PIANO CONCERTO NO 21 VAN MOZART
'III. ALLEGRO VIVACE ASSAI'
Piano Concerto No. 21 in C major, K. 467
Ik ben Mozart, en in dit stuk neem ik je mee door het derde deel van mijn Piano Concerto No 21, het Allegro vivace assai. Misschien ben je benieuwd hoe zo'n laatste deel eigenlijk in elkaar zit, nu de stilte van het Andante achter ons ligt? Ben je nieuwsgierig naar de uitleg van dit Allegro vivace assai? Ik ben er om je stap voor stap langs alle details van dit deel te leiden, zodat je hoort hoe een eenvoudig, guitig thema zich telkens weer van een andere kant laat zien. Als we dit deel samen hebben doorlopen, geef ik je nog een aantal manieren om mijn Piano Concerto No 21 verder te ontdekken.
---
Zo luister je mee zonder diploma
Luister in dit laatste deel vooral naar één ding: een vrolijk thema dat steeds terugkomt, telkens in een iets ander jasje. De piano, die ik destijds zelf speelde, voert een flink gesprek met het orkest, en je hoort de strijkers, de blazers en de pauken om de beurt reageren. Let vooral op fluit, hobo's en fagotten, want die gooien kleine, kwieke zinnetjes in de strijd die als antwoord op de piano klinken. Herken je het thema één keer, dan heb je eigenlijk al genoeg, want daarna wacht je alleen nog op het moment dat het weer aanbelt, als een buurman die steeds net iets vergeten is.Drie keer snel in één titel
Allegro betekent vlot en vrolijk, vivace betekent levendig, en assai betekent 'heel erg'. Eigenlijk schreef ik dus gewoon boven de noten dat het snel moest, en dan nog eens, en dan nog eens met nadruk. Na twee delen vol gewicht en dromerij wilde ik de zaal laten uitademen met iets luchtigs. Mijn vader schreef later dat de kopiist nog aan het werk was toen wij aankwamen en dat ik dit rondo niet eens meer had kunnen doorspelen.Een tune die steeds terugkomt
De vorm van dit deel is een rondo, en dat is eigenlijk heel eenvoudig uit te leggen: er is een hoofdthema dat telkens terugkeert, met tussendoor andere stukken die het even van je overnemen. Zo hou je het gevoel van thuiskomen, terwijl je onderweg toch steeds nieuwe plekken ziet, in een tweekwartsmaat die je bijna vanzelf laat meebewegen. Ik loop die stukken hieronder een voor een met je door, zodat je precies weet waar je bent. Je hoeft ze niet te tellen, want je hoort aan de sfeer wel wanneer we ergens anders zijn.Deel 1: Het thema stelt zich voor
Het deel begint met een levendige, kwiekke melodie die iets guitigs heeft, en daarmee zet ik meteen de toon. Ze doet denken aan de komische opera, de opera buffa, waarin iedereen praat, plaagt en elkaar in de rede valt. Het tempo is vlot en de sfeer is opgewekt, dus er is niets dat je zorgen hoeft te baren. Onthoud dit thema goed, want het is de rode draad die je door de rest van het deel leidt.Deel 2: Ik vraag, jij antwoordt
Daarna laat ik de piano en het orkest met elkaar praten in vraag en antwoord, alsof de ene partij een grapje maakt en de ander meteen terugkaatst. Het is een beetje zoals een toneelscène in een opera, maar dan zonder woorden, want alles wordt door de muziek gezegd. De stemming blijft licht en speels, en je hoort hoe vaak het thema weer even de kop opsteekt voordat het opnieuw verdwijnt. Luister gerust of je kunt horen wie de vraag stelt en wie het antwoord geeft, want ze wisselen elkaar steeds af.Deel 3: Het middenstuk waar de vingers dansen
In het midden van het rondo komt een ontwikkelingsgedeelte, waarin ik het thema laat afwijken en op andere manieren laat klinken. Hier mag de pianist laten zien wat zijn vingers kunnen, want de passages vragen veel behendigheid en een snelle hand. De stemming verschuift een beetje en het wordt iets spannender, voordat de vrolijkheid van het begin zich weer meldt. Zo vertel ik zonder woorden een verhaaltje over een reis weg van het thema, en over de weg die het weer naar huis vindt.Deel 4: Een cadens en een laatste groet
Bijna aan het einde laat ik het orkest even zwijgen, zodat de solist een cadens kan spelen, en die laat ik aan hem over. Elke pianist maakt er dus zijn eigen verhaal van, en geen twee uitvoeringen klinken precies hetzelfde. Daarna keert het hoofdthema een allerlaatste keer terug, vrolijk en zelfverzekerd, en sluit ik het concert af. Je merkt dat de cirkel rond is, want je bent terug bij de melodie waarmee het deel begon.Druk maar op play
Nu mag je zelf gaan luisteren naar mijn III. Allegro vivace assai. Zet de muziek aan en laat je meevoeren, en denk onderweg eens aan wat we hebben besproken: het thema, het gesprek en de cadens. Misschien herken je een stukje wanneer het terugkomt, en dan weet je dat je goed luistert. Ik hoop dat je er net zo veel plezier aan beleeft als ik had toen ik het schreef.---
Ik hoop dat je er plezier aan hebt beleefd om de luistergids van het derde deel, Allegro vivace assai, uit Piano Concerto No 21 te lezen. Hoe vaak ik dit slot ook hoor, het blijft een vrolijk gesprek tussen de piano en het orkest, dat met een glimlach eindigt. Misschien hoor je het thema nu al terugkomen voordat het er is, en dat is precies wat ik je gun. Maar er valt in mijn Piano Concerto No 21 nog veel meer te ontdekken, bijvoorbeeld hoe de drie delen op elkaar antwoorden en hoe verschillende pianisten dezelfde noten steeds net anders laten klinken. Klik gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen over dit concert. Neem er de tijd voor, en laat het concert maar op je inwerken.