Dagdroombro pluist kinderhoekie uit bij Schumanns Träumerei
De luistergids

Eén solo piano, nul poespas, sahbi!

Ewa strijder, kom hierzo met die oren van je, want voor mijn dromerige knaller Träumerei heb ik geen heel orkest met vijftig man nodig, nee joh, één solo piano klaart die hele klus, geen kattenpis! Je moet gewoon achterover zakken op je bank, ogen dichtgooien en die rechterhand van de pianist volgen die de hoofdmelodie zo tantoe hoog laat zweven alsof je op een vliegend tapijt boven de stad hangt, wajo! Ondertussen legt die linkerhand daaronder een dik tapijtje van warme akkoorden neer in die vierkwartsmaat, drerrie, waardoor dat ene instrument klinkt alsof vier stemmen tegelijk in je oor fluisteren, faka dan! Later hebben allerlei gasten mijn pokoe nog omgebouwd voor strijkorkest, viool of cello, maar geloof mij, niffo: op die naakte toetsen van de piano komt die emotie het allerhardst binnen, recht in je ziel, gap!

Waarom deze pokoe Träumerei heet, ouwe!

Luister mattie, iedereen denkt altijd dat ik eerst het woordje Träumerei op een briefje kalkte en toen pas ging componeren, maar dat is dus dikke cap van die zure Berlijnse criticus Ludwig Rellstab, die man snapt er helemaal niks van, broer! Toen ik dit dingetje op vierentwintig februari 1838 in Leipzig uit mijn vingers liet rollen, zaten mijn gedachten bij mijn dushi Clara Wieck, die tegen me zei dat ik soms net een groot kind ben, echt lauw! Pas toen die hele reeks van dertien stukjes uit Kinderszenen, Op. 15 klaarstond, plakte ik als kleine hint voor de luisteraar de naam Träumerei op nummer zeven, wat gewoon mijmeren of dromen betekent, kil! Het is dus echt geen kinderdeuntje voor kleuters, soldaat, maar een volwassen gozer die met een glimlach terugdroomt naar vroeger, precies midden in die suite als het kloppende hart van de hele boel, knettergek!

Drie blokkies van acht, geen moeilijke wiskunde, neef!

Ewa ja, een vorm kiezen voor Träumerei was me toch een partijtje lijp avontuur, drerrie, want ik had helemaal geen zin in zo'n ingewikkelde sonate of een eindeloze rondo waar je hoofdpijn van krijgt, ben je mal! Ik hield die opbouw superstrak in een A-B-A'-vorm van precies vierentwintig maten in totaal, gewoon drie overzichtelijke blokjes van acht maten achter elkaar getikt, appeltje-eitje voor je gehoor, sahbi! Hierzo tip ik die drie stukjes alleen effe kort aan voor je, maar zet je schrap, mattie, want in de volgende alinea's duiken we samen één voor één elk deel in om te checken wat daar allemaal gebeurt! Dat wordt een gruwelijk lekkere trip door mijn noten heen, niffo, dus hou je vast aan je stoel voordat je straks compleet wegzweeft op die klanken, boem!

Deel 1: Opstijgen in F-groot en direct op repeat, strijder!

In dit eerste A-deel van acht maten trap ik de boel af in het zonnige F-groot, zonder een enkel geschreven tempo-woordje erboven, alleen een metronoomgetal van honderd tikken per minuut voor de kwartnoot, faka met die snelheid dan! Of mijn metronoom destijds een beetje para was of dat latere pianisten gewoon collectief op de rem zijn gaan staan weet niemand zeker, gap, maar die melodie klimt hoe dan ook vanuit één lange noot machtig mooi omhoog! De sfeer is hier direct zo bizar rustgevend en dromerig dat al je dagelijkse koppijn binnen twee tellen verdwijnt, broer, net alsof iemand een warme deken over je schouders gooit na een koude regenbui! En omdat één keer luisteren naar deze honing voor je oren veel te weinig is, ouwe, heb ik er dikke herhalingstekens omheen gezet zodat die eerste acht maten meteen nog een rondje draaien, hoppa!

Deel 2: Verdwalen in de wolken zonder kompas, wajo!

Zodra we doorrollen naar het B-deel in de middelste acht maten, mattie, laat ik die veilige thuishaven van F-groot effe achter me en stuur ik de toonsoorten alle kanten op, tantoe spannend! Het tempo blijft natuurlijk lekker doorstromen op diezelfde golfslag, drerrie, maar de stemming slaat om van rustig soezen naar een beetje onrustig woelen in je droom, alsof je ineens niet meer weet welke straat je inloopt! Dezelfde stijgende melodie uit het begin komt hier twee keer achter elkaar voorbij, sahbi, alleen duikt hij nu door veel donkerdere en diepere akkoorden heen die een beetje aan je hart trekken, geen grap! Je voelt aan alles in je buik dat de muziek hier op zoek is naar een uitweg uit het doolhof, kil, helemaal klaar om weer terug naar huis te zweven voor de grote ontknoping, let op!

Deel 3: Kippenvel-akkoord en zachtjes landen, baas!

Bam, in het laatste A'-deel van acht maten keren we weer heerlijk terug naar onze vertrouwde toonsoort F-groot, neef, waardoor je meteen die opluchting voelt alsof je na een lange reis eindelijk je eigen bed ziet staan! De melodie lijkt eerst precies hetzelfde te gaan doen als in deel één, strijder, maar ik gooi er een dikke twist in door die boog nu naar het allerhoogste en meest emotionele punt van de hele pokoe te tillen, wajo! Vlak voor het einde knal ik daar een weergaloos akkoord neer waar de tijd echt heel effe lijkt stil te staan, ouwe, een momentje van pure melancholie en schoonheid waar zelfs een grote man als Franz Liszt helemaal wild van werd! Daarna zakt het tempo gevoelsmatig een klein tikje in voor het afscheid en glijden de laatste noten zachtjes naar beneden, gap, totdat de droom rustig uitdooft in de stilte, knetterlauw!

Klap die afspeelknop in en droom mee, niffo!

Zo broer, nu heb je alle geheime kennis in je binnenzak zitten en nodig ik je uit om mijn Träumerei helemaal zelf te gaan ervaren, dus geen getreuzel meer! Ram gewoon vol op die play-knop daarzo en laat je van top tot teen onderdompelen in die vierentwintig maten pure piano-magie, mattie, laat die boel lekker over je heen spoelen! Hou tijdens het luisteren effe in je achterhoofd wat we net allemaal hebben besproken over die drie blokjes van acht en die dromerige klimpartijen, sahbi, dan hoor je opeens elk detail knallen! Ik hoop echt uit de grond van mijn hart dat jij deze trip door mijn Träumerei net zo gruwelijk spannend vindt als ik toen ik dit meesterwerkje in elkaar sleutelde, geniet ervan, strijder!