BRANDENBURG CONCERTO NO 2 VAN BACH
'III. ALLEGRO ASSAI'
Brandenburg Concerto No. 2 in F major, BWV 1047
Ik ben Bach, en in dit stukje neem ik je mee naar het derde deel van mijn Brandenburg Concerto No 2, het Allegro Assai. Het is het slot van een werk dat in F-majeur staat, en na het rustige Andante komt er weer volop beweging. Ben je benieuwd naar de uitleg over dit laatste deel? Ik ben er om je stap voor stap door de details van het Allegro Assai te leiden, zodat je straks hoort wat er onder de oppervlakte gebeurt. Als ik je alles over dit deel heb verteld, geef ik je nog een paar manieren om Brandenburg Concerto No 2 verder te ontdekken.
---
Een estafette zonder stokje
Mijn tip voor dit laatste deel is dat je het hoort als een estafette, waarin een kort, springerig thema steeds van hand tot hand gaat. Mijn vier solisten, de trompet, de blokfluit, de hobo en de viool, zijn hier allemaal weer van de partij, want alleen in het Andante moest de trompet rusten. De strijkers en het klavecimbel vormen de vloer eronder, en jij luistert wie er boven op die vloer het woord neemt. Je hoeft geen noot te kunnen lezen, want zodra je voet vanzelf gaat meetikken, luister je al precies goed.Heel snel, en dan nog een tandje erbij
Boven dit deel schreef ik Allegro assai, en assai is Italiaans voor 'zeer'. Het eerste deel was al opgewekt, dus voor het slot wilde ik nog iets meer vaart. Een concert mag wat mij betreft niet eindigen met een zucht, maar met een finale waarbij je bijna vergeet adem te halen. Die twee woorden vertellen de spelers dus meteen wat ik van ze verwacht, en jou als luisteraar ook.Geen vast recept
De vorm van dit deel was een avontuur, want ik wilde geen netjes afgemeten schema volgen. Het lijkt meer op een gesprek waarin één onderwerp steeds terugkomt, soms bij één solist en soms bij het hele gezelschap. Daartussen zitten stukjes waarin de solisten even hun eigen gang mogen gaan. Ik loop er met jou in vier stappen doorheen, en je zult merken dat het verhaal vanzelf loopt.Sectie 1: De trompet trapt af
Het deel begint zonder omhaal, met een helder en springerig thema in F-majeur. Je hoort het eerst één keer, zodat je het goed in je oor kunt prenten. Onthoud het goed, want het is de rode draad van het hele deel. De stemming is vrolijk en vastberaden, zoals iemand die de kamer binnenstapt met goed nieuws.Sectie 2: Doorgeven maar
Daarna gaat het thema van solist naar solist, en door de klank van elk instrument klinkt het steeds net even anders. Terwijl de een nog bezig is, staat de volgende al klaar met dezelfde melodie. Het tempo blijft hoog en gelijkmatig, dus de spanning groeit doordat er steeds meer stemmen bijkomen en niet doordat er harder gespeeld wordt. Het is een beetje alsof vrienden elkaar steeds in de rede vallen, omdat ze allemaal hetzelfde verhaal kennen en het willen vertellen.Sectie 3: Even een solootje
Dan wordt het wat lichter, want de solisten krijgen ruimte voor korte, vlotte stukjes waarin ze laten horen wat ze kunnen. Het grote gezelschap valt even weg en komt dan terug met het thema, als een refrein dat je inmiddels herkent. De sfeer wordt tussendoor wat speelser en minder stevig, zonder dat de vaart eruit gaat. Let vooral op dat wisselen tussen weinig en veel spelers, want daardoor blijft het deel levendig.Sectie 4: De streep eronder
Aan het slot is het volle gezelschap weer bij elkaar en klinkt het thema in F-majeur, de toonsoort waarmee we begonnen. Het tempo zakt niet in, dus het klinkt als een hardloper die in de laatste meters nog even versnelt. De trompet, waarvan de partij zo moeilijk is, laat hier horen dat hij het tot de laatste noot volhoudt. Daarna is het voorbij, en als het goed is zit je dan met een brede glimlach op de bank.Nu is het jouw beurt
Nu nodig ik je uit om dit slotdeel zelf te beleven: druk op play en laat de muziek gewoon over je heen komen. Denk tijdens het luisteren nog even terug aan wat we hebben besproken, zoals het thema dat van hand tot hand gaat. Probeer een solist te volgen en kijk of je hem in het volgende stukje weer terugvindt. Ik hoop dat je de reis door mijn Allegro assai net zo spannend vindt als ik hem vond toen ik hem schreef.---
Zo komen we aan het einde van mijn luistergids voor het derde deel, het Allegro Assai uit Brandenburg Concerto No 2. Ik hoop dat je het een fijn deel vindt om naar te luisteren, nu je weet waar je op kunt letten. Heb je met plezier meegelezen over de luistergids van III. Allegro Assai uit Brandenburg Concerto No 2? Als je dit deel nu nog eens opzet, hoor je misschien meteen wie het woord neemt en hoe het thema van de ene solist naar de andere gaat. Het slot van een concert laat je vaak met een lichter gevoel achter dan waarmee je begon, en dat vind ik een mooie reden om gewoon nog een keer te luisteren. Er valt in Brandenburg Concerto No 2 nog veel meer te ontdekken dan alleen dit laatste deel. Je kunt bijvoorbeeld nog eens stilstaan bij de andere delen, bij de instrumenten of bij het verhaal achter de bundel waar dit concert bij hoort. Klik gerust op de links hieronder om Brandenburg Concerto No 2 verder te verkennen. Neem er de tijd voor, en ik wens je er veel luisterplezier bij.