ST MATTHEW'S PASSION VAN BACH
DE MOOISTE MOMENTEN
St Matthew Passion (Matthäus-Passion), BWV 244
Ik ben Johann Sebastian Bach, en ik ga je de mooiste momenten uit mijn St Matthew's Passion laten horen. Ik schreef dit werk als Thomaskantor in Leipzig, waar ik sinds 1723 werkte. Het is muziek over verdriet, over berouw en over stil worden, en dat is iets wat je pas goed hoort als je er even de tijd voor neemt. Ben je benieuwd naar de mooiste momenten uit de St Matthew's Passion? Het werk is lang, maar je hoeft het niet in één keer te overzien. Ik loop graag met je mee als gids, zodat je weet waar je op kunt letten en waarom juist deze momenten blijven hangen. Als we al die momenten samen hebben beluisterd, geef ik je daarna een paar manieren om de St Matthew's Passion zelf verder te verkennen. Laten we beginnen.
---
Een wiegende ingang met veel volk
Ik laat het werk beginnen in e-mineur, met een deinende 12/8-maat die klinkt alsof iemand heel langzaam een zware stap zet. Twee koren en twee orkesten praten door elkaar heen zoals twee families op een verjaardag, terwijl het koraal "O Lamm Gottes, unschuldig" er rustig bovenuit klinkt.
Een excuus op de viool
Ik schreef Erbarme dich, mein Gott voor het moment na de ontkenning van Petrus, en ik laat het berouw niet door een preek maar door een solo-viool vertellen. In b-mineur wiegt die viool in 12/8 een melodie die zo teder is dat ze het excuus al bij voorbaat lijkt te hebben geoefend, terwijl de alt zingt en de andere violen, de altviool en het continuo zacht eronder blijven.
Eindelijk even zitten
Ik sluit af met Wir setzen uns mit Tränen nieder, wat vrij vertaald betekent dat we in tranen gaan zitten, en ik vond dat een eerlijk slot. In c-mineur en in een rustige driekwartsmaat klinkt het koor als een slaapliedje, alsof iedereen na een lange dag eindelijk mag gaan zitten.
---
Zo komen we aan het einde van de St Matthew's Passion, en ik hoop dat je een beetje stil bent geworden. Het slotkoor, "Wir setzen uns mit Tränen nieder", laat ik klinken in c-mineur, in een rustige 3/4-maat die voelt als een zacht afscheid. Ik hoor in die laatste minuten niemand meer haast maken, want het verdriet mag hier gewoon even blijven zitten. Bijna honderd jaar nadat het werk voor het laatst was gespeeld, bracht de twintigjarige Felix Mendelssohn het in 1829 in Berlijn terug. Het is bijzonder om te bedenken dat muziek zo lang kan wachten en dan toch weer iemand zo diep kan raken. Heb je genoten van deze wandeling langs de mooiste momenten uit de St Matthew's Passion? Er valt nog veel meer te ontdekken, zoals de bas-aria "Komm, süßes Kreuz" met de viola da gamba, en de manier waarop de Evangelist, een tenor, het verhaal vertelt. Klik daarom gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen. Neem er de tijd voor, want dit werk wordt mooier naarmate je er vaker naar terugkeert.