Tintin galeriegozer checkt expo-achtergrond bij Mussorgsky's Pictures at an Exhibition
De backstory
Pictures at an Exhibition
Yo yo, ik ben Mussorgsky, mattie, en dit is het verhaal achter mijn Pictures at an Exhibition, wollah! Je hoort hier hoe een beest van een expo vol tekeningen van mijn overleden maat Hartmann in 1874 ineens in muziek veranderde, dus dit is echt de moeite, jonguh! Daarna leren wij componisten, ik en mijn maten, je op deze site ook herkennen welk stuk je hoort, dus check fissa de Trainer en ram erin, tintin!
---
Mijn mattie ligt ineens plat
Yo, het begin is balen, jonguh: mijn mattie Viktor Hartmann, die schilder, gaat op 4 augustus 1873 ineens neer, wollah! Aneurysma, gast, en hij was maar 39, dus geen tweede ronde voor die kanjer, tintin! Ik ben kapot van binnen, ouwe, want zo'n beest van een tekenaar mag niet zomaar de lijn uit, geen grap! Dat gat in m'n leven is waarom dit hele ding bestaat, dus pin dat vast, fissa!Stasov trekt de grote show open
Mijn maat Vladimir Stasov, die kritikus en vriend van ons allebei, regelt in februari en maart 1874 een herdenkingsexpo in de Imperial Academy of Arts in Saint Petersburg, lekker bezig! Meer dan 400 werken van Hartmann aan de muur, wollah, een complete toko vol verf, breezy! Ik leen zelf twee schilderijen uit, check, en ik ga persoonlijk kijken, dus ik sta daar als een gozer tussen al dat moois! Daar knalt het idee in m'n kop, mattie, als een bal door een ruit, jonguh!Ik zat zelf ook niet lekker
Eerlijk, mattie, in januari 1874 was ik net top bezig met de opvoering van Boris Godunov, mijn grootste knaller, tintin! Maar ik zat alleen op m'n eilandje, gast, want de Mighty Handful, die gang van mijn mannen, was ver bij me weg, en die gemene critici hingen constant op m'n nek, zwaar balen! Mijn vriend Golenishchev-Kutuzov zei later dat fans helemaal gek werden terwijl andere componisten stonden te knipperen, al klinkt z'n verhaal misschien een tikkie bevooroordeeld, ouwe! Dus ja, ik had een sterk plan nodig om weer te knallen, wollah, geen gezeur!Drie weken en klaar, ouwe
In juni 1874 ram ik het ding eruit, van 2 tot 22 juni volgens IMSLP, dus drie weken en klaar, jonguh! Alleen een piano, gozer, geen orkest en geen gedoe, puur solo, lekker bezig! Het duurt zo'n 35 minuten, mattie, dus lang genoeg om te blijven plakken maar kort genoeg dat je billen niet vierkant worden, fissa! Tien genummerde stukken, aan elkaar geplakt met een thema dat steeds terugkomt, die Promenade, wollah, tintin!Tien levels, geen game over
Een deel, oftewel een movement, is gewoon een level in een game, mattie: elk stuk heeft z'n eigen baas, z'n eigen sfeer en z'n eigen tempo, en tussendoor loop je door een gang, da's de Promenade, fissa! Level één is Gnomus, een lelijk gnoompje dat strompelt en stopt en start, dan komt Il vecchio castello, een droevig kasteelliedje, jonguh, en daarna Tuileries, waar kinderen na het spelen staan te mekkeren, check! Dan Bydlo, een Poolse kar op gigantische wielen, gast, het Ballet of the Unhatched Chicks met kleine beestjes in kostuum, Samuel Goldenberg and Schmuyle, een rijke en een arme gozer die tegenover elkaar staan, en Limoges: The Market, waar Franse vrouwen elkaar tintin de oren van het hoofd kleppen! Als laatste Catacombae vol schedels, wollah, The Hut on Fowl's Legs (Baba Yaga) met die heks, en als eindbaas The Great Gate of Kiev, een poort zo groot als een kanjer, lekker bezig, ouwe!Kadootje voor mijn maat
Het hele ding is opgedragen aan Vladimir Stasov, ouwe, want die gozer had de expo geregeld en dat verdient respect, wollah! Vijf dagen nadat ik klaar was, schreef ik die eerbetuiging voor hem op, check, vers van de pers, fissa! Een maand later liet ik weten dat ik het wilde uitbrengen, mattie, dus ik was echt niet van plan het in een la te laten stoffen, geen grap! Ik gaf hem dus eigenlijk een cadeau met een strik erom, jonguh, en geen sokken, lekker bezig!De schilderijen zijn de weg kwijt
Het gekke is, mattie, dat het meeste werk van Hartmann zoekgeraakt is, dus vaak weet niemand precies welk plaatje ik in m'n kop had, wollah! Alfred Frankenstein dook er in 1939 in The Musical Quarterly in en wist zeven schilderijen te vinden, die gozer, een echte speurneus, breezy! Bij Gnomus denkt men alleen maar dat het om een notenkraker-ontwerp gaat, jonguh, dus dat blijft gokken, tintin! En die kuikens in het ballet zijn geen eieren die net uit het nest rollen, ouwe, het waren kostuums van Hartmann voor kanaries in het ballet Trilby uit 1871, check dat!Na mijn dood gaat het mis met de drukker
In 1886 komt de eerste uitgave eindelijk uit bij V. Bessel & Co. in Saint Petersburg, bewerkt door Rimsky-Korsakov, vijf jaar nadat ik dood was, mattie, dus ik kon niks meer fixen, wollah! Er zaten fouten en verkeerd gelezen noten in, gast, zwaar balen, want dat was dus niet netjes zoals ik het had opgeschreven! Neem Bydlo: bij mij begint die kar keihard en eindigt hij pianississimo, alsof dat ding wegrolt, maar Rimsky-Korsakov draaide het om, ouwe, lekker bezig! Pas in 1931 maakte Pavel Lamm een uitgave die weer klopte met m'n manuscript, en in 1975 kwam het manuscript zelf als facsimile uit, jonguh, eindelijk gerechtigheid, tintin!Ravel gooit er een orkest tegenaan
Serge Koussevitzky gaf in 1922 Maurice Ravel de opdracht om m'n pianowerk voor orkest te maken, mattie, en dat werd een beest van een hit, fissa! Hij dirigeerde de première op 19 oktober 1922 in Parijs, gozer, dus die avond ging het dak eraf, wollah! Die versie hoor je het meest in de zaal en op plaat, maar het is niet de originele, jonguh, ik schreef het voor één piano, geen grap! En let op: Ravel liet de vijfde Promenade gewoon weg, ouwe, dus wie denkt dat hij alles heeft, check, die mist een stukje wandeling!Iedereen wil een stukje van de taart
Er zijn zoveel andere bewerkingen, mattie, zoals die van Tushmalov, voor het eerst gespeeld in 1891 met maar zeven schilderijen, en die van Stokowski uit 1939, lekker bezig! Later gingen ze helemaal los, gast: Emerson, Lake & Palmer deden een rockversie, Isao Tomita pakte het elektronisch aan, en Mekong Delta ramde er metal doorheen, wollah! Ik ben nog steeds in shock, jonguh, dat mijn pianostukje van drie weken nu met gitaren en synthesizers de wereld rondgaat, tintin! Dus als je ooit een expo bezoekt en je loopt een beetje scheef en je hoort een kar of een heks in je hoofd, ouwe, dan weet je wie dat heeft aangericht, fissa!---
Yo sahbi, dat was em dan, het hele verhaal achter Pictures at an Exhibition, bangelijk toch? Was 't wat voor jou, of zat je half te gapen als een droge skeer? Doe eerlijk, bro, ik hoop dat je 't sowieso wreed vond om te horen hoe m'n verdriet om Hartmann zo'n faya suite werd. Safe, dat gat in m'n hart ging op in muziek, en nu loop jij er zelf doorheen op je dooie gemak, toppie! Maar doe rustig, matti, want hier stopt 't niet, nog lang niet! Er valt nog zat te graven rond Pictures at an Exhibition, strijder, echt een berg om te ontdekken. Kijk alleen al naar Ravel, die in 1922 mijn pianostuk liet knallen met een heel orkest, osso goed gedaan! En die gasten van Emerson, Lake & Palmer, wejo, die maakten er een rockversie van, dat is pas drerrie van de bovenste plank! Dus niet blijven hangen, sahbi, klik fissa door op die links hierop de pagina en duik er helemaal in! Pak je kans, bro, want daar wacht nog een hele zwik wreed spul op je, safe!