Zwaar op de hand bij de Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13, "Pathétique" van Beethoven
De mooiste momenten
Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13
Ik ben Ludwig van Beethoven, en hier hoor je de mooiste momenten uit mijn Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13, "Pathétique". Je hoort de momenten waardoor deze sonate in 1799 zo goed verkocht, en waardoor men mij niet alleen als pianist zag maar ook als componist. Ook onze stukken leren mijn collega-componisten en ik je hier te herkennen zodra ze klinken, dus waag gerust een eerste rondje in de Trainer .
---
Eerst even diep ademhalen
Als ik het eerste deel begin, laat ik je eerst even wachten met een Grave, een langzame inleiding waarin elk zwaar akkoord in c-klein de tijd krijgt om te landen, alsof de zaal eerst stil moet worden. Daarna schiet het Allegro di molto e con brio omhoog als een raket: een figuur over twee octaven, boven de trillende octaven in de linkerhand.
Een melodie die blijft aanbellen
In het Adagio cantabile laat ik de pianist eindelijk uitblazen, want na alle onrust in c-klein zet ik hier een zingende melodie in As-groot neer. Die melodie komt drie keer langs, zoals een vriend die na elk tussendoortje toch weer aanbelt omdat hij het zo gezellig vond, en Billy Joel bouwde er veel later het refrein van "This Night" op.
Terug in het noodweer
In het Rondo: Allegro ga ik terug naar c-klein, en ik laat het hoofdthema klinken als een echo van het tweede thema uit het eerste deel, zodat je het gevoel krijgt dat je een oude bekende tegenkomt. Ik strooi er veel sforzando-accenten doorheen, felle stoten die het deel een forse inslag geven, alsof iemand steeds op tafel klopt om zijn punt te maken, en later komt ook de melodie van het tweede deel nog even langs.
---
Dat was het dan: een rondje langs de momenten in de Pathétique die mij zelf het meest dierbaar zijn. Ik schreef deze sonate toen ik rond de zevenentwintig was, en ik merk dat ze me nog steeds iets laat zien over wat muziek kan doen met wie luistert. Een zware inleiding, een melodie die zo eenvoudig is dat je haar na één keer niet meer kwijtraakt, en een slotdeel dat je nog even flink door elkaar schudt: meer heb ik hier eigenlijk niet voor nodig gehad. Hebben jullie het een fijne ontdekking gevonden, deze hoogtepunten uit de Pathétique? Ik hoop het, want er valt nog veel meer te beleven in deze sonate. Denk aan de manier waarop de drie delen met elkaar samenhangen, of aan de vraag wie de titel nu eigenlijk heeft bedacht, want daar zijn de bronnen het onderling niet over eens. Wie verder wil luisteren of lezen, kan op de links hieronder klikken. Neem er rustig de tijd voor, en laat de sonate op je eigen tempo bij je binnenkomen.
Opname: Daniel Veesey, CC0