SYMPHONY NO 9 VAN BEETHOVEN
DE BACKSTORY
Symphony No. 9 in D minor, Op. 125 ("Choral")
Yo yo yo, wat is er, mattie, ik ben Beethoven en ik ga jou de backstory van mijn Symphony No 9 droppen, wollah! Ben jij een beetje nieuwsgierig, jonguh, of ben je al aan het gapen als een slaperige ouwe op de bank? Ik pak je vast bij je schouder en loods je er lekker doorheen, bro, geen stress, ik ben jouw gids, check! En als ik klaar ben met kletsen, gooi ik er nog een rits tips achteraan om die Symphony No 9 verder te ontdekken, tintin, dus blijf hangen, gozer!
---
Londen belt en ik pak de bestelling
Yo bro, in 1817 komt die gast Ferdinand Ries namens de Philharmonic Society of London bij me aanzetten, safe, en die boys willen twee dikke symfonieën van me! Exclusief voor hun eigen club, joh, geen gedeel met andere gasten, dat noem ik pas zwaar bestellen, fissa! Ik zeg ja, maar fakka, alleen die Negende kwam er echt doorheen en de rest bleef liggen als een halve shoarma, serieus! Wat spul voor die tweede ging gewoon in de Negende en een tiende maatje lag al half geschetst op de plank, bizar toch?Schiller zat al jaren in mijn kop
Die Schiller schreef z'n gedicht 'An die Freude' al in 1785, gast, en dat ding bleef bij mij plakken als kauwgom onder een sneaker! In 1815 begon ik al te krabbelen aan de eerste schetsen, dus die Negende was geen ding van gisteravond, echt niet, mattie! Meerdere keren had ik dat gedicht al proberen te vangen in muziek, bruh, dus die Freude-tune was eigenlijk m'n oude vlam! Hoe mad is dat, jong, jaren later pakte ik die vlam weer vast en maakte ik er het grootste feestje van!Ziek, blut en gedoe met Karl
Maar het leven was een gedoe, fam: ziekte, geldstress en een slepend gevecht over de voogdij van m'n neefje Karl, mega stressy! Daardoor bleef die symfonie maar liggen, ik zat te dralen als een gozer zonder wifi, ruk toch? In de herfst van 1822 pakte ik 'm weer op en in 1823 ging ik er serieus voor zitten, keihard knallen, no more chillen! Begin 1824 was 'ie af, al zegt de ene bron februari en de andere maart, dus pin me er niet op vast, joh!Ik hoor niks, maar ik schrijf alles
Rond 1798 begonnen m'n oren al te haperen, bro, dus tegen de Negende was het echt een kapot gedoe! Hoeveel ik nog hoorde? Weet niemand precies, de één zegt doof, de ander bijna doof, maar het orkest en het applaus kwamen bij mij niet binnen, snap je? Stel je voor, gast: een kerel die niks hoort en toch de grootste bak muzikanten inzet die ik ooit gebruikte, dat is pas gekkenwerk! M'n hoofd was m'n eigen concertzaal, dus alles gebeurde van binnen, stoer of niet, heftig man!7 mei 1824: Wenen draait door
Op 7 mei 1824 gaat het los in het Kärntnertor Theater in Wenen, joh, en dat is een avond om nooit te vergeten, vet! Maar let op, ik leidde die tent niet, Michael Umlauf dirigeerde, dus ik stond op dat podium als een stille bodyguard, ouwe! Ik hoorde nul komma nul, gast, dus de boys speelden hun ziel eruit terwijl ik daar stond met m'n oren op slot, bizar! Wie zegt dat ik de baas was achter dat dirigeerstokje, praat gewoon kek, want dat deed Umlauf, klaar!Twee tieners en een omgedraaide ouwe
De solisten waren Henriette Sontag als sopraan, Caroline Unger als alt, Anton Haizinger als tenor en Joseph Seipelt als bas, een dikke lading talent, bro! Sontag was pas 18 en Unger 20, dus die meiden zongen m'n monsterwerk als echte bazen, dope! Het verhaal gaat dat Unger me omdraaide richting de joelende zaal, want ik had geen idee dat ze aan het klappen waren, gek hè? Er zouden zelfs vijf staande ovaties zijn geweest met hoeden en zakdoeken in de lucht, maar zeker weet niemand dat, dus neem het met een korreltje zout, fam!Vier delen, net een serie op Netflix
Yo, die symfonie heeft vier delen, ook wel 'movements', en denk maar aan vier afleveringen van één serie, gast: zelfde verhaal, elke keer een andere vibe, hectisch! Aflevering één is het Allegro ma non troppo, un poco maestoso, de stormachtige opener, en aflevering twee is het Scherzo Molto vivace, een snelle, duistere knal, wild! Aflevering drie is het Adagio molto e cantabile, zacht en vol verlangen, met variaties op twee thema's en een mooie solo voor de vierde hoorn, pure rust, bro! En aflevering vier is het Presto met Allegro assai, de season finale met koor en solisten waar het Freude-thema uit z'n voegen knalt, de hoofdprijs, snap je?Een stem in een symfonie? Hoezo mag dat?
Normaal zat er geen menselijke stem in een symfonie, gast, dus ik was de eerste die er een in gooide, dat noem ik pas durven, bro! Het koor en vier solisten stonden bovenop een knetterhard orkest met onder andere piccolo, contrafagot, triangel, grote trom en bekkens, mad veel kabaal, joh! Die bekkens en die grote trom klinken als Turkse muziek, dus ik had bijna een kermis in de finale, hoe gek is dat? En die eerste woorden van de bariton, 'O Freunde, nicht diese Töne!', zijn van mij en niet van Schiller, dus ik ging m'n eigen opening flexen, lekker bezig!Londen, Pruisen en Schott
De Londense première volgde op 21 maart 1825 onder George Smart, dus die Engelsen die 'm besteld hadden kregen 'm toch nog live, safe, mi bro! M'n symfonie draag ik op aan koning Friedrich Wilhelm III van Pruisen, dus de Negende heeft een koning op de voorkant staan, fancy, joh! Schott drukte de eerste edities, zowel de partijen als de partituur, dus die gasten hadden de papierboel netjes op orde, vet! Zo'n uitvoering duurt zo'n 65 minuten volgens de één en 74 volgens de ander, dus neem koffie mee en ga lekker zitten, maat!Van Wenen naar Brussel, Europa achterop
Op 12 januari 1972 pakte de Raad van Europa m'n melodie van de Ode aan de vreugde als volkslied, instrumentaal gearrangeerd door Herbert von Karajan, dikke move, bro! In juni 1985 kozen de regeringsleiders datzelfde lied voor de Europese Gemeenschap en op 29 mei 1986 werd het officieel afgetikt in Brussel, fissa, gast! En m'n originele handschrift staat sinds 2001 in het Memory of the World-register van UNESCO, dus m'n krabbels zijn werelderfgoed, bizar, joh! Ik ging dood op 26 maart 1827 in Wenen, maar die Freude-tune blijft knallen door heel Europa, hoe vet is dat?---
Yo yo yo, mattie, dat was 'm dan, het verhaal achter m'n Negende, wollah! Was dat lekker bezig of was dat lekker bezig, jonguh, zeg het me eerlijk: had jij dit verhaal een beetje gevoeld, of lag je al te snurken als een ouwe beer? Want luister, gozer, er valt nog zoveel meer te checken aan die Symfonie No 9, echt een beest van een stuk, tintin! Er zit nog zat in verstopt waar ik het niet eens over heb gehad, dus blijf lekker nieuwsgierig, breezy! Klik gewoon op die links hieronder, fissa, en duik er zelf in, kanjer! Pak die Negende, draai 'm hard en voel dat vuur, ouwe, dan snap je meteen waarom dat ding nog steeds knalt, safe!