Klapfeest en veldmaarschalkpokoe ontleden bij de Radetzky March van Johann Strauss I
De luistergids

Houten pijpen, koperen toeters en dikke trommels, neef!

Ewa strijder, kom hier met je oren, want als je naar mijn Radetzky March luistert, moet je gelijk focussen op hoe mijn houtblazers, hoorns, trompetten, trombones en tuba samen met die strijkers één grote geluidsmuur bouwen, wollah! Ik heb daar dus een kleine trom en een grote trom onder gezet die de hele tijd die strakke twee-kwartsmaat erin rammen, zodat je poten vanzelf gaan stampen, broer! In mijn originele partituur uit 1848 liet ik die bekkens trouwens nog helemaal weg voor een lichtere vibe, ook al gooien orkesten er tegenwoordig standaard wel die rammelende schijven bij, geen grap! Het verhaal gaat dat Oostenrijkse officieren bij die eerste shows spontaan begonnen mee te klappen en te stampen op die zieke beat, dus spits je oren voor dat koper en die trommels, mattie!

Waarom deze pokoe de naam van een generaal draagt, ouwe!

Luister dan, gozer, in augustus 1848 kreeg ik in Wenen de opdracht om deze knaller, Opus 228, te fixen voor een groot overwinningsfeest en benefietfestival voor gewonde soldaten en de Weense Nationale Garde, lekker bezig toch? Veldmaarschalk Joseph Radetzky von Radetz had namelijk net in juli 1848 bij de Slag bij Custoza die Italiaanse troepen helemaal zoek gespeeld, dus ik plakte gewoon zijn naam voorop mijn mars om die man gruwelijk te eren, drerrie! Op 31 augustus 1848 knalde ik die première met mijn eigen Strauss-orkest in het Wasserglacis-park in Wenen, en wollah, volgens kranten van toen kregen we een bescheiden ontvangst met twee toegiften, al weet niemand zeker of dat beroemde meeklappen daar echt meteen begon! Na een babbel met mijn collega Philipp Fahrbach Sr. heb ik trouwens nog wel snel de toonsoort omlaag geschroefd van E-groot naar D-groot en het tempo ietsje gechilld voordat uitgever Tobias Haslingers Witwe und Sohn het ding in september 1848 dropte, soldaat!

De blauwdruk van mijn muzikale sloopkogel, broer!

Het kiezen van de juiste vorm voor mijn Radetzky March was echt een lijp avontuur op zich, want ik had geen zin in een ingewikkelde sonate of een rondo waarbij je halverwege de weg kwijtraakt, neef! Ik heb dit beest gewoon strak in een driedelige marsvorm gegoten, met eerst een korte introductie en een hoofdsectie, daarna een fris trio in het midden, en aan het eind knallen we via een da capo weer keihard terug naar het begin, tintin! Hier tip ik die onderdelen alleen effe vlug aan, maar hou je vast, ouwe, want in de volgende alinea's duik ik met jou stuk voor stuk in elke sectie om te laten zien hoe die boel ontploft! Dat wordt een kapot harde ontdekkingstocht langs tempo's en toonsoorten, dus blijf scherp en lees mee, kanjer!

Sectie 1: Vol gas uit de startblokken in D-groot, strijder!

We trappen af met een korte introductie en duiken meteen de eerste hoofdsectie in, die uit twee strakke delen bestaat en in het tempo Vivo meteen als een malle vooruit vliegt, jonguh! Alles staat hier in een zonnig D-groot nadat ik die oude E-groot had gedumpt, en die tweekwartsmaat pompt zo hard door de tent dat stilzitten gewoon verboden is, geen grap! Als je goed luistert naar dat vrolijke hoofdthema, hoor je trouwens dat ik die melodie en dat ritme lekker slim heb hergebruikt uit mijn eerdere Jubel-Quadrille, Opus 130, want weggooien is zonde, mattie! De sfeer is vanaf de eerste tel direct feestelijk, brutaal en trots, precies wat je nodig hebt om een heel park in Wenen op z'n kop te zetten, wollah!

Sectie 2: Effe chillen met een oud Weens deuntje in het trio, ouwe!

Na dat eerste geweld schakelen we in het trio, dat ook weer twee delen heeft, ineens over naar de toonsoort G-groot voor een veel relaxtere en warmere sfeer, broer! Ik heb hiervoor een oud Weens volksliedje gepakt dat mensen kenden als de Alter Tanz aus Wien of het Tinerl-Lied, echt een gouwe ouwe uit de stad, drerrie! Het verhaal gaat dat ik soldaten die terugkwamen uit Milaan dat liedje op straat in Wenen hoorde zingen en het toen erin stopte, maar niemand weet zeker of dat echt zo gegaan is, neef! Dat originele deuntje stond eerst in een driekwartsmaat, maar ik heb het gewoon eigenwijs platgeslagen naar een tweekwarts-marsmaat zodat je lekker door kunt blijven stappen, beest!

Sectie 3: Da capo en nog één keer alles kapotmaken, soldaat!

Zodra dat gezellige trio klaar is, roep ik da capo en vliegen we vanuit G-groot weer keihard terug naar D-groot om die hele eerste hoofdsectie nog een keer vol door de speakers te jagen, mattie! Die omslag van dat lieve volksdeuntje terug naar dat trotse Vivo-marsgeweld geeft je meteen weer een flinke schop onder je kont, jonguh! Doordat die twee verschillende sferen zo strak achter elkaar zitten, vertelt de muziek echt een compleet verhaal van zowel keihard marcheren als samen lachen in de kroeg, tintin! Voor je het weet knalt het laatste akkoord door de zaal en ben je helemaal hyped van begin tot eind, geen grap!

Knal die play-knop in en voel de vibe zelf, kanjer!

Nu daag ik je uit om mijn Radetzky March gewoon lekker zelf te gaan checken, strijder! Ram op die afspeelknop en laat je helemaal meesleuren door die dikke blazers en trommels, ouwe! Hou tijdens het luisteren effe in je achterhoofd wat ik je net allemaal heb ingefluisterd over die vormen en geheime deuntjes, broer! Ik hoop wollah dat je deze muzikale rit net zo gruwelijk vindt als ik toen ik deze kraker in elkaar sleutelde, neef!