SYMPHONY NO 1 VAN BRAHMS
'III. UN POCO ALLEGRETTO E GRAZIOSO'
Symphony No. 1 in C minor, Op. 68

Ik ben Johannes Brahms, en ik vertel je graag over het derde deel van mijn Symphony No 1, III. Un poco allegretto e grazioso. Na de spanning van het begin en de rust van het tweede deel komen we hier in een wat lichtere, vriendelijke stemming terecht, een plek om even stil te staan en om je heen te kijken. Ben je benieuwd naar de uitleg over III. Un poco allegretto e grazioso? Ik ben er om je door de details van dit deel te leiden, zodat je hoort hoe het in elkaar zit en waar je op kunt letten. Daarna geef ik je nog een aantal manieren om mijn Symphony No 1 verder te ontdekken.
---
Wie doet wat in dit vriendelijke deel
Luister bij III. Un poco allegretto e grazioso eerst naar de strijkers, want die zorgen voor de zachte, hartelijke klank waar het hele deel in baadt. Let daarna op de houtblazers, die zich er steeds tussendoor vlechten, zodat je soms niet meer weet wie van de twee nu eigenlijk de melodie heeft. Het ritme is ook slimmer dan het lijkt, want er zit veel in dat je niet meteen kunt meetellen, en wie meeklapt merkt dat vanzelf. De rest van het orkest geeft kleur, maar het mooiste gebeurt in dat samenspel, dus probeer vooral die verweven stemmen uit elkaar te houden.Een titel met een glimlach
Ik noemde dit deel Un poco allegretto e grazioso, wat ongeveer betekent: een beetje levendig en bevallig. Na het sombere begin van het eerste deel en de intieme rust van het tweede wilde ik dat het hier lichter mocht worden. Dat 'un poco' is mijn manier om voorzichtig te blijven, want het is een beetje levendig en zeker geen sprint. Ik zie dit deel als een intermezzo, warm en vriendelijk, een gezellige tussenstop onderweg waar de symfonie even rustig om zich heen kijkt.Een boterham met beleg in het midden
Het kiezen van de vorm was een avontuur op zich, maar ik kwam uit op een driedelige vorm. Dat betekent dat je eerst een gedeelte hoort, dan een middengedeelte dat anders klinkt, en dat daarna het begin terugkomt. Zo'n opzet past bij een intermezzo, want het blijft overzichtelijk en lichtvoetig, ook als je voor het eerst luistert. Ik loop de drie gedeeltes in de volgende alinea's een voor een met je door.Gedeelte 1: De vriendelijke binnenkomer
Het eerste gedeelte staat in As-majeur, en die toonsoort geeft meteen een warme, innemende sfeer. Het tempo is dat van de aanwijzing in de titel, dus levendig genoeg om te dansen en bevallig genoeg om niet te haasten. De melodie klinkt hartelijk, maar let op de verweven stemmen eronder, want daar zit het vakwerk. Dit gedeelte stelt je gerust en laat je vertrouwd raken met de sfeer, zodat je later hoort wat er verandert.Gedeelte 2: Een zijpad door de tuin
In het middengedeelte klinkt het anders dan in het begin, en de muziek krijgt hier wat meer beweging, in de geest van een scherzo. Je hoeft geen toonsoorten te herkennen, want je hoort het verschil gewoon aan de kleur en aan de ritmes die hier speelser worden. De stemmen glijden nog ingewikkelder door elkaar heen, en het kost wat moeite om ze allemaal te volgen. Zie het als een zijpad dat even een andere kant op slingert, voordat je weer terug op de hoofdweg bent.Gedeelte 3: Thuiskomen
Het derde gedeelte brengt het begin terug, en je herkent de vriendelijke sfeer van het eerste gedeelte meteen. Het is wel prettig om te horen hoe vertrouwd het nu klinkt, nadat je het zijpad hebt gehad. De warmte van As-majeur is er weer, en het deel sluit zo af zoals het begon, rustig en zonder drama. Dat is ook de bedoeling van een intermezzo, want na de omweg mag je weer thuiskomen, vlak voor het grote slot van de finale.Nu is het aan jou
Nu mag je III. Un poco allegretto e grazioso zelf gaan beleven. Druk op play en laat de muziek rustig over je heen komen. Denk onderweg misschien nog even aan wat ik je heb verteld over de strijkers, de houtblazers en de drie gedeeltes. Ik hoop dat je het net zo leuk vindt om te horen als ik het vond om het te schrijven.---
Ik hoop dat je er plezier in hebt gehad om samen met mij naar III. Un poco allegretto e grazioso uit Symphony No 1 te luisteren. Dit deel is misschien het vriendelijkste van de hele symfonie, een rustige plek tussen de zwaarte van het begin en de grote slotbeweging. Als je het nog eens opzet, let dan eens op hoe warm en luchtig het klinkt na alles wat eraan voorafging. Je hoort dan vast dingen die je de eerste keer gemist hebt, zoals de stemmen die om elkaar heen draaien. Er valt in Symphony No 1 nog veel meer te ontdekken, want elk deel heeft zijn eigen sfeer en zijn eigen verhaal. Ik heb er tenslotte ruim twintig jaar over gedaan, dus je hoeft echt niet alles in één keer te horen. Klik gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen over Symphony No 1. Wie weet ontdek je zo je volgende lievelingsdeel.
