SYMPHONY NO 40 VAN MOZART
DE BACKSTORY
Symphony No. 40 in G minor, K. 550
Yo yo, wat is er, fam, ik ben Mozart en ik ga jou de backstory van mijn symfonie nummer 40 droppen, wollah! Even afremmen, jonguh, even terugkijken naar 1788, want achter dit beest van een stuk zit een verhaal dat gewoon hard binnenkomt, tintin! Ben jij nieuwsgierig naar die backstory van symfonie nummer 40, bro, of kwam je alleen voor de gratis koekjes, hè? Geen stress, mattie, ik ben er om jou erdoorheen te loodsen, van het begin tot het eind, lekker breezy, geen gedoe! En als ik uitgekletst ben, gooi ik er nog wat tips achteraan om dit ding zelf verder uit te pluizen, safe, dus je blijft niet zitten als een ouwe sok zonder wifi, check!
---
Drie symfonieën in één zomer, ik was niet te houden
Zomer 1788, jonguh, ik ben aan het knallen als een beest, geen rem, geen pauze, tintin! Symfonie nummer 39 is af op 26 juni, nummer 41 pas op 10 augustus, en daartussen gooi ik nummer 40 erin, lekker bezig, mattie! Op 25 juli schrijf ik die middelste in mijn eigen catalogus, check, dus die datum klopt, geen gezwam! Drie van zulke kanjers in minder dan twee maanden, wollah, mijn pen smeekte om vakantie!Niemand die erom vroeg, ik ging gewoon los
Geen opdracht, geen deadline, geen gozer met een zak doekoe die op mijn nek zit te hijgen, nada, zero! Mijn catalogus bewijst dat ik dit ding in een paar weken heb neergekwakt, bizar tempo, ouwe! Waarom ik die zomer drie symfonieën maak? Geen idee, bro, want nergens staat een bestelling op papier, dus elk verhaal daarover is gokwerk! Wie ook kletst over mijn echte reden, boeie, die houdt maar wat in de lucht, ik zweer!Geen rockster, wel een rugzak vol ellende
Check, in 1788 ben ik geen rockster, bro, ik zit juist krap bij kas en ben aan het zoeken naar pegels! Net ook nog een baby-dochtertje verloren, zware klap, mijn hart zit in de knoop, echt waar! En mijn opera Don Giovanni? Die krijgt in het voorjaar in Wenen maar een lauw onthaal, die gozers klappen amper, ik baal als een stekker! Toch tik ik dat jaar zo'n dertig nieuwe werken bij elkaar, wollah, ik ben een gestoorde werkmachine!Mineur: de donkere kant van de maan
Dit ding staat in g-mineur, jonguh, en dat is een zeldzaam beest, want ik heb maar twee symfonieën in mineur! Mineur is gewoon die donkere, trieste kleur, de capuchon-over-je-hoofd-modus van de muziek, check! Het klinkt allemaal als een zucht die maar niet wil stoppen, lekker zwaar, mi boi! En het laatste deel blijft in mineur tot en met de allerlaatste klap, geen zonnetje, geen happy end, doei, tintin!Vier delen, vier afleveringen
Even uitleggen, mattie: een symfonie is gewoon een serie met vier afleveringen, elk met een eigen tempo en een eigen sfeer, en die afleveringen heten delen of bewegingen. Aflevering één heet Molto allegro, supervlot en gejaagd, en aflevering twee heet Andante, rustiger en dromerig, het momentje waarop je als luisteraar eindelijk even kan ademen, ouwe! Aflevering drie is het Menuetto, Allegretto, een oud dansje waar het ritme ruzie maakt met zichzelf tussen twee en drie tellen, en in het midden mogen hoorns en houtblazers in G-majeur even de zon aanzetten, bro! Aflevering vier heet Allegro assai en is een complete storm, jonguh, met furieuze strijkersrennen en wilde uitschieters van heel zacht naar loeihard, mega bizar!Twee versies, de tweede met klarinetten
Mijn eerste versie komt zonder klarinetten, bro, zo kaal als een gepelde kip, maar wel scherp! Later plak ik er twee klarinetten bij, nieuwe laag erover, dikkere sound, dope, mattie! Wanneer precies? Ergens tussen 1788 en 1791, waarschijnlijk 1791, maar zeker weten doet niemand dat, wollah! Die aanpassingen doen vermoeden dat ik een uitvoering in mijn hoofd had, maar da's gokwerk, ouwe, dus pin me er niet op vast!Heb ik het ooit gehoord? Geen flauw idee
Lastig toe te geven, jonguh, maar of ik deze symfonie ooit live heb gehoord, dat weet niemand zeker, nul bewijs! Een brief uit 1802 hint op een brakke uitvoering bij baron van Swieten thuis waar ik misschien bij was, misschien hè, geen garantie, bro! De eerste uitvoering die echt op papier staat, is in april 1791 in Wenen, door de Tonkünstler-Societät, check! En wie staat daar voor de band te zwaaien? Antonio Salieri, mattie, dikke respect voor die gozer!Het manuscript: een wereldreis met pitstops
Mijn eigen handschrift van deze symfonie bestaat nog steeds, jonguh, dus niks kwijt, niks verloren, tintin! Rond 1799 verkoopt mijn weduwe het ding aan uitgever Johann Anton André, check, die gozer kocht dus mijn spullen! Daarna koopt prinses Anna van Hessen het en geeft ze het in 1864 aan Brahms, wat een cadeau, bro, geen cadeaubon maar het echte werk! Brahms laat het na aan de Gesellschaft der Musikfreunde in Wenen, en daar ligt het in het archief, safe als een kluis, mattie!Brahms met een potlood, de grootste pietlut
Brahms duikt in mijn manuscript als een detective, wollah, elke noot wordt gecheckt! Hij ziet een noot die ik fout heb opgeschreven, ja ja, ik ben ook maar een mens, mattie! Dus streept hij die door met potlood, zomaar in mijn eigen handschrift, brutale kanjer! Een correctie van Brahms zelf op mijn werk, dat is toch pure fissa voor nerds, jonguh?Van Wenen naar de hele wereld: iedereen smoorverliefd
In de vroege negentiende eeuw wordt dit ding razend populair en hoog geprezen, want de mensen voelen die romantische sfeer, jonguh! Robert Schumann hoort er 'Griekse lichtheid en gratie' in, wollah, terwijl Charles Rosen het een werk van passie, geweld en verdriet noemt, bizar verschil, bro! Kies zelf maar wie gelijk heeft, mattie, want mijn muziek kan allebei tegelijk, beest! Eén uitvoering duurt maar 26 tot 27 minuten, korter dan een film, dus geen smoesjes, luister die kanjer vandaag nog, check!---
Yo mattie, hou nog heel even vast, want we zijn bijna klaar, ouwe! Ik heb je net meegenomen door die gekke zomer van 1788 en mijn hoofd tolt nog als een beest, no cap! Dus zeg eens eerlijk, gozer, was dit verhaal achter Symphony No 40 een beetje je ding, of ging het compleet langs je heen, bro? Soms ga ik er zelf lowkey van piekeren, fam, want of ik dit ding ooit live heb gehoord, dat weet echt niemand zeker, bizar toch? Wat wél vaststaat: Brahms, absolute kanjer, kreeg mijn handschrift in 1864 cadeau en liet het later na aan de Gesellschaft der Musikfreunde in Wenen, safe! Maar luister, er zit nog zóveel meer in dit beest, jonguh, ik heb de helft nog niet eens gedropt, wollah! Er bestaat bijvoorbeeld een versie zonder klarinetten en een versie mét, en daar valt nog een hele rabbit hole aan te ontdekken, highkey! Dus klik lekker op die links hieronder en duik erin, fissa, voordat je weer gaat chillen op de bank! Zet daarna Symphony No 40 keihard aan en laat die g-mineur even door je ribben knallen, dikke vibe, ha! En gaan je buren zeuren over het volume, zeg dan gewoon dat ik het je heb opgedragen, boeie, tot de volgende, habibi!