Emobeest vol hartzeer checken bij Beethoven Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13, "Pathétique"
De backstory
Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13
Yo yo yo, ik ben Beethoven, jonguh, en dit is de backstory van de Pianosonate nr. 8 in c-mineur, Op. 13, "Pathétique", wollah! Ewa, je hoort hier hoe ik dit beest opdroeg aan prins Karl von Lichnowsky, mijn grote supporter in Wenen, dus tintin, dat verhaal is je tijd echt waard, bro! Pak die Trainer en test jezelf , breezy gozer, want mijn collega-componisten en ik leren je hier ook onze stukken herkennen zodra je ze hoort, fissa!
---
Zevenentwintig en al aan het knallen
Wollah, ouwe, ik ben een jaar of 27 en ik zit al te beuken op dit beest van een sonate, tintin! Het is 1798, of 1799, mattie, want de boeken ruziën er zelf over, dus chill, ik zweer het! Alleen ik en mijn piano, jonguh, geen orkest en geen gedoe, lekker puur! Ik wil dat dit stuk harder huilt dan jouw ex op een zondagavond, bro, bam!Een naam op de voorkant, geen smoesjes
Check, die bijnaam Pathétique is geen later opgeplakt etiket, gozer, die stond er meteen op, ewa! Op de eerste uitgave stond Grande sonate pathétique, vet toch, mans? Bij de Moonlight en de Appassionata kwam de bijnaam pas achteraf, dus die gasten kregen hem geplakt zonder dat iemand hen iets vroeg, dope! Mijn naam is dus van dag één, kanjer, puur origineel en geen nepmerk, wallah!Wat betekent dat woord nou eigenlijk?
Pathétique is geen zielig woord, bro, het is gewoon een officiële muziekterm uit de achttiende eeuw, wollah! Ene Brossard schrijft er in 1705 al over in zijn Dictionaire de Musique, jonguh, ruim voor mijn tijd, serieus! Hij zegt: ontroerend, expressief, en het kan passies opjagen, mattie, dus echt een emotiebeest! Dat is precies mijn plan, tintin: jouw hart door de blender, lekker bezig!Wie bedacht die naam nou echt?
Wie die titel bedacht heeft, gozer? Niemand die het zeker weet, ik zweer! Eén bron zegt dat de uitgever Grande sonate pathétique erop plakte en dat ik zei: yallah, prima, doe maar. Een andere bron zegt dat ik het zelf verzon, dus het verhaal is een zooitje, breezy joh! Ik laat jou lekker zelf raden, ouwe, een mysterie is vet, boeien!Een prins die mij vroeg al pushte
Deze sonate draag ik op aan prins Karl von Lichnowsky, mattie, een hoge pief, wollah! Die gozer was een van mijn eerste patronen in Wenen, dus hij hielp mij vroeg, breezy! Hij bestelde de werken die de Piano Trios, Op. 1 werden, jonguh, en die kwamen in 1795 uit met zijn naam erop, tintin! Dus nu geef ik hem er een kanjer van een sonate bij, fissa, dankbaar of niet!Drie gangen, geen gezeur
Een sonate heeft delen, mattie, die heten bewegingen, en denk aan een diner bij een tante met drie gangen: elke gang smaakt anders, maar het blijft één avond, wollah! Gang één is Grave – Allegro di molto e con brio, de zware, hete opener, jonguh, daar zit meteen vuur onder! Gang twee is Adagio cantabile, het rustige toetje waar je bijna van gaat zingen, en gang drie is Rondo: Allegro, de snelle afsluiter waar je rennend je bus achterna sprint, gozer! Samen duurt het zo'n 17 tot 20 minuten en alles hangt aan elkaar, want de finale lijkt op het tweede thema van deel één en roept de melodie van deel twee terug, ouwe, geen losse flodders, tintin!Mozart kijkt over mijn schouder mee
Geleerden denken dat Mozart zijn Piano Sonata K. 457, ook in c-mineur, mijn voorbeeld was, mattie, hoor! Dat is een voorstel, bro, bewezen is het niet, dus ik zeg niks, chill. Clementi had vlak ervoor in Londen een sonate, Op. 34 No. 2, met ook zo'n trage inleiding die later meedoet, jonguh, wild toch? Maar die kende ik waarschijnlijk niet, gozer, dus geen afkijkwerk, wallah, ik ben schoon!Een hit, dus de kassa ging bam bam
Dit stuk werd een gigantische hit, wollah, het ging weg als warme broodjes! Daarvoor was ik vooral die gast achter de toetsen, ouwe, maar nu nam heel Wenen mij ook als componist serieus, kanjer! Musicoloog Barry Cooper zegt dat deze sonate alles wat ik eerder schreef overtreft in karakter, emotie en originaliteit, mattie, check! Mijn oudere stukken staan nu beschaamd in de hoek, skeer en klein, haha, lekker bezig!Mijn oren beginnen te zeuren
En ondertussen begint mijn gehoor te sputteren, jonguh: dat begon rond 1798, vertelde ik in 1815 aan Charles Neate, wollah! In 1798 was ik dus nog niet doof, mattie, absoluut niet, mijn oren waren gewoon aan het zeuren, ewa! In 1801 schreef ik mijn vrienden over de klachten, ouwe, en dat was geen leuke brief, bro! Dus dit stuk dondert zo hard terwijl mijn oren al beginnen te piepen, gozer, bam, dat is pas een beest!Een kleine kanjer en een radiostem
Ignaz Moscheles vond mijn sonate in 1804, tien jaar oud, wollah, een klein beest! Hij kon de bladmuziek niet kopen, bro, dus schreef hij hem over van een exemplaar uit de bibliotheek, respect, breezy! En Karl Haas gebruikte het thema van het Adagio cantabile als herkenningsmelodie van zijn Amerikaanse radioprogramma Adventures in Good Music, mattie, tintin! Dat programma liep van 1970 tot 2007, ouwe, dus meer dan dertig jaar mijn melodie op de radio, jonguh, lekker bezig!---
Nou jonguh, was dit een lekkere trip door de backstory van de Pianosonate nr. 8 in c-mineur, Op. 13, "Pathétique", of was het gewoon wollah niks voor jou, mattie? Check, ik ben nog lang niet klaar met dit beest, want er valt nog zoveel meer te graven, bro, tintin! Denk maar aan Ignaz Moscheles, ouwe, die als kleine gozer van tien dit stuk zo vet vond dat hij het zelf overschreef uit een bieb, omdat hij die noten niet kon kopen, ewa! En ik zeg het je: hoe die drie delen aan elkaar plakken als mattie's op een brommer, dat mag je zelf checken, breezy, geen smoesjes! Dus fissa, jonguh, klik op die links hieronder en duik er lekker in, want dit is pas het begin, wollah, lekker bezig!