DON GIOVANNI VAN MOZART
'OVERTURE'
Don Giovanni, K. 527, opera in two acts (1787)
Yo yo yo, khoya, hou je vast, ik ben Mozart en ik ga jou deze Overture uit Don Giovanni haarfijn uitleggen, wollah! Ben jij nieuwsgierig, mattie, of wil jij weten wat er achter die eerste klap zit, jonguh? Ik ben er om jou bij de hand te nemen, brada, en samen gaan wij door elk hoekie en gaatje van dit beest, tintin, geen stress, geen gedoe! Als ik klaar ben met die Overture, gozer, geef ik jou ook nog lekker wat tips om verder te duiken in Don Giovanni, safi, dus blijf hangen, sws!
---
Zo moet jij luisteren, jonguh
Yo bro, spits die oren, want voor deze Overture heb jij geen diploma nodig, alleen een speaker en een beetje lef, wollah! Het hele orkest is erbij, gozer, en jij let gewoon op de sfeer: eerst zwaar gedonder, dan een spooky stukkie waar je nekharen van gaan staan, en daarna rennen ze lekker vrolijk door, safi! Ga niet elk instrument lopen tellen, mattie, dat is zwaar overkill, check liever hoe het van donker naar licht flipt, tintin! Hang je half te slapen op de bank, dan schiet je bij die opening zo overeind, sws, brada!Waarom heet dit ding eigenlijk zo?
Overture, want het is de opener van de opera, het voorprogramma van de boel, jonguh, en daarom zet ik het ook helemaal voorop, wollah! Ik geef jou meteen een voorproefje van de ellende die nog komt, want Giovanni gaat aan het eind naar de hel, en dat was in mijn tijd zeldzaam op een podium, zwaar gedurfd, khoya! In mijn eigen catalogus staat dat ik dit beest op 28 oktober 1787 afhad, de nacht voor de eerste uitvoering in Praag, dus ja, op het nippertje, fissa fissa! Daarom noem ik het gewoon Overture: geen poespas, geen flauwe titel, alleen de poort naar het drama, mattie, check!De vorm: twee gezichten, één gozer
Wat voor vorm ik hiervoor koos? Ik hou het simpel, brada: één stuk met twee gezichten, eerst een duister begin en daarna een licht vervolg, wollah! Dat past bij de opera zelf, want Da Ponte noemde die een dramma giocoso, een mix van serieuze en grappige rollen, zwaar gemengd, jonguh! Ik loop met jou vier stukken langs: de klap, het spookstukkie, het vrolijke allegro en een echo die pas in akte 2 terugkomt, tintin! Hou je vast, gozer, want ik duik er zo meteen een voor een in, lekker bezig, safi!Deel 1: De klap die je wakker beukt
Het begint met een donderende cadens in d-mineur, boem, geen warming-up, geen hallo, gewoon meteen raak, wollah! Voor mij staat d-mineur voor dood en oordeel, dus ik gooi de ernst meteen op tafel, mattie, zwaar heftig! Dat is een flinke dreun voor het begin van een avondje opera, jonguh, maar zo weet jij meteen dat dit geen vrolijk kerstdiner wordt, check! Hoor je die akkoorden? Onthoud ze goed, brada, want ik heb ze later nog een keer nodig, sws!Deel 2: Het spookstukkie
Dan valt de grote klap weg en schuift er een mysterieus stukkie binnen, kort maar nasty, khoya! Het voelt alsof er iemand in het donker over de gang sluipt, niemand weet wie, tintin, en jij houdt je adem in! Ik laat het expres vaag, gozer, want de spanning zit hem juist in dat gesluip, jonguh, niks is hier wat het lijkt, safi! Het is de stilte voor de storm, mattie, en ik speel er lekker mee, fissa, want daar gaat het zo van omslaan!Deel 3: Ineens een feestje in D-majeur
Opeens flip ik naar een luchtig allegro in D-majeur, vlot tempo, licht als een veertje, wollah! Jij denkt: hé, wie heeft die lichten aangedaan, brada, maar dat is precies mijn grap, want Giovanni zelf huppelt ook zo vrolijk door zijn leven, breezy! Het klinkt zorgeloos, jonguh, alsof niks hem kan raken, maar jij weet nu van het begin, dus je blijft lekker op je hoede, check! Zo wissel ik de ernst af met pret, gozer, precies zoals in de hele opera, zwaar slim bekeken, sws!Deel 4: De echo uit het graf
En die opening van daarnet? Die komt in akte 2 terug in de muziek van het standbeeld, nu met verminderde septiemakkoorden erover, nog engere vibes, wollah! Het beeld zingt Don Giovanni! A cenar teco m'invitasti, dus je hoort de dode gast die zijn uitnodiging komt innen, safi, en dat met blazers en trombones erbij, jonguh! Giovanni weigert te bekeren, mattie, hij schudt de hand van het beeld en krijgt een ijskoude rilling, zwaar fout, brada! Dan sleuren demonen hem naar de hel, gozer, en nu snap jij waarom ik het begin van de Overture al zo dreigend maakte, tintin, check!Druk op play, kanjer
Nu is het aan jou, jonguh: druk op play en laat je lekker meesleuren, wollah! Denk onderweg even aan wat ik je net verteld heb, mattie, de klap, het gesluip, het feestje en de echo, dan hoor je zo veel meer, safi! Ik hoop dat jij je door mijn Overture net zo zwaar laat kicken als ik toen ik hem bakte, brada, lekker bezig! Zet die volumeknop open, gozer, en ga erin, fissa, want dit beest wacht niet!---
Yo khoya, de laatste noot van die Overture is weg en jij zit nog na te trillen, wollah! Zeg eens eerlijk, mattie: vond jij deze luistergids over de Overture uit Don Giovanni een beest van een ritje, of lag je er sws maar wat bij te suffen? Ik hoop van wel, want zo'n donderopening blijft hangen als kauwgom onder je schoen, safi! Maar hou je vast, brada, want die Overture is alleen maar de voordeur van het hele huis, tintin! Er valt nog zwaar veel te ontdekken aan Don Giovanni, gozer, en ik zit er zelf ook nog steeds middenin! Ik flikte er in 1788 voor Wenen zelfs nieuwe aria's bij, dus die opera was voor mij nooit klaar, lekker bezig, jonguh! Chopin ging in 1827 ook helemaal los op Là ci darem la mano met zijn Op. 2, die kanjer, geen grap! Dus klik op die links hieronder, bro, check ze lekker uit en duik verder in Don Giovanni, fissa! Wie weet hoor jij die donderende akkoorden straks terug als het standbeeld aanklopt, hoezo normaal, en dan weet jij: die gozer heeft het gesnapt! Tot de volgende keer, ouwe, en laat die speaker maar knallen, wollah!