NOCTURNE IN E FLAT MAJOR VAN CHOPIN
DE LUISTERGIDS
Nocturne in E-flat major, Op. 9 No. 2

Ik ben Chopin, en ik deel hier de luistergids bij mijn Nocturne in E flat major met je. Het is een stuk dat je het best beluistert op een moment dat de dag tot rust is gekomen en je even niets hoeft. Misschien ken je de melodie al, of misschien hoor je haar nu voor het eerst, maar in allebei de gevallen valt er meer te ontdekken dan je bij een eerste keer luisteren zou denken. Ben je benieuwd naar de luistergids van mijn Nocturne in E flat major? Ik leid je er stap voor stap doorheen, zodat je weet waar je op kunt letten en wanneer. Na afloop geef ik je nog een aantal manieren om de Nocturne in E flat major verder te verkennen. Neem dus rustig de tijd, dan beginnen we.
---
Zo luister je zonder diploma
Je hoeft niets van klassieke muziek te weten om van mijn Nocturne in E flat major te genieten, je hoeft alleen even stil te gaan zitten. Let vooral op de hoge, zingende lijn in de rechterhand, want daar speelt zich het verhaal af. De linkerhand speelt daaronder een zacht golvend patroon, als een tapijt waar de melodie rustig overheen mag lopen. Als je halverwege merkt dat je wegdroomt, is dat helemaal goed, want ik heb deze muziek niet geschreven om je te laten haasten.Waarom dit stuk een Nocturne heet
Het woord Nocturne verwijst naar de nacht, en dat past bij muziek die zacht en vertrouwelijk klinkt, als gedachten vlak voor je gaat slapen. Het stuk staat in een majeurtoonsoort, maar toch blijft er een vleugje weemoed hangen, want ook een rustige nacht is niet altijd helemaal onbezorgd. Dit is de tweede van de drie nocturnes uit mijn Op. 9, de eerste set nocturnes die ik liet uitgeven. Ik droeg die set op aan Madame Pleyel, en juist dit middelste stuk is daarvan het bekendst geworden.Een vorm die netjes terugkomt waar hij begon
Het stuk heeft een afgeronde tweedelige vorm. Als je het in letters opschrijft, krijg je A, A, B, A, B, A, en daarachteraan komt nog een korte coda. Dat past allemaal in maar 34 maten, waarmee dit het kortste van de drie nocturnes uit de set is. In de volgende stukjes loop ik de onderdelen één voor één met je langs, zodat je precies weet waar je bent.Deel 1: Kennismaking zonder sollicitatiegesprek
Het begin is de A, en daar hoor je de melodie voor het eerst, nog zonder versiering en in alle rust. Meteen daarna herhaal ik hem, zodat hij een plekje in je hoofd krijgt voordat er iets anders gebeurt. De sfeer is warm en geruststellend, en het tempo blijft Andante, dus er is niemand die je opjaagt. Onthoud dit liedje goed, want je komt het nog vaak tegen.Deel 2: Even een andere kamer in
Dan komt de B, en dat is het onderdeel waarin ik je iets anders laat horen dan de melodie van daarnet. Het voelt als een stap opzij in hetzelfde huis, want de rust blijft, maar de muziek zoekt een nieuwe hoek op. Hier hoor je ook iets van die weemoed waar ik het over had, al is het nooit echt droevig. Net als je gewend raakt aan dit nieuwe stukje, laat ik je weer terugkeren naar het begin.Deel 3: Een oude bekende in een mooiere jas
Nu volgt de rij A, B en A, en je herkent de melodie inmiddels bijna als een vriend die je op het perron tegenkomt. Het middenstuk komt nog één keer langs, zodat je het tweede thema ook beter leert kennen. Daarna sluit de laatste A de cirkel, en het voelt als thuiskomen na een wandeling die precies zo lang duurde als nodig was. Het mooie is dat je door al die herhalingen steeds beter hoort wat er verandert, en dat is het eigenlijke plezier van dit stuk.Deel 4: Het licht gaat zachtjes uit
Aan het eind volgt de coda, waarin ik een korte, vrij lopende passage laat horen, een cadens. In de voorlaatste maat staat senza tempo, wat betekent dat de pianist even zonder vaste tel mag spelen, als iemand die nog één keer diep uitademt. Daarna volgen een paar rustige akkoorden in de toonsoort waarmee het stuk begon, en daarmee is het thuis. Het blijft daarna even stil, en dat stukje stilte hoort er eigenlijk gewoon bij.Nu mag je zelf op play drukken
Nu is het jouw beurt om de Nocturne in E flat major zelf te beleven, dus zet de muziek aan en laat je erdoor meenemen. Denk tijdens het luisteren nog even terug aan wat we besproken hebben: de zingende melodie, de golvende begeleiding en de terugkeer van het begin. Je hoeft niets te herkennen of te begrijpen, want luisteren is genoeg. Ik hoop dat je de reis door mijn Nocturne in E flat major net zo mooi vindt als ik het vond om hem te schrijven.---
Heb je met plezier meegelezen met deze luistergids bij de Nocturne in E flat major? Ik hoop dat je nu iets meer hoort dan alleen een mooie melodie. Het stuk duurt maar vierendertig maten, en toch is het in die korte tijd een van mijn bekendste composities geworden. Dat zegt misschien wel iets over hoeveel er in een paar rustige minuten kan zitten. Aan het eind laat ik de muziek bijna vanzelf uitdoven, in de voorlaatste maat staat zelfs senza tempo, zonder vaste tel. Ik wilde dat de laatste klanken even de tijd kregen om na te trillen. Er valt in de Nocturne in E flat major nog veel meer te ontdekken dan ik hier kwijt kon. Denk aan de manier waarop er tussen al het licht toch een zweempje weemoed blijft hangen, ook al staat het stuk in majeur. Dat hoor je pas echt als je het een tweede of derde keer luistert, en elke keer valt je weer iets anders op. Klik daarom gerust op de links hieronder als je er verder in wilt duiken. Daar vind je meer uitleg, andere uitvoeringen en nog meer om te horen en te lezen over de Nocturne in E flat major. Neem er de tijd voor, want deze muziek loopt niet weg.
