Smachtbeest kreunt onder raampje bij Schuberts Serenade (Ständchen)
De luistergids
Ständchen ("Leise flehen meine Lieder"), No. 4 of Schwanengesang, D. 957
Yo yo, ik ben Schubert, jonguh, en dit is de luistergids van Serenade (Ständchen), dus schuif lekker aan, wollah! Straks hoor je hoe ik het laatste couplet andere muziek geef dan de rest, en dat is zwaar de moeite, gozer, want daar draait dit smachtende lied ineens een bocht, tintin! Zodra je een nummer hoort, leren mijn collega-componisten en ik je hier ook 'm herkennen, dus rep je naar jouw eerste Trainer-ronde , mattie, en laat die skills knallen, fissa!
---
Oren open, jonguh, dit is geen slaapliedje
Yo mattie, ik ben Schubert en luister goed, want in Serenade (Ständchen) zit maar een zanger en een piano, meer heb ik niet nodig, wollah! Check die piano, gozer, want die tokkelt de hele tijd stiekem als een gitaar of mandoline, dus daar hang je lekker aan op als een breezy touwtje! Daarboven zingt een gast in het Duits en die is zwaar aan het smachten, ouwe, dus snap je geen woord, dan voel je die smeekbede toch wel in je buik! Hou dus twee dingen vast, bro: de tokkel eronder en de smeek erboven, en je bent in no-time een kanjer in luisteren, tintin!Waarom heet dit ding eigenlijk Ständchen?
Een Ständchen was vroeger gewoon een lied dat je staand zong, jonguh, dus die titel is geen onzin die ik uit mijn mouw schud, echt niet! Maar rustig en zachtjes is het niet, mattie, want de sfeer is bang en vol verlangen, het is nacht en niemand weet hoe het afloopt, hela spannend! De tekst komt van Ludwig Rellstab, gozer, die schreef 'm tussen 1821 en 1824 en in 1827 stond 'ie in zijn Gedichte, dus ik pak gewoon een vers van een gast die kan schrijven, sws! Mijn versie is nummer vier van de eerste zeven Rellstab-liedjes in Schwanengesang, ouwe, en ik zette 'm op papier in augustus 1828, fissa gedaan!Geen sonate, geen rondo, gewoon nachtelijke chaos
De vorm kiezen was een avontuur op zich, bro, want ik had geen zin in een saai standaardkistje, wollah! Het gedicht heeft vijf strofes en die ga ik lekker zelf door elkaar husselen, jonguh, want ik ben de baas van mijn eigen nacht! Dus knip ik het in drie stukken, mattie: het begin in d-mineur, het stuk met de twee strofes met dezelfde muziek, en de laatste strofe met een heel andere beat, check! Ik loop ze zo één voor één met je langs, gozer, dus blijf zitten, want het wordt zwaar de moeite!Deel 1: De smachter staat in het donker
Het begint in d-mineur, ouwe, en dat voel je meteen als een donkere straat waar iemand zachtjes onder een raam staat te jammeren! De piano blijft maar tokkelen, tintin, en daaroverheen komt die zangstem die smeekt alsof z'n leven ervan afhangt, hela dramatisch! Er is hier geen zonnetje te bekennen, bro, alleen een gast die hoopt dat zij het hoort, en wij hangen zwaar mee! Dit is de basis van het hele verhaal, jonguh: nacht, verlangen en een vraagteken, en de rest bouwt daar vet op voort, fissa!Deel 2: Opeens een kiertje licht
Hier gebeurt het mooiste trucje, mattie: de zangstem schuift van d-mineur naar d-majeur, precies als de dichter hoopt dat hij bij zijn schatje mag zijn, kippenvel gegarandeerd! Strofe drie en vier krijgen van mij dezelfde muziek, gozer, want waarom twee keer een nieuw beatje bakken als je er al een zwaar goede hebt, lekker lui maar slim! Je hoort de stemming omkantelen, wollah, van klagen naar durven hopen, alsof iemand een lampje aanknipt in een kelder! Maar let op, ouwe, dat licht is een lokkertje, want de nacht is nog lang niet klaar met jou, check!Deel 3: De laatste strofe en de koude douche
Voor de laatste strofe heb ik nieuwe muziek gemaakt, jonguh, want na twee keer hetzelfde wil je gewoon een plotselinge ommezwaai, breezy! Het lied sluit af in d-mineur, bro, dus die zonnestraal uit het vorige stuk is gewoon weer weg en we staan terug in het donker, hela gemeen! Krijgt hij haar nou of niet, mattie, ik laat het open en laat jou lekker zweten, want ik ben geen heilige, sws! Dat open einde is mijn laatste knal, gozer: geen happy end met een strik erom, maar een nacht die blijft hangen, tintin!Nu jij, kanjer: knop in en gaan
Ayo, nu is het jouw beurt, jonguh: smijt Serenade (Ständchen) aan en laat je zwaar meevoeren door die nachtelijke smeekbede, fissa! Denk onderweg even aan wat we hebben gepraat, mattie: de tokkelende piano, de stem die smacht en dat lichtje in d-majeur dat weer dooft, check! Hoor je die omslag, gozer, dan heb je het door, en dan ben je officieel een beest in luisteren, wollah! Ik hoop dat je die reis net zo vet vindt als ik toen ik 'm maakte, ouwe, en ik wil je gezicht zien, bro!---
Ewa mattie, was die luistergids van Serenade (Ständchen) een beetje gass voor je oren, of ben je nog steeds aan het sprakeloos staren, wallah? Ik zeg het je eerlijk, sahbi: er zit nog zoveel meer in dit ding, want die vijf strofen van Rellstab heb ik zwaar door elkaar geschud en Liszt pakte het later ook nog eens op voor solo piano, hard gaan! Dit nummer is een ui, gozer, laagje eraf, nog een laagje, en je zit te janken zonder dat er één snee in zit, lauw is het echt niet! Dus niet te lang lullen, jonguh, tik die links hieronder lekker aan en duik erin, skeer en fissa, want er wacht nog een hele nacht vol smeekbedes op jou, kanjer!