Fissa hellebeentjes gooien met Offenbachs Can-Can (from Orpheus in the Underworld)
De backstory
Galop infernal
Yo yo, Offenbach hier, mattie, en dit is de backstory van de Can-Can uit Orpheus in the Underworld, wollah, lekker bezig! Je hoort hoe die criticus Jules Janin mijn stuk afkraakte als godslasterlijk, jonguh, en hoe precies die ophef de zaal vol gooide, 228 keer in 1858, tintin! Check fissa, gozer: mijn collega-componisten en ik leren je hier ook onze stukken herkennen zodra ze knallen, dus test jezelf in de Trainer , geen gezeur!
---
Wat is dit nou weer voor beest?
Yo akhi, die Can-Can ken je sws, dat deuntje waar iedereen z'n benen mee de lucht in smijt, wollah! Mijn echte titel is Galop infernal, bro, en dat ding komt uit Orphée aux enfers, oftewel Orpheus in the Underworld, mijn opéra bouffon, gozer! Opéra bouffon, check, da's gewoon een grappig zangspel waar je in de zaal van moet kapotgaan, geen saaie ouwe-mensen-opera, mattie! Verwacht geen stijf pak-en-das-gedoe, jonguh, want dat stuk is een grap van begin tot eind, lekker bezig!Mijn hokje op de Champs-Élysées
Voordat ik dik bezig was, gozer, opende ik in juli 1855 m'n eigen gezelschap in een klein huisje op de Champs-Élysées, wollah! Driehonderd man erin en klaar, mattie, dus meer zakdoek dan stadion, breezy! Zo'n krap tentje, bro, daar draaide mijn zaakje, geen grote poespas, gewoon vol gas met weinig stoelen! Maar klein beginnen is geen schande, jonguh, want dat hokje werd de startbaan voor een kanjer van een knaller, tintin!Wraak met een lach
Het hele stuk is een grap over de legende van Orpheus en Eurydice, bro, een lampoon, ik prikte erin als een beest met een speld! Waarom ik dat deed, vraag je, mattie, nou, het verhaal gaat dat ik wraak wou na al die stijve goden-poeha bij de Comédie-Française, wollah! Dus ik pakte al die plechtige goden en liet ze lekker mallen, jonguh, kanjer van een plan, fissa uitgevoerd! Sorry hoor, maar na zoveel stoffige toga-ernst mag een mens toch ff z'n gram halen, geen gezeur, sws!Avondje uit op 21 oktober 1858
Op 21 oktober 1858 ging de eerste show los in het Théâtre des Bouffes-Parisiens in Parijs, jonguh, mijn grote avond, wollah! Dat jaar gingen de regels over het aantal artiesten op het podium van tafel, mattie, dus mocht ik eindelijk groots uitpakken met twintig hoofdrolspelers, geen grap! Ik was negenendertig, bro, geboren in Keulen in 1819, dus geen jonkie meer maar nog dik fris, check! Dit was de eerste operette van volle lengte die ik schreef, gozer, dus daar gooide ik alles in, tintin!Die zure Janin
Een criticus, Jules Janin, ging als een gek tekeer, bro, want hij vond het schandalig en godslasterlijk, wollah! Dacht die gozer dat hij mijn show zo kon slopen, jonguh, nou, mooi niet, want zijn gezeur werkte als reclame! Het ging over de tong, iedereen en z'n moeder wou checken wat er zo erg was, en de zaal zat bomvol, fissa! Beter dan een gratis advertentie, sws: een boze man met een pen die je kassa laat rinkelen, doekoe!De keizer zat erbij
Veel mensen lazen in die zottige goden een stiekeme steek naar het hof van Napoleon III, bro, echt een beest van een knipoog! En weet je wat, mattie, de keizer zelf kwam in 1860 gewoon kijken bij een speciale voorstelling en vond het nog lekker ook, wollah! Begin 1860 gaf Napoleon III mij persoonlijk het Franse staatsburgerschap, jonguh, een knul uit Keulen die ineens Fransman werd, breezy! Ik lig me er nog steeds kapot om, sws: eerst heel Parijs lachen om dat hof en dan zelf Fransman worden, wat een bizar plot, akhi!Honderd avonden is al een kanjer
In die tijd gold honderd avonden vol zitten al als een bam succes, bro, echt een hit, wollah! Maar mijn eerste run haalde 228 voorstellingen, jonguh, meer dan dubbel zoveel als die ballen-lat, tintin! Reken maar uit, mattie: 228 keer de zaal laten ontploffen, dat is een beest van een prestatie, check! Dus als iemand zegt dat klassiek stoffig is, zeg dan maar: 228 avonden, ouwe, 228, sws!Is dit nou echt een can-can?
Plot twist, bro: die Galop infernal is van oorsprong helemaal geen can-can, want een galop is gewoon een andere soort dans, wollah! Die twee zijn pas later aan elkaar geplakt, jonguh, en of er in 1858 al iemand de benen gooide, weet niemand zeker, sws! Sindsdien hoor je bij elke can-can precies dit deuntje, mattie, en ze noemen het zelfs de bekendste can-can-muziek ooit, tintin! Trouwens, die bekende ouverture van het stuk is niet van mij, gozer, die heeft Carl Binder in elkaar gezet voor de Weense productie van 1860, breezy!De dikkere versie van 1874
In 1874 kwam er een versie in vier aktes, bro, en daar zit de Galop in akte vier, wollah! Die ging 290 voorstellingen in het Théâtre de la Gaîté, jonguh, dus nog een bak extra applaus, doekoe! Mijn orkest in 1858 was klein, een man of dertig, maar nu stond er zo'n zestig man plus een militaire kapel van veertig, mattie, mega! Eerst een kleine crew en daarna een heel leger, gozer, die galop ging van knal naar oorlogsgeluid, tintin!Schildpadden op een slakkengangetje
En nu het gekste, bro: Saint-Saëns haalde mijn Galop infernal erbij voor 'Tortoises', nummer vier van The Carnival of the Animals, wollah! Daar spelen de strijkers mijn knaller superlangzaam en hangerig, jonguh, alsof die schildpadden te moe zijn voor een can-can, sws! Hij speelde dat stuk in 1886 eerst privé, mattie, en pas in 1922 voor het grote publiek, check! Dus mijn rennende beest werd een slome schildpad, gozer, en ik lach me nog steeds kapot, geen gezeur!---
Yo yo, daar sta je dan, mattie, helemaal buiten adem na die Galop infernal, wollah! Was dit niet een kanjer van een verhaal, jonguh, of heb je er lekker van zitten genieten, gozer? Ik zeg je: in 1858 gooide ik dat ding de zaal in en nu hoor jij 'm nog steeds, tintin, geen grap! En check, bro, er valt nog een hele zooi te ontdekken over deze Can-Can, dus denk niet dat ik al klaar ben met kletsen, sws! Klik fissa op die links hieronder, akhi, dan duik je er nog dieper in, breezy, geen gezeur! Ouwe Offenbach staat te wachten, ik bedoel: ik sta te wachten, dus pak die muis en ga gas geven, beest!