Zuchten na de oorlog bij Elgars Cello Concerto in E minor, Op. 85
II. Lento – Allegro molto

Cello Concerto in E minor, Op. 85

Elgar presenteert een luistergids bij II. Lento – Allegro molto uit zijn Cello Concerto in E minor, Op. 85
Ik ben Edward Elgar, en in dit stuk leg ik je het tweede deel uit van mijn Cello Concerto, het Lento – Allegro molto. Je hoort in ruim vier minuten, het kortste deel van het werk, hoe de cello eerst nog aarzelend rondtast en dan overgaat in een snelle, rusteloze beweging. Wij componisten leren je op deze site ook onze stukken herkennen zodra je ze hoort, en wil je dat uitproberen, ga dan naar  de Trainer .
---

Wie doet wat in vier en een halve minuut

Luister bij dit tweede deel, het Lento – Allegro molto, eerst naar de solocello, want zij blijft de hoofdpersoon en hoeft nergens op te wachten. De strijkers van het orkest vormen de ondergrond waarop zij loopt, en de blazers geven er kleur aan, ongeveer zoals de belichting bij een toneelstuk. Let erop hoe het orkest zacht blijft zolang de cello iets te vertellen heeft en pas steviger meespeelt zodra zij daar ruimte voor laat. Je hoeft niets te herkennen, het is genoeg om te horen wie op een bepaald moment het woord heeft.

Een titel zonder poespas

Ik heb dit deel geen dichterlijke naam gegeven, alleen de aanduiding Lento – Allegro molto, en daarin zit eigenlijk alles al. Lento betekent langzaam en Allegro molto betekent heel vlug, dus de titel is een routebeschrijving van twee woorden. Het is het tweede van de vier delen en met ongeveer 4½ minuut ook het kortste, dus veel ruimte voor een lange titel was er toch niet. Na het ernstige eerste deel hoor je hier dat mijn celloconcert ook in beweging kan komen, al blijft de sfeer peinzend.

Geen hokje, wel twee kamers

De vorm van dit deel kiezen was een avontuur op zich, want met een beetje goede wil kun je het in allerlei hokjes stoppen. Of je er een sonate of een rondo in wilt zien, laat ik graag aan de theoretici over, want voor jou als luisteraar is het genoeg dat het uit twee grote stukken bestaat, een langzaam en een snel. Die twee loop ik zo een voor een met je door, en je zult merken dat ze meer bij elkaar horen dan hun tempo's doen vermoeden. Het wordt een kort ontdekkingsreisje, maar wel eentje waarop je onderweg van stemming verandert.

Onderdeel 1: Eerst even rustig wakker worden

Het eerste onderdeel staat in Lento, dus langzaam, en de cello neemt er alle tijd voor. De sfeer is peinzend en een beetje onzeker, alsof zij nog niet precies weet waar dit gesprek heen gaat. Het orkest houdt zich zacht en laat veel ruimte open, zodat je de cello bijna hoort nadenken. Juist door die rust voel je dat er iets op komst is, ook al kun je nog niet aanwijzen wat.

Onderdeel 2: Het gaat ineens hard

Dan komt de overgang naar Allegro molto, en het tempo trekt flink aan. De cello speelt snelle, lichte noten die voorbij rennen, terwijl het orkest er op de hielen achteraan zit. De peinzende stemming maakt plaats voor onrust en beweeglijkheid, maar het blijft een gejaagde, kleine onrust en geen groot feest. Voor je het weet ben je er doorheen, en het volgende deel, het Adagio, geeft je weer alle tijd om op adem te komen.

Druk maar op play

Nu nodig ik je uit om dit Lento – Allegro molto zelf te beleven. Zet de muziek aan en laat haar rustig over je heen komen. Denk onderweg nog even aan wat we besproken hebben: de cello als verteller, de twee tempo's en de plotselinge overgang daartussen. Ik hoop dat je de reis door dit deel net zo spannend vindt als ik die vond toen ik het schreef.
---
Dat was het dan, mijn rondgang door het tweede deel, het Lento – Allegro molto. Het is het kortste deel van het concert, maar na zo'n kleine 4½ minuut blijft er genoeg achter om nog even over na te denken. Heb je genoten van deze luistergids bij het Lento – Allegro molto uit mijn Cello Concerto in E minor, Op. 85? Ik hoop dat je de muziek nu met andere oren hoort, en dat je de cello de volgende keer net iets eerder herkent. Er valt in dit werk nog veel meer te ontdekken, want ik heb je hier maar één deel van vier laten horen. Klik daarom gerust op de links hieronder om verder te luisteren en meer te lezen over mijn Cello Concerto in E minor, Op. 85. Neem er de tijd voor, want deze muziek wordt mooier naarmate je er vaker naar luistert.