APPASSIONATA VAN BEETHOVEN
DE BACKSTORY
Piano Sonata No. 23 in F minor, Op. 57 ("Appassionata")
Yo yo yo, wat is er, mattie, ik ben Beethoven, ouwe, en ik ga jou lekker de backstory van de Appassionata vertellen, wollah! Hou jij van een goed verhaal achter een beest van een sonate, of ben je nog aan het slapen, jonguh? Ben jij nieuwsgierig naar de backstory van de Appassionata, gozer, of wil je gewoon blijven gokken wat erachter zit? Rustig maar, bro, ik pak jou bij je schouder en loop met je mee van begin tot eind, tintin, geen steegje waar ik je kwijtraak! Even stilstaan bij zo'n stuk, check, dat is gewoon lekker bezig, want achter elke noot zit een heel verhaal dat niemand je vertelt. En als ik klaar ben met praten, ewa, geef ik jou nog genoeg tips om zelf verder te duiken in de Appassionata, breezy gewoon, dus blijf hangen!
---
Die naam heb ik nooit gepikt
Wollah, die naam 'Appassionata' ken ik zelf niet eens, jonguh, nooit gebruikt, nooit gezegd, tintin! Een uitgever bij Cranz in Hamburg plakt 'm erop in 1838, op een uitgave voor vier handen, lekker bezig die gozer, en ik lig dan al sinds 1827 onder de grond! Check de partituur, mattie: het woord 'appassionato' staat er nergens in, geen één keer, zero, nada! Die hele naam is dus een stickertje van een ander, ouwe, en toch plakt dat ding vast als kauwgom onder je schoen, breezy gewoon!Eén piano, één beest, geen halfuurtje
Ewa, check de papieren: Op. 57, f-mineur, en alleen een piano, geen orkest, geen makkers, helemaal solo, gast! Eén bro op één kruk en dat beest knalt je zo'n drieëntwintig tot zevenentwintig minuten om de oren, wallah! Hoe lang precies hangt ervan af hoe snel die pianist z'n vingers laat vliegen, fissa of lekker chill, jonguh. Minder dan een halfuur dus, maar je bent wel kapot na afloop, net een marathon op sloffen, sws!Jaren aan één klus sleutelen
Van 1804 tot 1806 zit ik eraan te sleutelen, zeggen ze, mattie, en dat is geen vluggertje maar echt zwoegen, wollah! In 1805 zijn de schetsen af, sws, maar ik ben nog lang niet klaar met dat ding, ouwe! In 1807 komt 'ie uit in Wenen, check, eindelijk mag het volk erop los, tintin! Het Bureau des Arts et d'Industrie drukt 'm, kanjer van een uitgever, en die bladen zijn dan eindelijk de deur uit, lekker man!Van Bonn naar Wenen en oren die zeuren
In november 1792 pak ik mijn spullen en yallah Bonn, ik ben in Wenen, mattie, nieuwe stad, nieuwe gozers! Rond 1798 beginnen mijn oren te zeuren, jonguh, die twee verraders laten me gewoon stikken, wollah! In oktober 1802 schrijf ik in Heiligenstadt een brief aan mijn broers vol doofheid en wanhoop, ouwe, en ik stuur 'm nooit op, tintin! Die tijd tot 1812 heet mijn middenperiode, check, en dit beest valt er lekker middenin, breezy!Een cellist krijgt de eer
Het ding gaat naar Franz Graf Brunsvik de Korompa, die gast is mijn maatje, wollah! Die vent speelt cello, ouwe, dus hij kent die lage snaren, jonguh, lekker bezig! Een snaarboy die een pianostuk cadeau krijgt, hoe gek is dat, mattie, check! Vriendschap op z'n Weens, no cap, dikke boys tot in de noten, tintin!Drie levels, één game
Zo'n sonate is opgebouwd uit delen, in het vak heten ze bewegingen, en denk maar aan levels in een game, elk met z'n eigen tempo en sfeer, wollah, check! Level één is de Allegro assai, in f-mineur, snel en stampend, mattie, de ring waar ik je meteen in gooi, fissa! Level twee is de Andante con moto, rustig wandelen met een beetje drive, ouwe, het plekje waar je bijtankt, met vier variaties op dat simpele thema, lekker breezy! Level drie, de Allegro ma non troppo met een Presto-staart, rent door zonder te stoppen, jonguh, en tussen twee en drie geen adempauze, dus je staat zo bij de eindbaas, tintin!Het krabbelblad in Parijs
Mijn handschrift ligt nu in Parijs, in de Bibliothèque nationale de France, kanjer van een plek, wollah! Check die pagina's: overal doorgekrast en aangepast, mattie, een slagveld van inkt! Ik zit dus niet zomaar te tikken, ouwe, ik ben aan het knoeien, schrappen, opnieuw, geen fissa! Ooit is dat blad van de pianiste Marie Bigot, jonguh, die had dus een schat in de kast, lekker voor d'r!Regen op de noten, misschien
Op dat handschrift zitten waterplekken, check, en het verhaal gaat dat het in september 1806 in Silezië kletsnat werd in een storm! Ik was dan net weg bij het kasteel van prins Lichnowsky, zegt het verhaal, mattie, pech gewoon! Of dat echt zo ging, weet niemand zeker, ouwe, het is een anekdote, geen bewijs, wollah! Maar die vlekken zijn er wel, jonguh, dus het past lekker bij die regenpraat, een nat pak voor mijn noten, tintin!Zwaar als een sloophamer
Samen met de Waldstein en Les Adieux hoort dit beest bij mijn grote sonates uit de middenperiode, kanjer-trio, wollah! Technisch is het een van de zwaarste van al mijn sonates, jonguh, pianisten zweten zich helemaal suf! En het einde? Geen feest, geen confetti, ouwe, het loopt af in tragedie, check! Het stuk eindigt met dalende arpeggio's in f-mineur, mattie, de vloer zakt weg, en dat is dat, tintin!Mijn lievelingetje? Zegt één kerel
Eén schrijver beweert dat dit mijn eigen favoriet was tot Op. 106, mattie, maar da's maar één mening, wollah! Volgens IMSLP staat er op het handschrift zelfs 'La Passionata', check, alleen wie dat opschreef is niet duidelijk, ouwe! Dat titeltje blijft dus een mysterie, jonguh, een raadsel als een mat in de gang, geen idee wie die pen vasthield! Wat ik wel weet: pak 'm erbij en je hoofd knalt eraf, no cap, lekker bezig, tot de allerlaatste noot!---
Ewa, mattie, lekker bezig dat je tot hier bent gekomen, wollah! Was dat verhaal van de Appassionata een beetje te pruimen voor je, jonguh, of was het gewoon tintin top? Check, ik ben nog lang niet klaar met die sonate, gast, want er valt nog een hele berg te ontdekken! Denk aan die drie delen, ouwe, van dat dreigende begin tot dat tragische einde, want bij mij loopt het niet af met confetti maar met een beest van een drama! Zo'n uitvoering duurt ook maar zo'n 23 tot 27 minuten, breezy, dus je hebt geen excuus meer, gozer! Klik dus lekker op de links hieronder en duik erin, jonguh, want er is nog zoveel meer te halen! Pak je koptelefoon, zet 'm op vol, en laat die Appassionata maar stuiteren in je kop, wollah, kanjer!