Een rondje zonnestelsel met Holsts The Planets
II. Venus, the Bringer of Peace
The Planets, Op. 32
Ik ben Gustav Holst, en ik leg je graag uit wat er gebeurt in II. Venus, the Bringer of Peace. Je hoort hoe de rust in het midden van dit deel nog dieper wordt, met een eenzame hobo en een glinsterende celesta, en daarom is het zo de moeite waard om even stil te zitten. Wie onze stukken wil herkennen zodra ze klinken, leert dat op deze site van mijn collega-componisten en mij, dus probeer het in de Trainer .
---
Luister met ontspannen schouders
Bij II. Venus, the Bringer of Peace vraag ik je precies het omgekeerde van wat je bij Mars deed: niet meetellen, niet spannen, maar achteroverleunen. Let vooral op wie er het woord neemt, want dit stuk is een reeks zachte solo's: eerst een hoorn, dan fluiten en hobo's, later een solo-viool en een hobo die even helemaal alleen mag zingen. Soms hoor je daarbovenop een fijn geglinster, en dat is de celesta, een instrument dat klinkt als een heel verfijnde muziekdoos. Je hoeft niets te herkennen of te begrijpen, want als je merkt dat je ademhaling vanzelf trager wordt, luister je al precies goed.Waarom juist Venus de vrede kreeg
Mijn uitgangspunt voor de hele suite was de astrologie, en daarin schrijft men aan elke planeet een eigen karakter toe. Aan Venus hangt dat van de vrede, en die wilde ik niet uitleggen maar laten klinken. Daarom bestaat dit stuk uit rustige, lange lijnen waarin geen enkele klank je een duw geeft. Ik heb de zeven delen bovendien niet geordend naar hun afstand tot de zon, maar naar wat in het geheel het best werkt, en na zoveel onrust had de luisteraar hier gewoon even adem nodig.Geen sonate, geen rondo, maar een rustig wandelpad
De vorm kostte me hoofdbrekens, maar het is geen sonate en geen rondo: ik koos voor tempo's die zachtjes in elkaar overlopen. Het stuk opent Adagio in vier tellen, kent een Andante in drie tellen en heeft een Largo in het midden. Dat zijn de drie delen die ik hierna één voor één met je doorloop. Zie het maar als een wandeling waarbij je telkens even blijft staan bij een ander uitzicht.Deel 1: De hoorn komt als eerste binnen
Het Adagio in vier tellen is het langzame openingsdeel, en het begint met een solohoorn die een rustig thema speelt. Fluiten en hobo's geven daar zacht antwoord op, alsof twee mensen op een bankje praten en niemand de ander onderbreekt. Daarna neemt een solo-viool een tweede thema over, waardoor de klank iets lichter en warmer wordt. Er gebeurt weinig dramatisch, en dat is precies de bedoeling, want de stemming blijft vredig.Deel 2: Een wiegje in drie tellen
In het Andante verandert de maat naar drie tellen, en daardoor krijgt de muziek een zachte, wiegende beweging. Het tempo blijft kalm, maar het loopt net iets vlotter dan in het Adagio ervoor. Je merkt dat de melodie je nu meer uitnodigt om mee te deinen dan om doodstil te luisteren. Er is geen botsing met wat eraan voorafging, de sfeer verschuift alleen een klein beetje, zoals het licht verandert als er een wolk voorbijtrekt.Deel 3: Het Largo, waar de tijd bijna stilstaat
Midden in het stuk wordt het tempo nog trager, want daar staat een Largo. Een solo-hobo zingt dan een melodie, en de celesta strooit er kleine glinsteringen overheen. Het is het meest sprankelende en tegelijk het meest tevreden moment van het hele stuk, en de sfeer is volkomen kalm. Als je maar één stukje van Venus wilt onthouden, kies dan dit.Nu mag jij het horen
Ik nodig je uit om II. Venus, the Bringer of Peace nu zelf te beleven: zet de muziek aan en laat je er rustig door omringen. Denk tijdens het luisteren nog eens terug aan wat we hebben besproken, aan de hoorn, de hobo en de glinsterende celesta. Je hoeft er niets voor te doen, behalve blijven zitten en de tijd een beetje loslaten. Ik hoop dat je de reis door mijn II. Venus, the Bringer of Peace net zo mooi vindt als ik het vond toen ik haar maakte.---
Ik hoop dat je er met plezier naar hebt geluisterd en dat je van deze uitleg over II. Venus, the Bringer of Peace uit The Planets hebt genoten. Misschien merk je nu dat een stuk zonder haast en zonder spanning minstens zoveel indruk kan maken als een stuk vol dreiging. Na al die rustige solo's hoor je Mars en Mercury waarschijnlijk met heel andere oren. Er valt in The Planets nog veel meer te ontdekken dan alleen Venus. Elke planeet heeft haar eigen karakter, en ik schreef ze met opzet zo verschillend dat je steeds een nieuwe wereld binnenstapt. Klik dus gerust op de links hieronder om verder te luisteren en meer over The Planets te weten te komen. Neem er de tijd voor, en laat de muziek haar werk doen.
Mooiste momentenAchtergrondLuistergids 1: I. Mars, the Bringer of WarLuistergids 3: III. Mercury, the Winged MessengerLuistergids 4: IV. Jupiter, the Bringer of JollityLuistergids 5: V. Saturn, the Bringer of Old AgeLuistergids 6: VI. Uranus, the MagicianLuistergids 7: VII. Neptune, the MysticMeer over HolstLeer het herkennen als je het hoort