DANZA DELLE ORE VAN PONCHIELLI
DE BACKSTORY
La Gioconda, opera in four acts (1876): Danza delle ore (Act III)
Ewa gozer, ik ben Ponchielli, de maker van La Gioconda, en ik ga jou nu de backstory van de Danza delle Ore vertellen, wollah, van begin tot eind! Ben jij benieuwd naar het verhaal achter dit beest van een dans, mattie, of zit je liever lekker te pitten zonder plan? Ik ben hier als jouw gids, broer, ik pak je bij je mouw en loop met je mee langs elk hoekje van die tijd, geen stress, kei breezy! En als ik klaar ben met kletsen, geef ik je nog genoeg tips om zelf dieper in de Danza delle Ore te duiken, fissa, dus blijf hangen, tintin!
---
Geen los balletje, mattie, check je ticket
Yo gozer, eerst even rechtzetten: Danza delle Ore, dat is geen los balletje, wollah, dat ding zit vastgeplakt in akte III van mijn opera La Gioconda! En nee, bro, die Gioconda heeft niks met die Mona Lisa, die tante met die flauwe glimlach, ewa! Gioconda is de naam van de heldin, een straatzangeres in Venetië, dus gewoon een meid die op de hoek staat te galmen, geen microfoon, kei hard hosselen, jonguh! Mijn ballet is dus maar één plak uit een grotere taart, en precies dié plak is wereldberoemd geworden, mashallah, lekker bezig!Ik, nummer twee van Italië, sws
Ik ben Ponchielli, ouwe, geboren in 1834 en weg in 1886, dus tijd goed gebruikt, geen grap! Toen ik nog rondliep stond ik in Italië op plek twee qua populariteit, alleen Verdi was nog groter, die eindbaas, wollah! Maar ik was ook leraar, gast, en mijn leerlingen heten Puccini en Mascagni, twee kanjers klaargestoomd, tintin! Twee namen die iedereen kent, bro, dus ik mag best een beetje flexen, mag dat of mag dat niet?De première: Milaan helemaal lit
Op 8 april 1876 knalde La Gioconda in première in Teatro alla Scala in Milaan, fissa, dat podium waar iedereen op wil, jonguh! Het libretto kwam van Arrigo Boito, maar die gozer schreef onder een nepnaam, Tobia Gorrio, wat een undercover-flex, wollah! Hij pikte het verhaal uit een toneelstuk van Victor Hugo uit 1835, Angelo, Tyrant of Padua, zwaar dramatisch spul, mattie! Zonder Boito en z'n stiekeme naam had ik gewoon muziek zonder plot gehad, en wie wil dat nou, breezy?Venetië, vier akten en eindeloos pielen
Het hele ding speelt in Venetië in de 17e eeuw, vier akten lang, dus gondels, maskers en gedoe, ouwe, bam! Na de première was ik nog niet klaar, bro, ik bleef maar tweaken aan die opera, alsof ik een scooter aan het pimpen was, jonguh! De definitieve versie kwam in 1879 in Genua en in 1880 weer in La Scala, dus ik zat er jarenlang aan te sleutelen, kei toegewijd, tintin! En kijk nou: La Gioconda en Aida van Verdi zijn de twee Italiaanse grand operas van die tijd die nog altijd op het podium staan, mashallah, wij de overlevers, gozer!Feestje bij Alvise, geen vrolijke gast
Mijn ballet wordt gedanst op een feest in een paleis, gegeven door Alvise, de baas van de Inquisitie, voor de Venetiaanse adel, tintin! In akte III zitten we in paleis Ca' d'Oro, mattie, hoge heren in zijden pakken, allemaal willen kijken, wollah! Alvise geeft die adel een show over de eeuwige strijd tussen goed en kwaad, heel deep, jonguh, niks geen kinderfeestje! Een Inquisitie-baas die kunstavondjes organiseert, ik zeg je, dat is net een tijger die een knuffelworkshop geeft, breezy!Het duistere randje, ouwe
Na het ballet laat Alvise het lichaam van zijn vrouw zien, die hij had gedwongen een einde aan haar eigen leven te maken als straf voor ontrouw, zwaar gedoe, gast! Eerst dansen ze allemaal vrolijk, daarna ketst de sfeer, bam, van feest naar pikdonker, fissa! Het ballet komt vóór Laura's schijnbare dood en vóór de gevangenneming van Enzo, dus rustig voor de storm, mattie, ewa! Ik wist wat ik deed, bro: eerst een knallend feestje voor de oren, dan de klap, zo hou je iedereen in z'n stoel, kanjer!Vijf delen, één dag, geen pauzeknop
Mijn dans heeft vijf stukken en elk stuk is een deel van de dag: ochtend, dag, schemer, nacht en weer ochtend, check! Dus eigenlijk een hele dag in één ritje, gozer, zonder files en zonder gezeur van je baas, lekker chill! Als de nacht erin komt, geef ik de cello's het woord met één soepele legato-melodie die de hele nachtsectie blijft hangen, wollah, zo'n zachte deken van geluid! Zwoel en donker, bijna alsof de hele zaal op z'n tenen loopt, geen kik, jonguh, mashallah!Can-can om de zaal te slopen
Na de nacht trekt een zonsopgang in majeur door de strijkers het gordijn open, boem, alles weer licht, gast! En dan komt de dag terug als een luidruchtige can-can, mattie, benen omhoog, rokken los, helemaal gas! Die can-can sluit de Danza delle Ore af met energie, jonguh, publiek gaat uit z'n dak, dat ding is gemaakt om te scoren! Dus dacht jij dat klassiek een slaappil is, ewa, deze finale is een dubbele espresso met een glitterkanon, kei lit!Het orkest: een heel dorp vol blazers
Voor dit ding heb ik een bende muzikanten nodig, bro, met piccolo, tuba en pauken erbij, geen halve maatregelen, wollah! Vier hoorns, vier trompetten en drie trombones, dus die koperbende flext zwaar, jonguh! Twee harpen erbij, gast, dus dubbel zoveel gekriebel aan de snaren, ouwe, tintin! Ik heb alles uit de kast getrokken, want een ballet in een opera moet knallen, anders ligt de adel te pitten, fissa!Van opera tot popcultuur, wat een carrière
Dit ballet werd veel populairder dan de hele opera, bro, en was een tijdje een van de meest gespeelde ballets ter wereld, kei groot, tintin! Het is het enige ballet uit een opera dat een eigen leven kreeg, in de concertzaal én in de popcultuur, ewa, een echte solocarrière, gozer! In 1963 haalde Allan Sherman met zijn parodie 'Hello Muddah, Hello Fadduh' nummer twee in de hitlijst, wollah, mijn tune in een lollig jasje, jonguh! Spike Jones en Nancy Sinatra gebruikten de melodie ook, en Mel Brooks propte hem in History of the World, Part I, dus ik zit overal tussen, mattie, lekker bezig!---
Yo fam, de laatste noot is eruit, die can-can is klaar en ik sta hier nog na te hijgen als een beest, kei buiten adem! Zeg gozer, was dit een lekker verhaal over mijn Danza delle Ore, of lag je met je ogen dicht te pitten? Check dit even: in 1876 gooi ik La Gioconda de wereld in vanuit La Scala in Milaan, en dat ding staat nog steeds te knallen, geen grap! Een balletje voor een feestje in een paleis in Venetië, jonguh, en kijk nou, het leeft harder dan ikzelf, mashallah! In 1940 gaan er ineens nijlpaarden, struisvogels en alligators dansen op mijn tune in Fantasia, ewa, daar had ik nooit van gedroomd, tintin! En die Allan Sherman pakt in 1963 mijn riedel voor 'Hello Muddah, Hello Fadduh', nummer twee in de hitlijst, ouwe, dat is pas fissa! Maar bro, er valt nog zat te graven rond Danza delle Ore, want ik heb bijvoorbeeld Puccini en Mascagni lesgegeven, sws, en dat is nog maar een klein stukje van het verhaal! Klik dus lekker op de links hieronder, mattie, dan duik je er dieper in, geen ticket nodig, breezy! Ik ga nu de zon weer ophalen, dikke boy, want elke dag begint bij mij met harpen, wollah, tot de volgende keer!