Wakker schrikken bij Haydns Symphony No 94 in G major, Hob. I:94 "Surprise"
De mooiste momenten
Symphony No. 94 in G major, Hob. I:94
Ik ben Haydn, en dit zijn de mooiste momenten uit mijn Symphony No 94 in G major, Hob. I:94 "Surprise". In de finale hoor je hoe een paukenroffel de muziek plotseling naar Es groot duwt, een tweede verrassing waar je na de eerste misschien niet meer op rekent. Hier op deze site leren mijn collega-componisten en ik je ook onze stukken herkennen zodra ze klinken, en je kunt het meteen proberen via de Trainer .
---
Eerst rustig gaan zitten
Ik begin dit eerste deel met een langzame, zangerige inleiding, zodat de luisteraar even de tijd krijgt om zijn jas uit te trekken. Daarna begint het Vivace assai met een levendig, dansend ritme, en het hoofdthema klinkt eerst alsof het naar A mineur wil, tot het zich bedenkt en in G majeur thuiskomt.
Sst, sst, en dan opeens niet meer
Ik laat het Andante beginnen met een eenvoudig deuntje dat zachtjes wordt gespeeld en daarna nog een keer zachtjes, zodat iedereen denkt dat er voorlopig niets meer gebeurt. Precies dan valt er een luid akkoord in G majeur de zaal in, en een Londense krant vergeleek de schrik met die van een herderinnetje bij een geweerschot.
Een menuet met haast
Ik noem dit deel een menuet, maar wie er nog netjes op wil dansen zoals vroeger, is na een paar maten buiten adem. Het tempo ligt zo hoog en de begeleiding klinkt zo boers en vrolijk, met een echt oompah, dat je hier het scherzo al ziet aankomen.
Nog een verrassing achter de hand
Ik schreef de finale als een sonaterondo, en dat betekent dat de eerste maten steeds terugkomen, zelfs midden in de ontwikkeling, als een gast die nog even terugkomt voor zijn paraplu. Tegen het einde laat ik de pauken rollen en schuift de muziek ineens naar Es, dus wie dacht dat ik mijn verrassing in het Andante al had opgebruikt, heeft het mis.
---
Zo, daar zijn we dan aan het einde van onze wandeling door mijn Symphony No 94 in G major, Hob. I:94 "Surprise" gekomen. Als ik terugkijk, denk ik niet alleen aan dat ene luide akkoord, maar ook aan alles eromheen: de rustige inleiding, het zachte deuntje en de vrolijke energie die steeds weer opduikt. Ik schreef dit werk in 1791, in de tijd dat ik voor het eerst naar Engeland reisde, en ik ben nog steeds blij dat het publiek in Londen er zo van genoot. Het is voor mij een mooi idee dat een stukje muziek na al die tijd nog steeds iemand kan doen opschrikken, of op zijn minst kan laten glimlachen. Hebben jullie genoten van het verhaal over de mooiste momenten uit mijn Symphony No 94 in G major, Hob. I:94 "Surprise"? Er valt namelijk nog veel meer te ontdekken. Denk aan de variaties in het Andante, het razend snelle Menuetto en de finale, die aan het slot nog een tweede verrassing in petto heeft. Klik gerust op de links hieronder om verder te luisteren en te lezen. Wie weet hoort u dan weer iets wat u de vorige keer is ontgaan.