en de klokken, dan zit je er lekker in, breezy! Ik hoop dat je de rit door mijn 1812 Overture net zo vet vindt als ik die maakte, ook al was ik eerst chagrijnig, kanjer, wollah!