SYMPHONY NO 6 VAN BEETHOVEN
DE MOOISTE MOMENTEN
Symphony No. 6 in F major, Op. 68 ("Pastoral")
Ik ben Beethoven, en ik neem je graag mee naar de mooiste momenten uit mijn Symphony No 6. Ben je benieuwd naar wat er in deze symfonie allemaal te beleven valt? Ik ben er om je daarbij te begeleiden, deel voor deel, zodat je precies hoort waar het om draait. Het gaat me daarbij niet om een verhaal dat je moet volgen, maar om het gevoel dat de natuur in je wakker maakt. Als we de mooiste momenten hebben beluisterd, geef ik je daarna nog een paar manieren om Symphony No 6 verder te verkennen.
---
Eindelijk buiten
Ik begin het Allegro ma non troppo met muziek die klinkt als iemand die uit de stad is ontsnapt en de eerste frisse lucht inademt, en zo heb ik het deel ook genoemd: "Ontwaken van vrolijke gevoelens bij aankomst op het platteland". Het thema is zo eenvoudig dat je het na één keer luisteren kunt neuriën, en dat is de bedoeling, want ik wilde geen landschap schilderen maar laten horen hoe het voelt om daar te zijn.
Een beekje dat nooit uitgepraat raakt
Ik laat in het Andante molto moto een beekje door de celli kabbelen, een deel van hen met dempers op, zodat het water zachtjes blijft stromen en niemand ervan wakker schrikt. Vlak voor het einde laat ik een nachtegaal, een kwartel en een koekoek opdraven, gespeeld door fluit, hobo en klarinetten, en ik heb hun namen netjes in de partituur gezet, zodat niemand later kan zeggen dat hij het niet wist.
Een dorpsfeest met een slechte planning
Ik zet het Allegro van het derde deel in als een vrolijke dorpsbijeenkomst, een scherzo in driekwartsmaat dat zo opgewekt rondspringt dat je bijna vergeet te kijken of de lucht nog blauw is. Het middenstuk komt twee keer langs, zoals die ene oom die op elk feest hetzelfde verhaal vertelt, en bij de laatste terugkeer van het feest wordt het ingekort en gaat het sneller, want de eerste druppels vallen al.
Het weerbericht had gelijk
Ik laat in het Allegro van het vierde deel de storm los, in f-mineur, en de piccolo mag de bliksem spelen terwijl de pauken de donder voor hun rekening nemen. De trombones vallen in met een enorm akkoord dat dwars tegen de maat in duwt, als een bovenbuurman die om middernacht besluit zijn kast te verplaatsen.
Dankbaar en droog
Ik laat het Allegretto beginnen nadat een solofluit omhoog is geklommen, alsof iemand voorzichtig zijn hoofd uit de schuilplaats steekt, en dan zingt de herder zijn lied, vol dankbaarheid dat het voorbij is. Aan het eind bouw ik het op tot een hoogtepunt en laat ik het zachtjes uitlopen met twee akkoorden in F-majeur, als iemand die de deur rustig dichtdoet en tevreden naar binnen gaat.
---
Na de storm keert de rust terug, en met twee zachte akkoorden in F-majeur laat ik de Symphony No 6 uitklinken. Ik heb deze muziek nooit bedoeld als een verhaal met een begin en een einde, maar als een gevoel dat je mee naar huis neemt. Misschien betrap je jezelf de komende dagen op een wandeling waarbij je een stukje van het herdersgezang zachtjes voor je uit neuriet. Heb je genoten van deze tocht langs de mooiste momenten van Symphony No 6? Ik hoop het, want er valt nog veel meer te ontdekken. Luister bijvoorbeeld eens hoe het feest van de dorpelingen in het derde deel abrupt wordt afgebroken, waarna de storm meteen losbarst, en hoe de laatste drie delen zonder pauze in elkaar overgaan. Ook de première is een verhaal apart: op 22 december 1808 klonk deze symfonie voor het eerst in het Theater an der Wien in Wenen, in een concert dat ik zelf gaf, en in de tweede helft van die avond speelden we ook mijn Vijfde. Klik daarom op de links hieronder als je verder wilt luisteren, lezen en ontdekken. Neem er rustig de tijd voor, want deze muziek heeft nog nooit haast gehad.