Duizend-en-een nachten met Rimsky-Korsakovs Scheherazade
III. The Young Prince and The Young Princess
Scheherazade, Op. 35
Ik ben Rimsky-Korsakov, en ik neem je graag mee door III. The Young Prince and The Young Princess, het derde deel van mijn Scheherazade. Je hoort een warme, wiegende liefdesmelodie in G majeur, daarna een levendige, dansachtige variatie, en aan het slot een solo van de viool: dit is het eenvoudigste deel, en juist daardoor zo innemend. Op deze site leren mijn collega-componisten en ik je ook onze stukken herkennen als je ze hoort, dus laat me zien wat je kunt en waag een poging in de Trainer .
---
Eén melodie, één viool en verder hoef je niets te weten
In III. The Young Prince and The Young Princess hoef je maar op één ding te letten: een warme, wiegende liefdesmelodie. Ze zwaait rustig heen en weer als een schommel in een tuin, en je kunt haar na één keer horen al zachtjes meeneuriën. In het middendeel pakt het orkest diezelfde melodie en laat haar levendig en dansend terugkomen. Aan het eind speelt de solovioline een cadens, en die viool is in heel mijn Scheherazade de stem van de verteller, begeleid door de harp.Een titel die bijna een andere titel was
Voor de delen van Scheherazade had ik eerst nuchtere namen bedacht: Prelude, Ballade, Adagio en Finale. Daarna koos ik, mede op advies van Anatoly Lyadov, titels uit de verhalen van Duizend-en-een-nacht, en zo kreeg dit deel zijn naam. Welk verhaal ik hierbij precies voor ogen had, weet niemand zeker, dus je mag zelf bepalen wie die prins en die prinses zijn. In een latere uitgave heb ik de titels weer weggehaald, omdat ik wilde dat je sprookjesachtige muziek met een oosters tintje hoorde en geen vast programma.Een vorm die zo eenvoudig is dat hij bijna verlegen doet
De vorm voor III. The Young Prince and The Young Princess kiezen was een avontuur op zich, en ik kwam uit bij de eenvoudigste van de vier delen. Het is een drieledige vorm in G majeur: eerst de liefdesmelodie, dan een levendiger middendeel en daarna de terugkeer van het begin. Daarna sluit ik af met een vioolcadens en een coda. Ik loop de onderdelen in de volgende alinea's een voor een met je door, dus je hoeft nu nog niets te onthouden.Onderdeel 1: De liefdesmelodie komt op kousenvoeten binnen
Ik begin in G majeur met de aanduiding Andantino quasi allegretto, wat zoveel betekent als rustig wandelend, maar met net iets meer beweging. De liefdesmelodie wiegt zacht heen en weer, en er is nog niets dat haar stoort. De stemming is warm en vertrouwelijk, alsof twee mensen elkaar voor het eerst zonder haast aankijken. Let erop hoe weinig er hoeft te gebeuren om dat gevoel op te bouwen, want de melodie doet bijna al het werk zelf.Onderdeel 2: Nu wordt er gedanst
Bij Pochissimo più mosso, een heel klein beetje sneller, verandert de sfeer. Het middendeel is een levendige, dansachtige variatie, dus je herkent de melodie nog wel, maar ze danst nu in plaats van te wiegen. De stemming schuift van innig naar speels op, en dat gebeurt zonder dat het tempo er ver bij in schiet. Je kunt dit horen als het moment waarop de twee geliefden elkaar uitdagen om mee te doen.Onderdeel 3: Alles is weer zoals het was, maar toch niet helemaal
Met Come prima, dat zoveel betekent als zoals eerst, keert het begintempo terug en met dat tempo ook de liefdesmelodie in G majeur. Hier sluit de vorm zich: je hoort wat je al kende, en dat voelt als een opluchting. Toch klinkt dezelfde melodie na de dans anders in je oren, rustiger, zoals iemand zich voelt die na een feest weer thuiskomt. Daarom werkt zo'n eenvoudige vorm zo goed, want je hoeft niets nieuws te leren en kunt gewoon herkennen.Onderdeel 4: De verteller krijgt het laatste woord
Het laatste tempo is Pochissimo più animato, een tikje levendiger, en daarmee stuur ik het deel naar zijn einde toe. Dan komt de solovioline aan bod voor een cadens, een stuk waarin ze even alle aandacht krijgt. Daarna volgt de coda, die het deel rustig afrondt. Het is dezelfde Scheherazade die het hele werk vertelt, dus het is passend dat zij hier het laatste woord heeft.Nu ben jij aan de beurt
Nu nodig ik je uit om III. The Young Prince and The Young Princess zelf te beleven. Druk op play en laat de muziek rustig over je heen komen. Denk tijdens het luisteren gerust terug aan wat we hebben besproken: de wiegende melodie, de dans in het midden en de viool aan het eind. Ik hoop dat je de reis door dit deel net zo meeslepend vindt als ik het vond om het te schrijven.---
Zo sluit ik mijn uitleg bij III. The Young Prince and The Young Princess af, en ik hoop dat je er met plezier naar hebt gekeken. Het is het eenvoudigste deel van mijn Scheherazade, en misschien heb je daarom precies die warme, wiegende liefdesmelodie het langst in je hoofd houden. Heb je genoten van deze luistergids bij III. The Young Prince and The Young Princess uit Scheherazade? Als je het deel nog eens opzet, let dan eens op hoe rustig alles blijft rollen, van de dansachtige middensectie tot de cadens van de viool en de coda. Je zult merken dat je bij elke luisterbeurt iets anders hoort, want een melodie die je eenmaal kent, krijgt steeds weer een nieuw gezicht. Er valt in Scheherazade nog veel meer te ontdekken, van het strenge motief van de sultan tot het feest in Baghdad waarmee ik het werk afsluit. Klik gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen, en laat je door Scheherazade nog een tijdje meenemen.