Paukenstriem en songfestivaltune ontcijferen bij Charpentiers Te Deum Prelude
De luistergids

Oren open en trompetten vangen, a mattie!

Fawaka strijder, vergeet die saaie boeken over klassiek gelijk, want bij mijn Te Deum Prelude hoef je alleen maar je oren wijd open te gooien voor die gouden trompet en die bonkende pauken, wollah! Tussen mijn vier eigen versies van dit kerkstuk is deze H. 146 de enige waar die trompet en pauken de hele tent afbreken, geen grap, sahbi! Verder pompen de fluiten, hobo's, strijkers en die basso continuo er lekker onderdoor, terwijl die acht solo-zangers en het gemengde koor tijdens deze opening nog ff hun kaken op elkaar houden, neef! Jij hoeft alleen maar te voelen wanneer de hele bende tegelijk knalt en wanneer de zachte blazers het stokje overpakken, dus leun achterover en laat die klanken binnenkomen, jonguh!

Waarom heet die knaller eigenlijk zo, niffo?

Ewa luister dan, de titel Te Deum Prelude klinkt misschien duur voor je, maar een prelude is gewoon mijn instrumentale opwarmer voordat het echte zangfeest losbarst, broer! Officiëler heet het hele ding Te Deum in D major, H. 146: I. Prelude, omdat deze track de aftrap is van mijn grote motet voor een dikke dankdienst na een Franse overwinning in de Negenjarige Oorlog, tintin! Ik heb die pokoe tussen 1688 en 1698 in Parijs geschreven toen ik muziekbaas was bij de jezuïetenkerk Saint-Louis, dus die latijnse naam hoorde nou eenmaal bij dat kerkelijke werk, ouwe! Pas vanaf juni 1954 kreeg mijn opening trouwens de bijnaam Eurovisie-hymne toen de tv-bazen die eerste acht maten in een bewerking van Guy Lambert jatten als hun vaste tune, kaulo lijpe flex toch, gozer?!

Rondje lopen op de beat, sahbi!

Voor de opbouw van Te Deum Prelude had ik nul zin in een saaie standaardlijn, dus ik heb er een vette Marche en rondeau in tweekwartsmaat van gebouwd, wollah! Een rondeau betekent simpelweg dat mijn dikke hoofdthema steeds weer terugkomt als een boemerang, met telkens een fris tussenstukje erachteraan geplakt, a mattie! Ik stipte die onderdelen net al een beetje aan, maar zet je schrap, neef, want in de volgende alinea's duiken we samen één voor één elk deel in! Dat wordt een gruwelijke trip door mijn eigen keuken vol tempo, toonsoort en dikke sfeerwisselingen, dus blijf scherp bij de les, strijder!

Deel 1: De gouden fanfare beukt de deur in, gek!

Bam, we trappen deel één van Te Deum Prelude gelijk wagenwijd open met dat beroemde refrein in D-groot, een toonsoort die ik in mijn eigen schrijfboek Regles de composition al vrolijk en super oorlogszuchtig noemde, broer! Die trompet en pauken droppen in een strak marstempo die eerste acht maten die iedereen nu van het Eurovisie Songfestival en het Nieuwjaarsconcert in Wenen kent, geen grap, niffo! De stemming is meteen honderd procent overwinning, alsof je na de Slag bij Steenkerque in augustus 1692 met je hele squad vol trots de kerk binnenstapt, jonguh! Alle strijkers en de basso continuo duwen die mars keihard vooruit, zodat je vanaf seconde één al rechtop in je stoel zit te bouncen, ouwe!

Deel 2: Even ademhalen met de houtblazers, neef!

Na dat eerste geweld schakelen we in het tweede stuk van Te Deum Prelude slim over naar het eerste tussenstuk, waar de trompet en pauken hun mond houden en de sfeer ineens veel chiller wordt, wollah! De fluiten, hobo's en strijkers nemen de boel over met een soepel lijntje dat nog steeds in die tweekwartsmaat doorloopt, maar veel zachter klinkt dan die zware fanfare, a mattie! Zo krijgen je trommelvliezen ff rust en voel je hoe ik met licht en donker speel, net zoals ik het toen ook uitlegde tijdens mijn compositielessen aan kroonprins-neefje Philippe d'Orleans, sahbi! Maar vergis je niet, onder die lieve melodietjes blijft die trotse mars-energie gewoon doorborrelen, want dit is alleen de aanloop naar de volgende klapper, strijder!

Deel 3: Terug met die dikke trompet en door naar de finale, broer!

Hoppa, daar klapt in het laatste deel van Te Deum Prelude mijn grote refrein in D-groot er gewoon weer bovenop, want in een rondeau sluit je natuurlijk af met je allersterkste wapen, gek! Na nog een kort uitstapje van het ensemble verzamelt de hele club zich weer rond die blinkende trompet en die dreunende pauken om het verhaal rond te maken, niffo! De sfeer gaat weer vol op standje feest en oorlogstriomf, precies zoals die gasten van dirigent Louis Martini het in 1953 voor het eerst op de plaat knalden nadat Carl de Nys mijn handschrift had teruggevonden, tintin! Met een laatste machtige uithaal van het hele orkest staat de zaal helemaal op scherp voor het koor, en is jouw rondreis door mijn instrumentale knaller compleet, jonguh!

Knal die afspeelknop aan en voel de vibe, strijder!

Ewa vooruit dan, nu is het jouw beurt om mijn Te Deum Prelude zelf vol over je speakers te laten blazen, a mattie! Ram op die play-knop, gooi het volume open en laat je helemaal meesleuren door die koninklijke mars van mij, wollah! Hou tijdens het luisteren een beetje in je achterhoofd wat we net allemaal hebben besproken over dat terugkerende refrein en die wissel met de zachte blazers, neef! Ik hoop echt dat jij net zo hard gaat op deze rit door mijn Te Deum Prelude als ik toen ik 'm eeuwen terug in Parijs op papier kalkte, broer!