Schuilen voor de regen met Chopins Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop"
De luistergids

Een compleet orkest in tien vingers

Voor mijn Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop" heb ik geen groot orkest nodig, want ik laat één enkele piano al het werk doen. Als je straks luistert, let dan vooral op hoe de beide handen van de pianist elk een heel eigen rol spelen. De ene hand zorgt bijna het hele stuk door voor een rustige, tikkende hartslag op een en dezelfde toets, terwijl de andere hand daaromheen het verhaal vertelt. Het is een beetje alsof je door het raam naar buiten staart terwijl de klok aan de muur onverstoorbaar verder tikt.

Een bijnaam waar ik niet om heb gevraagd

Die beroemde bijnaam van mijn Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop" heb ik trouwens helemaal niet zelf bedacht, want ik heb al mijn vierentwintig preludes zonder titel uitgegeven. Mijn partner George Sand schreef later in haar memoires over een stormachtige nacht op Majorca, waarin ik na een nare droom over verdrinken op de piano speelde terwijl de regen op het dak tikte. Ik heb me er altijd fel tegen verzet dat mijn muziek een simpele nabootsing van vallende regendruppels zou zijn, al weet niemand trouwens zeker of zij het in haar boek wel over deze vijftiende prelude had. Toch bleef die naam voorgoed aan het stuk plakken, zoals een bijnaam op het schoolplein waar je de rest van je leven niet meer vanaf komt.

Een muzikale boterham

Voor de opbouw van mijn Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop" koos ik voor een driedelige vorm, die je in de muziekwereld simpelweg A-B-A noemt. Dat houdt in dat ik begin met een rustig eerste deel, daarna overstap naar een heel ander middendeel en ten slotte weer terugkeer naar de sfeer van het begin. Met een speelduur van vijf tot zeven minuten werd dit meteen de langste prelude uit mijn hele reeks van vierentwintig stuks. In de volgende alinea's neem ik je stap voor stap mee door die drie delen, zodat je precies weet wat je onderweg te wachten staat.

Deel 1: Rustig dromen op één noot

Ik open dit eerste deel in de warme toonsoort Des-groot en geef het tempo aan als Sostenuto, wat betekent dat de muziek gedragen en zonder enige haast voorbijtrekt. De rechterhand zet meteen een kalme, zangerige melodie in, terwijl de linkerhand daaronder heel gelijkmatig op een As blijft tikken. Die herhaalde toon vormt een zacht tapijtje waar de melodie rustig op kan leunen, zonder dat het ergens onrustig wordt. Het voelt als een kalme namiddag waarop je nog geen enkel vermoeden hebt dat er verderop donkere wolken aan de lucht hangen.

Deel 2: Onweer onder hetzelfde dak

In het tweede deel laat ik de muziek omslaan naar een donker en dramatisch tussenstuk in cis-klein, een toonsoort die op de piano precies dezelfde toetsen gebruikt maar ineens veel dreigender klinkt. Die onafgebroken tikkende noot heet op het papier nu een Gis, maar de pianist slaat op het klavier nog altijd exact dezelfde toets aan als in het begin. Nu klinkt dat getik niet meer ontspannen, want in de zware bassen bouwt zich een flinke storm op die steeds luider aanzwelt. Die ene toets die eerst zo vriendelijk klonk, gedraagt zich nu ineens als een gast die veel te lang blijft plakken en steeds harder begint te praten.

Deel 3: Opklaringen aan het einde

Gelukkig laat ik die donkere bui in het derde deel weer overwaaien en keer ik terug naar het lichte Des-groot en de vredige melodie van de opening. De tikkende As neemt zijn oude, vertrouwde rol weer op en valt zelfs heel even helemaal stil, alsof de muziek diep ademhaalt na alle opwinding. Ik houd deze terugkeer een stuk korter dan de eerste keer, want na zo'n heftige uitbarsting heb je maar een paar maten nodig om weer tot rust te komen. Daarna laat ik het stuk heel zachtjes uitdoven, totdat ook de allerlaatste toon in de stilte verdwijnt.

Tijd om zelf te luisteren

Nu is het moment daar om mijn Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop" zelf te gaan beluisteren. Druk op de afspeelknop, ga er rustig voor zitten en laat de klanken van de piano gewoon over je heen komen. Houd tijdens het luisteren gerust in je achterhoofd wat ik je net over die ene doorlopende toets en de drie delen heb verteld. Ik hoop dat je net zoveel plezier beleeft aan deze muzikale reis door mijn Prelude in D-flat major, Op. 28, No 15 "Raindrop" als ik destijds bij het componeren.