FÜR ELISE VAN BEETHOVEN
DE BACKSTORY
Bagatelle No. 25 in A minor, WoO 59 ("Für Elise")
Yo yo, wollah, ik ben Beethoven, en ik ga jou nu lekker de backstory van Für Elise uitrollen, check! Ben jij ook zo nieuwsgierig naar het verhaal achter dat deuntje, mattie, of zit je daar maar een beetje te kijken als een zoutzak? Rustig maar, gozer, ik ben hier om jou er helemaal doorheen te loodsen, tintin, ik laat je echt niet aan je lot over! Zo'n klein stukkie kan een heel zootje geheimen in z'n zak hebben, ouwe, en daar gaan wij samen eens rustig over zitten mijmeren, breezy! En als ik klaar ben met kletsen, gooi ik er nog een stapel tips achteraan om Für Elise zelf verder uit te spitten, fissa, dus blijf lekker hangen, fam!
---
Wie is die Elise nou, fam?!
Yo fam, heel de wereld tingelt dit deuntje na, maar wie die Elise nou is, dat snapt geen hond, no span! Ik fiks dit ding in april 1810 en dan ben ik klaar, zonder uitleg-briefje voor het nageslacht, gast! Heel mijn leven blijft 't gewoon in de la liggen, dikke mik, nooit gedrukt, nooit gefloten door een of andere straatjongen! Dus alle raadsels komen later, en ik ga ze lit voor je uitrollen, mattie, pak maar een stoel!Smoor en afgeserveerd, au!
In 1810 ben ik zwaar smoorverliefd op Therese Malfatti, bro, ik wil d'r trouwen, fissa, zonder gedoe! En zij zegt gewoon nee, flat, geen discussie, bam, en ik sta daar met m'n gevoelens als een hond zonder bot! Of dit pianostukje iets met die blamage te maken heeft, dat weet geen sterveling, dus ik ga niks beweren, safe! Zo'n afwijzing zit diep, gast, maar ik blijf gewoon doorknallen, kanjer, want stilzitten kan ik niet!Het papiertje bij de verkeerde hand?
Dat originele handschrift was volgens 't Beethoven-Haus van Therese Malfatti von Rohrenbach zu Dezza, wat een lange naam, bro, die past amper op één gevel, mashallah! Juist díé vrouw die mij afserveerde, houdt m'n papiertje vast, de ironie, mattie, ik moet er bijna van huilen in 't Duits! Andere bronnen strooien met ene Babette Bredl in München, dus wie 't echt had, dat blijft een bak mist, yallah! Ik ga hier niet liegen, jonguh, ik zeg 't zoals 't is: onduidelijk en lekker chaotisch, geen grap!Veertig jaar later, ik ben allang weg
Ik ga op 26 maart 1827 in Wenen d'r vandoor, dag boys, doei, ik ben weg, lekker puh! Pas veertig jaar later komt Ludwig Nohl aanzetten, zo'n geleerde gast, en die drukt dit stukkie in 1867, wat een vertraging, bro! In z'n boek Neue Briefe Beethovens heet 't gewoon 'Clavierstück in A moll', de saaiste titel ever, mattie, geen swag, nul flow! Dus tijdens m'n leven kent niemand dit ding als hit, nul fans, nul likes, ster worden doe je later, jonguh!Handschrift foetsie, titel in de lucht
Sinds Nohl 't drukte is die autograaf spoorloos, gewoon pleur, weg, wallah! Er bestaat ook geen nette schone kopie, dus geen backup, nada, wat een bende, fam! Dat betekent dat de titel 'Für Elise' van Nohl komt, en niemand kan checken of hij 't goed las, want 't papiertje is zoek, gast! Heel de wereld noemt 't zo en 't hangt aan één gozer z'n woord, dikke vette gok, ik word er knetter van, bro!Het opschrift: 'zur Erinnerung'
Nohl zegt dat er stond: 'Für Elise am 27 April [1810] zur Erinnerung von L. v. Bthvn.', met m'n naam lekker ingekort tot Bthvn, mattie, chill! Maar of dat letterlijk zo stond, dat weet niemand, want alleen Nohl vertelt 't en z'n woord is alles wat we hebben, ouwe, pittig! Het verhaal gaat dat ik 't op 27 april wegtik als herinnering, maar zekerheid, jonguh, die is zero, de bewijsstukken zijn op! Een gokspel dus, fam, en iedereen en z'n tante mag mee-gokken, kom maar op, yallah!Drie dames, drie theorieën, één bende
Max Unger zegt dat Nohl 't verkeerd las en dat er 'Für Therese' stond, dus Therese Malfatti, de dame van m'n blamage, bam, plottwist, bro! Klaus Martin Kopitz komt met de sopraan Elisabeth Röckel, want in een brief van Milder-Hauptmann uit 1830 heet zij 'Elise', slimme zet, mattie, check dat! En Rita Steblin gooit Elise Barensfeld erin, een jong wonderkind, maar ze noemt 't zelf speculatief, respect voor d'r eerlijkheid, gast! Drie slimmeriken met drie ideeën en nul bewijs, 't is een whodunit zonder detective, lekker bezig, fissa!Geen Elise in m'n adresboek
Er bestaat geen enkel document dat bevestigt dat ik ooit een vrouw kende die Elise heette, wallah, nul, nada, zip! Dus de ontvanger kunnen we niet vastpinnen, de bronnen zeggen dat 't niet te beslechten valt, klaar, uitgespeeld, bro! Wil je zeker antwoord, dan moet je een tijdmachine regelen, kanjer, en veel succes met parkeren in 1810, haha! Maar 't blijft een lekker mysterie, dus de hype leeft, jonguh, en ik grijns tevreden in m'n graf, tintin!Krabbels naast Egmont en een mars
Schetsbladen van dit stukkie liggen nog steeds in 't Beethoven-Haus in Bonn, safe bewaard, mattie, daar begon ik ooit! Op datzelfde blad staan ook de mars WoO 19 en muziek voor Egmont, dus ik krabbel als een gek door elkaar, rommelig, bro! In november 1792 verkas ik van Bonn naar Wenen, en kijk, nu ligt m'n gekrabbel weer in Bonn, wat een bocht, dikke mik! Echte hitmakers werken zo, gast: drie dingen tegelijk, chaos op papier, en toch bam, een klassieker, fissa!Twee octaven, geen 88 toetsen, en m'n oren
Dit stukje beweegt maar een octaaf of twee omhoog en omlaag, precies passend op de toetsenborden van m'n tijd, geen moderne 88-toetsen-beest, no way, bro! Het vijfdelige rondo A-B-A-C-A draait lekker rond als een draaimolen op de kermis, steeds terug naar dat bekende deuntje, bam, jonguh! Rond 1798 begint m'n gehoor te haperen, dikke pech, fam, maar 't muzikale brein blijft gewoon draaien, kanjer! M'n middenperiode loopt van 1802 tot 1812 en dit pareltje valt daar middenin, mashallah, dus wie je ook bent, Elise, bedankt voor de roem, mattie!---
Yo yo yo, mattie, was dit niet een lekker verhaaltje over Für Elise, of wat?! Zeg het me eerlijk, jonguh, vond je 't een beest van een backstory, of ben je d'r al half bij weggedommeld, wollah?! Want luister, fam, we zijn nog lang niet klaar met dit deuntje, no way! Er valt nog zóveel te checken aan Für Elise, gozer, en ik heb de kluts nog lang niet uit de kast gehaald, tintin! Dus pak je telefoon, ouwe, en tik op die links hieronder, lekker bezig, dan duik je nog dieper in dit beestje! Laat die raadsels maar rollen, bro, en ik zie je zo weer, breezy, tot zo!