Gouden gedachtenkoor loeren achter Va, pensiero van Verdi
De luistergids

Oren wagenwijd open voor deze vocale sloopkogel, mattie!

Faka broeder, kom dichtbij staan, want als je naar Va, pensiero gaat luisteren moet je niet wachten op een of andere gekke vioolsolo die de tent afbreekt, wollah! Bij deze pokoe draait alles om mijn vierstemmige gemengde koor van sopranen, alten, tenoren en bassen die samen als één gigantische crew je trommelvliezen komen masseren, ouwe! Dat hele negentiende-eeuwse opera-orkest eronder speelt gewoon keurig support, lekker zachtjes wiegend als een luxe hangmat zodat die zangers vol in de spotlights kunnen shinen, geen grap! Dus spits je oren voor die stemmen, neef, want hoe die gasten van doodse stilte naar standje orkaan knallen is echt tantoe lijp, je weet zelf!

Vliegende gedachten met een gouden randje, gap!

Misschien vraag je jezelf af waarom ik deze dikke hit uit 1841 in mijn vierdelige opera Nabucco nou precies de titel Va, pensiero heb gegeven, strijder! Die woorden komen rechtstreeks uit de eerste regel Va, pensiero, sull'ali dorate, wat mijn tekstschrijver Temistocle Solera op papier heeft geknald door Psalm 137 gruwelijk mooi te verbouwen, wollah! In deel drie, scène één zitten die verbannen Joodse gevangenen namelijk zwaar depri aan de oever van de Eufraat in Babylon, dus sturen ze hun gedachten op gouden vleugels terug naar hun thuisland, broer! Officieel heet het nummer in het boekje trouwens No. 12, Coro di schiavi ebrei, zonder poespas van een opusnummer, maar iedereen kent 'm gewoon bij die legendarische eerste woorden, toch!

Geen stoffige sonate maar een strakke AABA-blauwdruk, neef!

Eerlijk, ouwe, het uitkiezen van de vorm voor Va, pensiero was me toch een partijtje spannend, maar ik heb die ingewikkelde sonates en rondo's lekker links laten liggen, geen grap! Ik heb gewoon gekozen voor een lyrische koor-cantabile op twee coupletten van acht regels met van die dubbele tienlettergrepige verzen, strak gegoten in een ijskoude AABA-vorm, mattie! Voor en achter dat vocale vuurwerk heb ik nog een kort instrumentaal introotje en een codaatje geplakt, en zo simpel staat dit muzikale kaartenhuis dus als een huis, wollah! Zet je schrap, soldaat, want we gaan nu fissa al die losse onderdelen één voor één langs om te checken hoe die magie precies werkt, tantoe vet!

Sectie 1: Kort orkestraal opwarmertje in Fis-groot, broer!

We trappen af met dat korte instrumentale voorstukje, waar het orkest direct de sfeer dropt in een vierkwartsmaat en in de toonsoort Fis-groot, ouwe! Die muzikanten zetten meteen die rustige, wiegende beweging in, alsof je op een luchtbedje over de Eufraat drijft terwijl de rest van de wereld in de fik staat, geen grap! Er zit hier nog nul komma nul zang in, neef, puur effe de rode loper uitrollen zodat je gelijk voelt dat er iets zwaar emotioneels aan zit te komen, wollah! Voor je überhaupt met je ogen kunt knipperen is dit introotje alweer voorbij en staat dat enorme koor klaar om je ziel binnenstebuiten te keren, strijder!

Sectie 2: Kippenvel op standje Largo in het dubbele A-gedeelte, ouwe!

Zodra die zangers invallen op het tempo Largo en lekker cantabile, zingen ze in die eerste twee A-stukken de hoofdmelodie allemaal tegelijk in unisono en octaven, mattie! Stel je voor, broer, een compleet leger aan sopranen, alten, tenoren en bassen dat inhoudt en als één enkele fluisterstem zingt, echt tantoe bizar wat dat met je hartslag doet! Terwijl zij die dromerige melodie in Fis-groot droppen, blijft dat orkest eronder gewoon rustig doorwiegen zonder ook maar één seconde de show te stelen, je weet zelf! Door die melodie meteen een tweede keer te herhalen in dat AABA-schema zit dat deuntje direct zo vast in je bovenkamer gebrand dat je 'm nooit meer vergeet, wollah!

Sectie 3: Volle bak harmonie en vuurwerk in het B-gedeelte, strijder!

En dan, gap, bam, in het B-gedeelte gooi ik dat brave unisono overboord en barst het koor ineens open in een vierstemmige harmonie waar je u tegen zegt, geen grap! De sfeer slaat hier compleet om van zachtjes treuren naar een gigantische golf van passie, alsof iedereen tegelijk opstaat om zijn heimwee van de daken te schreeuwen, neef! Hier hoor je pas echt waarom ik zowel sopranen en alten als tenoren en bassen heb opgetrommeld, want samen bouwen ze een muur van geluid die dwars door je borstkas dreunt, ouwe! Dat orkest pompt nu ook lekker mee onder die rijke akkoorden, waardoor de spanning in de tent stijgt tot het kookpunt voordat we weer terugzakken, tantoe hard!

Sectie 4: Terug naar de basis en uitfaden met de coda, gap!

Na die vocale explosie keren we voor de laatste A van mijn AABA-plan weer netjes terug naar die oersterke beginmelodie, zodat het cirkeltje weer helemaal rond is, broer! De storm gaat liggen en die zangers pakken je nog één keer bij je kraag met dat slepende Largo-gevoel, rechtstreeks richting de korte coda aan het einde, wollah! In dat allerlaatste staartje laat ik de boel heel voorzichtig wegsterven in Fis-groot, totdat er niks meer overblijft dan dikke stilte en een zaal vol natte oogjes, mattie! Zo simpel vertel je dus een compleet verhaal van verdriet, hoop en heimwee zonder dat er ook maar één vals nootje of onnodige poespas aan te pas komt, je weet zelf!

Knal die afspeelknop in en laat je wegblazen, soldaat!

Nou neef, genoeg geluld, het is hoog tijd dat je Va, pensiero nu gewoon lekker zelf gaat meemaken met je eigen oren, geen grap! Geef die play-knop een flinke hengst en laat jezelf helemaal onderdompelen in deze klapper uit Milaan, ouwe! Houd onderweg een beetje in je achterhoofd wat we net allemaal hebben besproken over die AABA-opbouw en dat koor, dan komt-ie nog tien keer harder binnen, wollah! Ik hoop dat deze muzikale trip door mijn Va, pensiero jou net zoveel kippenvel bezorgt als ik zelf kreeg toen ik deze legendarische pokoe op papier zette, strijder!