Een keizerlijke binnenkomst bij Beethovens Piano Concerto No 5
De mooiste momenten
Piano Concerto No. 5 in E-flat major, Op. 73
Ik ben Ludwig van Beethoven, en dit zijn de mooiste momenten uit mijn Piano Concerto No 5. Je hoort hoe de pauken aan het slot van de finale een verre mars slaan, alles zachter wordt en de piano het orkest naar zijn laatste, gebiedende gebaar voert. Samen met mijn collega-componisten leer ik je op deze site onze stukken herkennen zodra ze klinken, dus waag een poging via de Trainer .
---
Aanbellen met het hele orkest
Ik val met de deur in huis: het eerste deel opent met een groot akkoord van het orkest, en voordat iemand zijn jas heeft opgehangen komt de piano er al met een razendsnelle looppartij overheen. Dat herhaal ik nog een paar keer, alsof het orkest steeds roept: "Zijn jullie er klaar voor?" en de solist elke keer antwoordt: "Ja hoor, en ik heb meteen even laten zien wat ik kan."
Een slaapliedje met gedempte stemmen
Ik laat het tweede deel in B majeur beginnen, en dan moeten de strijkers met een demper op hun snaren zo zacht spelen dat je bijna op je tenen gaat zitten luisteren. Als de piano binnenkomt, heb ik er "dämmernd" bij geschreven, wat zoveel betekent als schemerig, dus die pianist mag het licht gerust uitdoen en gewoon dromerig de avond in spelen.
Het feestje na de nachtrust
Ik laat het laatste deel zonder pauze op het tweede deel volgen, dus je hebt nauwelijks tijd om wakker te worden voordat de piano met een vrolijke, springerige dans in 6/8 begint. Het is een rondo, dus dat dansende thema komt steeds terug als een buurman die zegt dat hij maar even langskomt, en tegen het einde sluipen de pauken zachtjes weg voordat het orkest alsnog de laatste, nadrukkelijke punt zet.
---
Zo, dat was het dan: een rondje langs de plekken in het Piano Concerto No 5 waar ik zelf nog altijd met plezier bij stilsta. Als je zo ver bent gekomen, hoop ik dat je er net zoveel plezier aan hebt beleefd als ik, want vond je het leuk om de mooiste momenten van het Piano Concerto No 5 te ontdekken? Wat ik je liet horen, is maar een deel van het verhaal. Er valt nog veel meer te ontdekken aan dit concert, bijvoorbeeld hoe het tot stand kwam in 1809, in een Wenen dat door legers werd omsingeld, en hoe het daarna zijn weg vond naar de concertzalen. Ook de eerste uitvoering in Leipzig in 1811 heeft een eigen verhaal, want daar zat ik zelf niet achter de piano, omdat mijn gehoor het al te veel liet afweten. Misschien hoor je het werk de volgende keer weer anders, nu je weet hoe stil het tweede deel zich in het derde deel opent en hoe de pauken aan het slot nog even zachtjes in de verte marcheren. Muziek wordt vaak mooier naarmate je er vaker naar luistert, en dit concert is daar een goed voorbeeld van. Klik gerust op de links hieronder om verder te ontdekken wat het Piano Concerto No 5 nog meer te bieden heeft. Neem er rustig de tijd voor, en luister daarna nog eens naar het begin, want dan hoor je vast weer iets nieuws.
Opname: Clifford Curzon, piano, London Philharmonic Orchestra, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/