SYMPHONY NO 9 VAN BEETHOVEN
DE MOOISTE MOMENTEN
Symphony No. 9 in D minor, Op. 125 ("Choral")
Ik ben Beethoven, en ik neem je graag mee naar de mooiste momenten uit mijn Symphony No 9. Het heeft me jaren gekost om deze symfonie te schrijven, van de eerste schetsen in 1815 tot het werk begin 1824 af was. Dat geeft je misschien een idee van hoeveel ik erin kwijt wilde. Ben je benieuwd naar de mooiste momenten uit Symphony No 9? Ik ben er om je er rustig doorheen te leiden, van fragment tot fragment, en je te wijzen op wat het luisteren de moeite waard maakt. Neem er gerust de tijd voor, want sommige dingen in deze muziek vallen pas op als je er even bij stilstaat. Als we alle mooiste momenten samen hebben beluisterd, geef ik je nog een aantal manieren om Symphony No 9 verder te ontdekken.
---
Een orkest dat nog even stemt
Ik laat het eerste deel beginnen met een zacht, trillend geluid van de strijkers op twee kale tonen, zodat het klinkt alsof het orkest nog bezig is met stemmen. Je denkt dat er nog niets aan de hand is, en dan barst even later het eerste thema los, waarbij je bijna je koffie over je schoot gooit.
Een fuga als een verjaardagsgerucht
Ik open het tweede deel met een fuga, en dat is een melodie die steeds door een ander instrument wordt nagepraat, zoals een gerucht dat door de kamer gaat. Hier klinken ook voor het eerst in deze symfonie de trombones, en die zorgen meteen voor een donkere, volle sfeer.
Rust na het gedonder
Na al het gedonder in het tweede deel laat ik het derde deel beginnen in een grote rust, vol verlangen en in een warme toonsoort, Bes-majeur. Ik gebruik daarvoor twee melodieën die ik telkens in een nieuw jasje steek, en halverwege krijgt de vierde hoorn een prachtige solo.
Drie gerechten terug naar de keuken
Ik begin het slot met een enorme chaos, en daarna laat ik de lage strijkers de eerdere delen één voor één oproepen en wegwuiven, als een kok die drie gerechten proeft en ze alle drie terugstuurt. Dan laten de cello's en de bassen zacht het thema van de vreugde horen, en de bariton zingt mijn eigen woorden: 'O Freunde, nicht diese Töne!'
---
Als ik terugdenk aan de première van Symphony No 9 in 1824, dan staat me vooral de stilte bij mij zelf voor ogen. Ik stond op het podium en kon het orkest niet horen, en het applaus evenmin. Het verhaal gaat dat een van de zangeressen mij toen zachtjes omdraaide, zodat ik de zaal kon zien juichen. Dat ik de muziek niet hoorde, maakte haar voor mij niet minder echt, want ik droeg haar al jaren in mijn hoofd mee. Misschien is dat wel wat deze symfonie zo bijzonder maakt: ze begint in onrust en twijfel en eindigt in een gezang dat iedereen kan meezingen. Heb je genoten van de mooiste momenten uit Symphony No 9? Ik hoop dat je er iets van hebt herkend, of dat je straks een klank hoort die je eerder nog niet was opgevallen. Er valt nog veel meer te ontdekken aan Symphony No 9. Je kunt bijvoorbeeld luisteren hoe het langzame deel zijn twee melodieën telkens op een nieuwe manier terugbrengt. Je kunt ook nagaan hoe Schillers gedicht "An die Freude" in het slotdeel zijn plek kreeg, met openingswoorden die ik zelf heb toegevoegd. Of je kunt gewoon het hele werk eens in één keer beluisteren, van de eerste zachte tonen tot het laatste akkoord. Klik daarom gerust op de links hieronder om verder te verkennen. Neem er de tijd voor, want deze muziek wordt mooier naarmate je haar vaker hoort.