Klapfeest en veldmaarschalkpokoe ontleden bij de Radetzky March van Johann Strauss I
De backstory

Fittie in de tent en knallen in Wenen, neef!

Ewa strijder, kom hier bij m'n schouder, augustus 1848 in Wenen gewoon kaolo heet, overal herrie op straat van die revoluties, maar ik als hofbalmuziekdirecteur nog steeds honderd procent loyaal aan die Habsburgers, wollah! Daardoor dus dikke ruzie met mijn oudste zoon Johann Strauss II, die snotneus liep te flexen met die rebellen, echt skir voor de sfeer thuis aan tafel, geen grap! Sommige wijsneuzen lullen trouwens nog steeds dat ik mijn Radetzky March alleen maar schreef om die jonge gozer een hak te zetten, of erger nog, ze denken dat hij 'm zelf heeft gebouwd, hallo, ben je helemaal betoeterd of zo, ouwe? Niks daarvan, mattie, ik kreeg gewoon een gruwelijke opdracht voor een groot benefietfeest om doekoe te hosselen voor gewonde soldaten en de Weense Nationale Garde, lekker bezig toch!

Veldmaarschalk op z'n beest bij Custoza, jonguh!

Heel dat feestje draaide om die eindbaas veldmaarschalk Joseph Radetzky von Radetz, want die gast had in juli 1848 bij de Slag bij Custoza die Italiaanse troepen helemaal zoek gespeeld, kapot hard! Dus ik in mijn studio in Wenen direct aan de bak voor mijn Opus 228, want voor zo'n overwinning moet je niet aankomen met een slaapliedje, maar met een zieke pokoe die de tent afbreekt, broer! Ik dacht, waarom moeilijk doen als het makkelijk kan, dus voor dat hoofdthema jat ik gewoon brutaal de melodie en het ritme uit mijn eigen oude Jubel-Quadrille, Opus 130, haha, slim gefikst toch, gabber? Gewoon tweekwartsmaat erop, tempo Vivo erin knallen en gassen maar, zodat elke soldaat gelijk zin krijgt om door de muur te marcheren, tantoe lekker!

Oude Weense banger in de mix, sahbi!

Voor dat middenstuk, het trio in G-majeur, moest ik natuurlijk ook iets lauws droppen, dus ik pak een stokoud Weens volksliedje, de Alter Tanz aus Wien oftewel het Tinerl-Lied, je weet zelf! Het verhaal gaat op straat dat ik dat deuntje oppikte toen soldaten terugkwamen uit Milaan en het keihard liepen te blèren in Wenen, niemand weet zeker of dat echt waar is, neef, maar het klinkt wel als een gruwelijke legende! Dat oude nummer stond eerst in zo'n zwierige driekwartsmaat, maar ik heb die beat gewoon zonder genade omgebouwd naar een strakke tweekwartsmaat voor mijn mars, helemaal aan! Daarna gooi je die da capo erachteraan en knal je weer terug naar het hoofdgedeelte, simpele driedelige opbouw maar hij klapt als een malle, drerrie!

Première in het park en stampende officieren, ouwe!

Op 31 augustus 1848 was het eindelijk zover in het Wasserglacis park in Wenen, ik voor mijn eigen Strauss Orkest met dat stokje zwaaien en die Radetzky March voor het eerst door de bomen blazen, wauw! Volgens de verhalen gingen die Oostenrijkse officieren daar ter plekke helemaal los en begonnen ze spontaan mee te klappen en met hun laarzen te stampen op mijn beat, echt beest! Of dat klappen daar echt zo bizar begon weet niemand honderd procent zeker, kill, want de kranten van toen schreven dat het nog best bescheiden was met twee toegiften, maar ja, journalisten zijn soms gewoon saai! Wat wel vaststaat, vriend, is dat mijn orkest die avond zonder bekkens speelde, lekker lichte bezetting op mijn originele papier, geen overdreven kabaal nodig om te vlammen!

Sleutelen met m'n gabber en doekoe pakken, strijder!

Na die eerste show ging ik even sparren met mijn collega Philipp Fahrbach Sr., topgozer, en we besloten dat die toonsoort omlaag moest van E-majeur naar D-majeur, snap je! Ook gelijk het tempo een tikkie teruggeschroefd zodat het nog dikker klonk, en in september 1848 bracht uitgever Tobias Haslingers Witwe und Sohn dat ding meteen uit in Wenen, kassa! Eerst dropten ze alleen de versies voor piano zodat iedereen thuis kon rammen op die toetsen, en pas daarna kwamen de edities voor orkest en militaire kapellen op de markt, slimme handel toch, mattie? Helaas heb ik er zelf niet lang van kunnen genieten, bro, want een jaar later in september 1849 legde ik het loodje door roodvonk, echt vies pech gehad!

Van Nieuwjaarsconcert tot Britse cavalerie, baas!

Maar mijn track bleef gewoon eeuwig leven, ouwe, want in 1896 pikte het Britse leger 'm zelfs in als snelle regimentsmars voor de 1st King's Dragoon Guards, die nu 1st The Queen's Dragoon Guards heten, hoe lijp is dat? En in 1932 noemde schrijver Joseph Roth zijn beroemde boek over de ondergang van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk ook nog eens Radetzky March, gewoon vernoemd naar mijn meesterwerk, geen grap! Sinds dirigent Josef Krips 'm op 1 januari 1946 op het Nieuwjaarsconcert speelde, is het wereldwijd de vaste afsluiter bij de Wiener Philharmoniker, waarbij de dirigent zich omdraait om de zaal te laten meeklappen, kapot hard! Alleen speelden ze daar van 1946 tot 2019 een zware bewerking met extra slagwerk uit 1914 van Leopold Weninger, een gast met een fout nazi-verleden, dus in 2020 hebben ze die eindelijk gedumpt voor een nieuwe versie die veel dichter bij mijn eigen lichte origineel zit, gerechtigheid, neef!