CELLO SUITE NO 1 IN G MAJOR PRELUDE VAN BACH
DE LUISTERGIDS
Cello Suite No. 1 in G major, BWV 1007: I. Prélude
Ik ben Johann Sebastian Bach, en ik ga hier de luistergids met je delen bij de Prelude uit de Cello Suite No 1 in G Major. Ben je nieuwsgierig naar wat er allemaal in dit korte stuk te horen valt? Dan neem ik je graag mee, want ik ben er om je stap voor stap door deze luistergids te leiden. Je hoeft er niets voor te weten, alleen even de tijd te nemen om rustig te luisteren. Als we het stuk samen hebben beluisterd, geef ik je daarna nog een paar manieren om de Prelude uit de Cello Suite No 1 in G Major verder te ontdekken.
---
Eén luisteraar, geen paniek
Je hoeft niets van klassieke muziek te weten, je hoeft je oren alleen de goede kant op te sturen. Het stuk is geschreven voor één cello zonder begeleiding, en toch lijkt het soms alsof die cello een gesprek met zichzelf voert: een lage toon die steeds terugkomt, met daarboven een lichter kabbelend spoor. Volg eerst de laagste noot van elke golf, want die bepaalt waar de muziek heen wil, en luister daarna of je bovenin vanzelf een melodietje hoort ontstaan. Misschien herken je het al, want dit is het bekendste deel van mijn zes suites en je hoort het geregeld in films en op televisie.Eerst je jas ophangen
Ik noemde dit stuk een Prelude omdat het een voorspel is, het deel dat de deur openzet voor de rest van de suite. Daarna volgen nog vijf delen: Allemande, Courante, Sarabande, Minuet I en II, en een Gigue. Elk van die delen krijgt zijn eigen karakter, maar eerst moet jij even binnenkomen en op adem komen. Daar is dit eerste deel voor: het stemt je oren af op de cello voordat het echte werk begint.Gewoon één lange adem
Het kiezen van de vorm was een avontuur, want de Prelude volgt geen vast schema met thema's die tegenover elkaar komen te staan. In plaats daarvan laat ik één golvend patroon van begin tot eind doorlopen en laat ik de akkoorden eronder het verhaal vertellen. Zo ontstaan vier delen die zonder stopbord in elkaar overgaan: een open begin in G-majeur, een zoektocht, een opbouw van spanning en een thuiskomst. Ik loop ze in de volgende alinea's een voor een met je langs.Deel 1: De deur gaat open, niemand haast zich
Het eerste stuk zet meteen G-majeur neer, in een rustig en gelijkmatig golfje dat steeds opnieuw begint. Het tempo is dat van een vriendelijke wandelpas, dus je hoeft nergens naartoe te rennen. De stemming is open en een beetje onbezorgd, alsof de zon net door het raam naar binnen valt. Laat het patroon hier goed in je oren zakken, want je hoort het de hele Prelude lang in steeds andere kleuren terug.Deel 2: Een zijpad dat niet op de kaart stond
Na een poosje verlaat de muziek G-majeur en gaat ze op zoek naar andere toonsoorten, terwijl het patroon zelf gewoon doorloopt. Omdat de golf hetzelfde blijft, hoor je vooral aan de kleur dat we ergens anders zijn: iets donkerder en iets peinzender dan eerst. Het is alsof je een bekende straat inslaat en pas na een tijdje merkt dat de huizen er anders uitzien. Het tempo verandert niet, maar het voelt alsof de tijd even wordt uitgerekt, en dat is precies wat ik hier wil.Deel 3: Een lage toon die niet weggaat
Daarna laat ik in de diepte steeds dezelfde toon terugkomen, terwijl de akkoorden erboven blijven verschuiven. Dat geeft spanning, een beetje zoals een elastiekje dat langzaam verder wordt uitgerekt. De cello hoeft er niet harder voor te spelen, want het dringende gevoel zit in de akkoorden zelf. Je wilt bijna roepen dat het nu echt tijd wordt om naar huis te gaan.Deel 4: Thuiskomst met een vol akkoord
Dan komt de ontlading: de lage toon laat los, de golven worden breder en de muziek zakt terug naar waar ze vandaan kwam. Het stuk eindigt in G-majeur met een vol akkoord dat zoveel rust geeft dat je even moet uitademen. Dat je die laatste klank nog kunt horen is niet vanzelfsprekend, want mijn eigen handschrift is niet bewaard gebleven en we kennen het stuk dankzij een afschrift van mijn tweede vrouw Anna Magdalena. Zo sluit de cirkel zich: je bent terug waar je begon, maar je hebt onderweg wel een heel eind gelopen.Nu mag jij: druk op play
Nu nodig ik je uit om de Prelude uit de Cello Suite No 1 in G Major zelf te beleven. Druk op play en laat de golven van de cello rustig over je heen komen. Denk onderweg aan wat we hebben besproken: de lage toon, het zijpad en de thuiskomst. Ik hoop dat je de reis door mijn Prelude net zo spannend vindt als ik hem vond toen ik hem schreef.---
Zo, dat was onze wandeling door de Prelude uit de Cello Suite No 1 in G Major. Heb je het leuk gevonden om meer over deze luistergids te ontdekken? Ik hoop dat je nu, als je die golvende akkoorden hoort, niet alleen een mooi geluid hoort maar ook een beetje de weg erin kent. Er is nog genoeg om te ontdekken, want de Prelude is maar het eerste deel van een suite met zes delen, en na de Prelude volgen nog de Allemande, de Courante, de Sarabande, de Minuet I en II en de Gigue. Ook de geschiedenis van de opnames is een verhaal apart, met Pablo Casals, die op zijn dertiende in een winkel in Barcelona een uitgave van de suites vond en ze pas jaren later als eerste helemaal opnam. Over de vraag voor welk soort cello ik dit eigenlijk schreef, zijn onderzoekers het bovendien nog niet eens, en dat laat ik graag nog even in het midden. Klik daarom gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen. Zet daarna de Prelude nog een keer op, en kijk of je de laagste noot van elke golf nu net iets sneller vindt dan de eerste keer.