Zonder maatstrepen bij Saties Gnossienne No 1
De mooiste momenten
Gnossienne No. 1
Ik ben Erik Satie, en dit zijn de mooiste momenten uit mijn Gnossienne No 1. Je hoort hoe één eenzame melodie op de piano boven een zacht wiegende begeleiding zweeft, en die rust maakt het de moeite waard om er even voor te gaan zitten. Wil je dit stuk straks zelf herkennen wanneer het ergens klinkt, probeer dan de Trainer ; daar leren mijn collega-componisten en ik je dat op deze site.
---
Een maat zonder hekjes
Ik zet er gewoon "Lent" boven, en dat betekent langzaam, dus haast heeft hier niemand. Bovendien schrijf ik geen maatsoort en geen maatstrepen op, zodat de melodie op de piano rustig mag rondwandelen als een kat die nergens heen hoeft.
De melodie zoekt de weg
Als ik bij het middenstuk ben aangekomen, draait en keert de melodie een beetje, als iemand die in een vreemde stad de weg zoekt en daar helemaal niet erg over klaagt. Ik speelde in die tijd piano in het Chat Noir in Montmartre, en misschien hoor je daar nog iets van terug, want het klinkt als een late avond waarop niemand naar huis wil.
Het licht gaat zachtjes uit
Ik laat het stuk aan het eind niet met een daverende knal eindigen, maar het zakt rustig terug naar de stilte waar het uit kwam. Het heeft daarna nog geduld nodig gehad, want pas in 1913 verschenen de drie Gnossiennes samen in één uitgave, ruim twintig jaar nadat ik ze had geschreven.
---
Zo lopen we aan het eind van de mooiste momenten uit Gnossienne No 1 en blijft er na de laatste noot vooral rust over. Ik schreef het stuk om te blijven hangen, en ik hoop dat het jou ook een tijdje heeft vastgehouden. Vond je het fijn om samen met mij langs de mooiste momenten van Gnossienne No 1 te lopen? Er valt namelijk nog veel meer te ontdekken. Niemand weet bijvoorbeeld zeker waar de naam vandaan komt: misschien uit de labyrintdans van Kreta, misschien uit het woord gnosis, dat kennis betekent. Het stuk kwam in 1893 voor het eerst in druk, in Le Figaro musical, en het deelt akkoorden en motieven met Gnossienne No 3. Later hoor je het ook terug in de film Chocolat, in een bewerking die er een heel eigen kleur aan geeft. Klik gerust op de links op deze pagina als je verder wilt luisteren en lezen. Misschien ontdek je dan weer iets nieuws in een melodie die je allang denkt te kennen.
Opname: La Pianista, Public domain