AIDA VAN VERDI
DE ACHTERGROND
Aida, opera in four acts (1871)
Ik ben Verdi, en ik neem je graag mee naar het verhaal achter mijn opera Aida. Als ik terugkijk, verbaast het me nog steeds hoeveel er gebeurd is voordat dit werk in Caïro voor het eerst klonk. Een opera valt zelden zomaar uit de lucht, en deze al helemaal niet. Ben je benieuwd naar hoe Aida is ontstaan? Ik ben er om je door die geschiedenis heen te leiden, stap voor stap en in een rustig tempo. Als het verhaal verteld is, geef ik je een paar manieren om Aida zelf verder te ontdekken.
---
Een brief die ik eerst terugstuurde
Het begon met een aanbod uit Egypte: Ismail Pasha, de Khedive van Egypte, wilde dat ik een opera voor hem schreef en bood daarvoor 150.000 francs. Ik zei eerst nee, en dat deed ik met de stevigheid van iemand die zijn rust liefheeft. Maar een eerste nee is in de opera zelden het laatste woord, en uiteindelijk zei ik toch ja. Het bedrag alleen verdient al een eigen alinea.Goud voor een Egyptische avond
Het ging om goudfrancs, en dat bedrag gold alleen voor de uitvoering in Egypte zelf. Nog nooit had een componist zoveel gekregen, en ik geef toe dat zoiets een mens wel streelt. Gewoonlijk is een componist al tevreden met een warme zaal en een applaus dat niet te vroeg ophoudt. Toch ging het niet om de opening van het operagebouw in Caïro, al denken veel mensen van wel.Te laat voor de taart
Dat gebouw ging op 1 november 1869 open, en wel met mijn Rigoletto. Aida was toen nog niet geschreven, dus zij miste zowel de opening van het operagebouw als die van het Suezkanaal. Ze kwam eigenlijk aan als een gast die pas binnenstapt wanneer de taart al op is. Wie dus beweert dat ik haar voor die openingsavond schreef, krijgt van mij een vriendelijke correctie.Een verhaal als estafettestok
Voor het onderwerp kreeg ik hulp van Auguste Mariette, een Egyptoloog die een verhaal uit de oudheid voor mij voorbereidde. Camille du Locle, de directeur van de Opéra-Comique, schreef er een Franse versie in proza van. Daarna goot Antonio Ghislanzoni het geheel in Italiaanse verzen, zodat ik er tenminste in mijn eigen taal op kon componeren. Het verhaal ging zo van hand tot hand als een estafettestok, en ik mocht de laatste ronde lopen.Aan de slag in augustus
In augustus 1870 begon ik echt te componeren, en vanaf dat moment kijk ik niet meer op of om. De muziek ontstond in 1870 en 1871, in het Italiaans, en G. Ricordi in Milaan gaf haar uit. Ik ben bij zo'n werk nooit snel tevreden, en dat weten de mensen om mij heen maar al te goed. De première stond gepland voor januari 1871, en op papier zag dat er prima uit.Een oorlog die niemand had ingepland
Helaas had niemand rekening gehouden met de Frans-Duitse oorlog. Het beleg van Parijs hield de productie tegen, en de première moest worden uitgesteld. Ik kon weinig doen behalve wachten, en wachten is voor een componist zwaarder werk dan het lijkt. Het werd uiteindelijk december, en daarmee komt de avond in zicht waarop Aida eindelijk voor publiek verscheen.Kerstavond zonder mij
Op 24 december 1871 klonk Aida voor het eerst, in het Khedivial Opera House in Caïro. Giovanni Bottesini dirigeerde, en ik zat er zelf niet bij. Dat is een vreemd gevoel, want je stuurt je werk de wereld in zoals een ouder zijn kind op de eerste schooldag, en je mag niet mee naar binnen. Het publiek kreeg die avond een verhaal uit de oudheid mee naar huis, en dat is voor een kerstavond een merkwaardige keuze.Milaan wilde ook een keer
Op 8 februari 1872 volgde de Italiaanse première in La Scala in Milaan. Daar hoorde mijn eigen land haar voor het eerst, en ik was benieuwd hoe men zou reageren. Binnen vijf jaar stond Aida in Europese hoofdsteden en zelfs in New York. Een opera die was begonnen als een aanbod van een Egyptische vorst, bleek dus vrijwel overal te passen.Wie zingt wat, en vanaf waar
De opera heeft vier akten, zeven scènes en speelt zich af in het oude Egypte. Aida is een sopraan, Radamès een tenor en Amneris een mezzosopraan, dus alle kleuren van de menselijke stem komen aan bod. In de Triumphal March laat ik een banda op het podium meespelen, een blaasorkest dat het orkest in de bak er even bij helpt. In de derde akte zingt Aida O patria mia, een aria die zo teder klinkt dat je de rest van de avond zachter gaat ademen.Een prinses met een probleem
Aida is een Ethiopische prinses die als gevangene in Egypte verblijft. Ze houdt van Radamès, en Radamès is nu juist de generaal die de Egyptische troepen tegen Ethiopië aanvoert. Je hoeft geen kenner te zijn om te voelen dat die twee liefdes elkaar nog flink in de weg gaan zitten. Hoe dat afloopt, houd ik voor mezelf, want dat hoor je beter in de zaal dan van mij.---
Zo kwam Aida dus tot stand: uit een eerst afgewezen aanbod, een oorlog die alles ophield en een première waar ik zelf niet bij was. Op 24 december 1871 klonk mijn opera voor het eerst in Caïro, terwijl ik er helemaal niet bij zat. Het is een eigenaardig gevoel om een werk de wereld in te sturen en het eerst van horen zeggen te leren kennen. Binnen vijf jaar werd Aida in Europese hoofdsteden en in New York gespeeld, en daar denk ik met veel genoegen aan terug. Heb je met plezier gelezen hoe Aida is ontstaan? Er valt nog veel meer over Aida te ontdekken, van de personages en hun lotgevallen tot de muziek zelf. Klik gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen, en neem er de tijd voor.