RONDO ALLA TURCA VAN MOZART
DE BACKSTORY
Piano Sonata No. 11 in A major, K. 331: III. Rondo alla turca
Yo yo, mattie, ik ben Mozart en ik ga jou nu de backstory van Rondo alla Turca droppen, wollah! Even chillen en terugkijken, jonguh, want achter dat ding zit een verhaal waar je oren nog lang van natrillen, geen cap! Ben jij nieuwsgierig naar de backstory van Rondo alla Turca, gozer, of zit je al op je stoel te trappelen als een kip zonder kop? Ik ben hier om jou erdoorheen te loodsen, fam, ik pak je bij je schouder en we lopen het stap voor stap samen, geen gedoe, beest! Na de backstory gooi ik nog een lading tips op tafel, ouwe, zodat jij Rondo alla Turca zelf lekker verder kan uitpluizen, tintin! Dus pak een bakkie, zet je oren breezy open en kom mee, want dit ritje zit nul file en maximaal kanjer, check!
---
Eerst even checken wie dit ding is
Yo yo, mattie, Rondo alla Turca, die ken jij sws al, ook al zeg je van niet, wollah, ik zweer! Mensen noemen 'm de Turkish March en gassen 'm los op de piano, keihard solo, zonder de rest erbij, jonguh! Maar niks geen losse track, gozer, het is de finale van Piano Sonata No. 11 in A-majeur, een bonusnummer dat de hele show jat, beest! Ik heb 'm geklopt rond 1783, de exacte dag weet geen hond meer, dus lekker breezy, niemand die moeilijk doet!Wenen schoot ooit in de stress
Terug naar 1683, bro: Ottomanen bijna binnen in Wenen, bijna, hele stad bang, ik zweer! In 1685 trapte Oostenrijk ze weg bij Buda, kanjer, einde verhaal, de buurt weer chill! Waarom ik later een Turkse mars op de toetsen gooide? Geen idee, gozer, niemand weet 't, mashallah, mysterie! Dat hoort wel bij het Turkse verhaal van Wenen, fakka, dus check dat even, mattie!Janitsaren, de OG's van de marsband
Janissary bands, bro, dat waren de oudste militaire marsbands die er bestonden, geen grap, echte OG's! Elite infanterie, soldaten van kleins af getraind, dus die gasten hadden ritme in hun kuiten voor ze konden fietsen, vet gek! Geen speeltuin, geen PlayStation, alleen drillen en marcheren, lekker bezig, niet! En ik pak die vibe en doe 'm op één piano, zonder één trommelaar, check hoe brutaal, wollah!Eén piano, een heel leger
Alla turca betekent 'op z'n Turks', ouwe, dus ik doe de Turkse manier na, check, geen kopie! Ik laat mijn piano klinken als trommels, bekkens, trompetten en bellen tegelijk, bam bam, gozer, een heel feestje in één kast! Die vaste stevige tonen stampen door, stabiel als een gast die nooit uit de maat valt, jonguh, zelfs niet als de DJ al naar huis is! Tien vingers, nul trommelaars, beest, tintin, maar het klinkt alsof de hele buurt marcheert, kanjer!Nep Turks maar wel dope
Let op, bro: dit is géén echte Turkse muziek, wollah, het is een Europese imitatie van die janitsarenband, kei duidelijk! Ik heb die vibe verwesterd, ouwe, dus het lijkt er maar los op, jonguh, geen een-op-een! Zie het als een remix: de OG blijft de baas, ik pak alleen het ritme en gooi mijn eigen sausje erover, kanjer! Dus zegt iemand 'authentiek Ottomaans', zeg dan 'nee mattie, dat is een Europese flex', en klaar, safe!Mijn Turkse fase, check de tracklist
Zo'n twee jaar eerder stond mijn opera Die Entführung aus dem Serail op het podium, jonguh, ook al in die Turkse stijl, vet! Dus ik was al aan het flexen met die sound voor ik deze rondo uit m'n mouw schudde, ouwe, wollah! K. 539 en K. 620 hebben ook die alla turca-vibe, mattie, ik kon d'r niet vanaf blijven, net een gozer met één nummer op repeat! Mijn Turkse stijl was dus geen one-hit, kanjer, maar een complete playlist, beest, tintin!De rest van de sonate, niet slap hoor
Drie delen, gozer: Andante grazioso met thema en variaties, Menuetto met Trio, en dan mijn Alla turca als slot, bam, drie gangen! Alles in A-majeur of a-mineur, bro, ik ben zo'n gast die maar één kleur sokken draagt, strak, mashallah! Speel je de hele sonate achter elkaar, dan ben je zo'n 20 minuten bezig, jonguh, niks geen drama, korter dan twee keer wachten bij de snackbar! Toch kennen mensen vooral het slot, ouwe, die eerste twee delen zijn de voorprogramma's en die moeten maar kei hard hun best doen, wollah!Rondo: dezelfde hit, andere draai
Het is een rondo, gozer, dus een refrein dat blijft terugkomen, maar dan een beetje scheef: A-B-C-B-A-B met een coda erachteraan, beest! Zie het als een bezorger die dezelfde straat drie keer inrijdt en elke keer anders aanbelt, jonguh, lekker breezy! Die coda is de laatste ad-lib, mattie, de uitsmijter waar de club om nog eentje schreeuwt, fakka! Strak gebouwd, ouwe, en toch klinkt het alsof ik gewoon zat te klooien, kanjer, dat is pas talent, wollah!Artaria drukt het, handtekening foetsie
Begin 1784 bracht Artaria het uit in Wenen, ouwe, samen met K. 330 in C-majeur en K. 332 in F-majeur, een driepack, tintin! Mijn eigen handschrift ging zoek, wollah, dus de eerste druk van Artaria werd de grote bron, bro! De rechterhand schreef ik in de sopraansleutel, gozer, niet de sleutel die jij gewend bent, check, vet raar! Maar dat verdwenen handschrift heeft nog een plottwist, jonguh, dus blijf hangen, mattie!Plottwist in Boedapest, check dit
In 2014 vond Balázs Mikusi in de National Széchényi Library in Boedapest een dubbel blad van mijn handschrift, gozer, na al die tijd, bizar! Vier pagina's, ouwe: het grootste deel van het eerste deel vanaf variatie 3, het hele Menuetto en de eerste tien maten van het Trio, maar geen finale, pijn, kanjer! Daaruit bleek dat het handschrift ooit negen pagina's telde, bro, en pagina 1, 2, 7 en 8 zijn nog steeds zoek, wollah, balen! Door die vondst kreeg de Henle Urtext-uitgave in juni 2015 verbeteringen, tintin, dus een stukje Boedapest zit nu gewoon in de noten, mattie!---
Yo mattie, vond jij dit verhaal achter Rondo alla Turca een beetje lekker, of lag je te gapen als een ouwe kater, zeg 't eerlijk, hè? Want wollah, ik ben nog lang niet uitgekletst, er zit nog zoveel meer in dit ding, jonguh! In 2014 dook er ineens een dubbel blad van mijn eigen handschrift van die sonate op in Boedapest, in de National Széchényi Library, beest, na al die tijd, geen grap! Die gozer Balázs Mikusi spotte 'm, kanjer, topvondst, hij zat er lekker bovenop! Mijn eerste druk kwam in 1784 uit bij Artaria in Wenen, bro, en die was lang de grote bron, dus ja, breezy boekje met zware status! Dus ga zelf lekker graven, gast, want er valt nog zat te halen, tintin! Klik op die links hieronder en duik erin, fam, geen stress, gewoon lekker bezig met Rondo alla Turca! Ik blijf hier bij mijn piano chillen, ouwe, tot de volgende ronde, doeg!