HUNGARIAN RHAPSODY NO 2 VAN LISZT
DE BACKSTORY
Hungarian Rhapsody No. 2 in C-sharp minor, S. 244 No. 2
Yo yo, wat is d'r, mattie, ik ben Liszt, en ik ga jou de backstory van Hungarian Rhapsody No 2 vertellen, wollah! Even terugspoelen, jonguh, want achter dit beest zit een verhaal dat blijft plakken als kauwgom onder je schoen, check dat! Ben jij nieuwsgierig naar de backstory van Hungarian Rhapsody No 2, ouwe, of kwam je gewoon voor de vibes, breezy? Geen stress, gozer, ik ben d'r om je erdoorheen te loodsen, van het begin tot het eind, ik laat je echt niet vallen, tintin! En als ik uitgepraat ben, gooi ik nog een hele rits tips op tafel om dit stuk zelf verder uit te pluizen, dus jij blijft lekker bezig, safi!
---
Nummer twee, de grote bink van het stel
Yo, mattie, ik heb negentien Hungarian Rhapsodies voor piano in elkaar gefikst, maar Hungarian Rhapsody No 2 is veruit de kanjer van het stel, wollah! Die ene kent echt iedereen, ouwe, ook die gozers die denken dat klassiek een soort slaappil is, tintin! Op papier heeft ie een saai nummertje gekregen, S. 244 No. 2, maar de muziek zelf is pure vuurwerkshow, breezy! Ik ga je vertellen waar dit beest vandaan komt, dus blijf zitten en check mee, jonguh!Eerst even die gekte rond mijn naam
Heinrich Heine plakte in 1844 al een label op de hysterie rond mij, Lisztomania, en dat was dus ruim vóór dit stuk, wollah! Dus nee, mattie, Lisztomania komt niet van deze rhapsodie, dat is een fake verhaaltje, safi! Die gekte was er eerst, ouwe, en pas daarna kwam mijn deuntje erachteraan lopen, no cap! Zo, nu je dat weet, ben je al slimmer dan half de straat, tintin!Ik hing de tourbus aan de wilgen
In 1847 stopte ik met touren, gozer, ik was 35 en klaar met van stad naar stad sjezen, check dat! Van 1848 tot 1861 was ik Kapellmeister in Weimar, een bazige baan, jonguh, met een stokje in m'n hand! Over het jaar waarin ik dit stuk bedacht ruziën de bronnen, sommigen roepen 1847, anderen kijken naar 1851, wollah, geen idee wie wint! Dus ik zeg lekker veilig: gepubliceerd in 1851, klaar, breezy, geen gezeik!Eerst janken, dan knallen: waar dat trucje vandaan komt
Dat langzaam-snel trucje heb ik gejat van Gypsy-improvisatie, no cap, en dat is geen diefstal maar pure respect, ouwe! De verbunkos is zo'n Hongaarse dans met stukken in verschillende tempo's, en daar draaien mijn rhapsodieën op, mattie, check! Het snelle deel, de friska, staat in Fis-majeur, dus van treurig mineur ineens naar zonnig, wollah, wat een draai! Het is alsof je van een stokoude fiets op een brommer knalt, beest, zonder dat iemand je waarschuwt!Van wie zijn die deuntjes nou eigenlijk?
In 1864 schreef ik in een brief dat ik als rhapsodist alleen die tunes zo dicht mogelijk bij hun echte kern moest brengen, simpel toch, mattie! Ik was dus meer een poetsmeester dan een bedenker, ouwe, ik gaf die deuntjes een flinke beurt, tintin! Waar ze precies vandaan komen weet geen mens zeker, één verhaal zegt zelfs dat het openingsthema Roemeens is en niet Hongaars, safi, hoor je me! Dus ga er in de kroeg niet over bakkeleien, jonguh, de ene bron zegt dit, de andere dat, en ik laat het lekker liggen!Papier, drukker en een graaf
In 1851 kwam het als pianosolo uit bij Bartholf Senff, een echte uitgever, geen hobbyproject, wollah! Ik droeg het op aan graaf László Teleki, een hoge pief, die mocht z'n naam bovenaan laten pronken, breezy! Eén pianist, tien vingers, zo begon het, mattie, en geen orkest in de buurt, check dat! Die orkestzooi kwam pas later, gozer, daar kom ik zo op, dus hou je vast!Dit stuk is geen kinderspel, mattie
Mijn Hungarian Rhapsodies staan bekend als loeimoeilijk, geen grap, pianisten zweten hier als beesten! De noten rennen en springen alle kanten op en laten je vingers in de knoop raken, jonguh, echt keihard werk! Maar als een pianist het goed doet, lijkt het alsof ie het zo uit z'n mouw schudt, lekker bezig, ouwe! Dus denk je thuis even mee te kunnen jammen, tintin, bel eerst je fysio, safi!Het orkest komt pas later binnenstormen
Het origineel is voor solo piano, mattie, dus wie denkt dat er een heel orkest meespeelt, zit er helemaal naast, wollah! Franz Doppler maakte er een orkestversie van, ik zat erbij, S. 359 No. 2, in d-mineur, dus een andere toonsoort dan het origineel, check! Met Doppler deed ik zes rhapsodieën zo, en wie van ons wat precies deed, dat weet geen mens, gozer, mysterie! Karl Müller-Berghaus kwam later met nóg een orkestversie in c-mineur, en er is ook een versie voor piano-duet, want twee pianisten op één kruk is extra gezellig, ouwe!Een konijn en een kat jatten mijn werk
In 1946 kwam Bugs Bunny aanzetten met Rhapsody Rabbit, een Warner Bros.-cartoon op mijn stuk, lekker bezig, jonguh! Een jaar later, in 1947, kwam The Cat Concerto met Tom and Jerry op dezelfde muziek, en dat ding pakte een Academy Award voor Best Animated Short Subject, wollah! Een kat en een muis die elkaar op mijn deuntje de tent uit meppen, mattie, dat is pas een recensie, tintin! Dus dankzij een muis fluit half de wereld mijn tune mee zonder het te weten, check, ik ben er trots op, ouwe!Ze blijven maar sleutelen aan mijn baby
Franz Schreker maakte in 1933 weer een orkesttranscriptie, gozer, die vent liet het niet los, wollah! Vladimir Horowitz gooide er in 1953 een flinke herschrijving voor piano overheen, wat een beest van een pianist, mattie! Na al die jaren wordt dit ding nog steeds gepimpt, ouwe, niemand krijgt er genoeg van, safi! Dus zet het op, ogen dicht en laat die friska maar loeien, breezy, en vertel me daarna dat klassiek saai is, jonguh!---
Yo, akhi, en dan nu even stil zitten met die vette ballen muziek in je oren, want wat een rit was dit, wollah! Van die trage, droevige opening in cis-mineur tot die gekke friska die alles in de fik zet, dit beest blijft hangen, no cap! Wanneer ik het precies schreef weten de bronnen niet zeker, maar in 1851 lag het op straat bij Bartholf Senff, en nu zit jij hier, gast, lekker bezig! Echt, safi, dat is toch dope dat zo'n pianostuk al zo lang meegaat, zonder dat ie ook maar één kreukel heeft? Zeg eens eerlijk, jonguh, vond je het een beetje fissa om te horen hoe Hungarian Rhapsody No 2 in elkaar zit? Zeg het me, mattie, was dit je ding of ben je nog steeds aan het zweten van die cadens, haha? Maar chill, we zijn nog lang niet klaar, want er valt nog zóveel meer te graven, ouwe! Er bestaan orkestversies van dit nummer, check, en die klinken heftig anders dan de piano, bro! Franz Doppler en Karl Müller-Berghaus hebben er elk hun eigen draai aan gegeven, en dat is een heel ander verhaal, sheesh! Vladimir Horowitz ging er in 1953 helemaal los op met een rearrangement, die gozer was gewoon kapot van het ding, geen grap! En die cartoons dan, hè, met een kat en een muis die elkaar op de piano afmaken, ik lig nog steeds dubbel, tintin! Dus yallah, niet blijven hangen, klik die links hieronder aan en duik er zelf in, gozer! Daar vind je nog meer verhalen, versies en gekke weetjes over Hungarian Rhapsody No 2, allemaal gratis, bam! Klik maar raak, ouwe, en laat die muziek je nog één keer lekker gek maken, wollah!